home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


afkortingen in de bouw, bouwkundige tekeningen, afkortingen architectuur

 

afkortingen, afko's, beginnend met letters h t/m p *)


(klik hier voor Amerikaans Engelse bouw-afkortingen en

 hier voor Franse termen en afkortingen in de bouw en

 hier voor een paar Duitse termen en afkortingen in de bouw)

De volgende lijst geeft een aantal afkortingen die in de bouwwereld worden gebruikt, bijvoorbeeld op bouwtekeningen. Ook de meer gangbare zijn opgenomen.
Eventuele punten in afkortingen zijn veelal weggelaten. 
Een afkorting als k-waarde staat redelijk voorin bij de de letter K (dus niet beginnend met "KW"), maar Rc-waarde wordt als "RC" beschouwd. V-trechtertest is een beetje dubieus, maar staat voorin de V (dus niet beginnend als "VT").
Veel frequent gebruikte afkortingen worden met kleine letters geschreven (onderkast letters); voor de duidelijkheid is daar in een aantal gevallen van afgeweken en zijn afkortingen in hoofdletters opgenomen.
Af en toe wordt de lijst aangepast dus geef a.u.b. zo nu en dan <F5 verversen> in de browser om de laatste versie te zien.

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z 0/9


 

h 

hoogte

h uur (hour/heure)
h constante van Planck
h warmteoverdrachtscoŽfficiŽnt
h hecto (100)
H symbool voor belichting
H enthalpie
H magnetische veldsterkte
H-gas Hoogcalorisch gas, dat wil zeggen (aard)gas dat per m3 relatief veel energie kan leveren, namelijk met een bovenwaarde tussen 10,8 kWh/m3 en 12,8 kWh/m3 gas (verg. L-gas; zie bij L-gas voor meer info)

H-profiel

(stalen) profiel in de vorm van een H (H-profiel)

ha hectare (100 are, 10.000 m2)
HACCP Hazard Analysis Critical Control Points; het HACCP-systeem is een methode om bijvoorbeeld voedingsmiddelen te produceren of te verwerken die aan de hoogste eisen voldoen op het gebied van voedselveiligheid
HAWT Horizontal Axis Wind Turbine (zie windenergie)
HBCD, HBCDD HexaBromoCycloDoDecane (CAS-nr. 25637-99-4)
HBO Hoger BeroepsOnderwijs
HD H-profiel, breedflensbalk HD (verg. HEA, HEB, HEM, HP); High-Density, Hoge-Dichtheid, soms Hoge-Densiteit (alle soms zonder koppelteken ertussen)

HDF

High Pressure Density board (verg. MDF)

HDI hogedrukinjectie (jetgrouten)
HDM diffusible Hydrogen of the Deposited Metal, een waarde waterstof [ml/100g], bij lastechnieken
HDPE High Density PE, ook wel PE-HD genoemd (PE is PolyEtheen/PolyEthyleen, zie HDPE-folie, verg. VLDPE, LDPE, MDPE)
HDR, HDRI High Dynamic Range (Image/Imaging), in de fotografie een type foto waarbij zowel de donkere als de lichte delen eenzelfde bereik hebben (je ziet dus heel veel details die anders wegvallen); een aantal foto's met verschillende belichtingstijden worden daartoe over elkaar gelegd (je krijgt dan van die onwerkelijke kleuren), maar door tone-mapping wordt er een "realistisch" beeld van gemaakt
HE Hot Extruded staal (warmgetrokken staal)
HEA, HEB, HEM H-profielen, verschillende typen H-ligger, breedflensbalken (stalen ligger, verg. HD, HP)
hEN harmonised European standard, een voorloper van CE-markering
HES High Early Strength (hoge aanvangssterkte), een kenmerk van bepaalde soorten cement (bijvoorbeeld Portlandcement CEM I 52,5 R HES, verg. HSR)
HFRC Hybrid Fibre Reinforced Concrete (vezelversterkt beton met vezels van kunststof en staal, hybride vanwege zowel kunststof als stalen vezels, verg. FRC, HPFRC)

hh

herenhuis

hha huishoudelijk afval (verg. bsa, gft, inda, kca, kga, rda, sa, zha)
HHD Het Hellend Dak, branchevereniging voor dakdekkers hellende daken
HKO Haitsma Korte Overspanning; een HKO-ligger is een korte ligger (verg. HKP)
HKP Haitsma Koker Profiel, een HKP-ligger is een lange betonnen ligger waarbij polystyreenblokken tijdens het storten voor de "holle" ruimte zorgt, tot 70 m lengte en 240 ton (verg. HKO)
HHW hoog hoog water 
HK, HKN oude aanduiding betonstaal (wapening) voor resp. Koudvervormd (koudgerekt) en Koudvervormd toegepast in Netten (behorend bij FeB400 en FeB500, nieuwe klasse zie B500A/B/C)
HMI Human Machine Interface (denk bijvoorbeeld aan domotica)
HMV Hoofdbediening (hoofdschakelaar) Mechanische Ventilatie (verg. SMV)
HOB Half Open Bebouwing (BelgiŽ; in Nederland: 2 onder 1 kap)

hoh 

hart op hart

horeca hotel, restaurant, cafť
HP H-profiel, speciaal voor funderingsconstructies; zie MV-paal (verg. HD, HEA, HEB, HEM)
HP90/90 High-tenacity Polypropylene (?, of wellicht High-Performance), een aanduiding voor een geotextiel met treksterkte in lengterichting†>= 90 kN/m, treksterkte in breedterichting >= 90 kN/m (dus beide minmaal 90 kN/m)
HPC High Performance Concrete
HPFRC High Performance Fiber Reinforced Concrete (verg. FRC, HFRC)

HPL 

High Pressure Laminate (hogedruk kunststofplaat met hardkunststof toplaag; verg. CPL)

H-profiel 

(stalen) profiel in de vorm van een H

HR

Hoog Rendement (venster, cv-ketel, ventilatie)

HR+, HR++ extra Hoog-Rendement glas (HR+ glas heeft U-waarde van 1,6 W/m2 K en HR++ glas 1,2)

HRe 

Hoog Rendement cv-ketel die ook (een beetje) elektriciteit levert

HRL Hoge Resolutie Luchtopnamen (luchtcartografie e.d.)
HRww Hoog Rendement warmwater (verg. HR-ketel voor de cv)
HS High Sulphate resistance, hoge bestandheid tegen sulfaten, slakgehalte >= 65 %, een kenmerk van bepaalde soorten cement (bijvoorbeeld CEM III/B 32,5 N LH HS, verg. HES, HSR)
HS HoogSpanning (36 kV tot 220 kV; verg. LS, MS, ZHS)
Hs significante golfhoogte (bijvoorbeeld bij watergolven; H van Height, s van significant; in meter)

HSB

HoutSkeletBouw

HSB HogeSterkteBeton (Engels: HSC; verg. UHSB)
HSC High Strength Concrete (hogesterktebeton HSB)
HSL HogeSnelheidsLijn
HSP HogeSnelheidsPaal (Voton HSP)
HSPVC High Strength PolyVinylChloride, zie PVC-O
HSR High Sulphate Resistance, een hoge bestandheid tegen sulfaten, slakgehalte >= 66 %, een kenmerk van bepaalde soorten cement (bijvoorbeeld CEM III/B 42,5 N LH HSR, verg. HES, HS)
HUA Het Utrechts Archief
HUF-toets HUF staat voor Handhaafbaarheid, Uitvoerbaarheid, Fraudebestendigheid; bijvoorbeeld in het kader van het Asbestdakenverbod per 2024 waar afgezien is van een HUF-toets
HVAC Heating, Ventilation, Air Conditioning (verwarming, ventilatie, airconditioning/koeling; verg. AC, AC/CV)
HVDC High Voltage Direct Current (hoogspanningsgelijkstroom)
HW Hoog Water
HW Hot Worked steel, Hot Wrought steel (beide: warm gevormd staal)
HW HemelWater (afvoer; verg. VuilWater VW)

hwa

hemelwaterafvoer (soms: regenwaterafvoer rwa; vaak met een diameter, bijvoorbeeld 80, d.w.z. 80 mm)

HWC

houtwolcement(plaat) (Engels: WWCB, Wood Wool Cement Board)

HWL, HWN oude aanduidingen betonstaal (wapening) voor resp. Warmgewalst Lasbaar en Warmgewalst toegepast in Netten (behorend bij FeB220 en FeB400, nieuwe klasse zie B500A/B/C)
HWTK HoofdWerkTuigKundige
Hz Hertz (eenheid van frequentie)
 
I elektrische stroomsterkte, in U = I * R (spanning = stroomsterkte * weerstand)
I geluidsintensiteit
I lichtsterkte
I stralingssterkte

I-profiel 

(stalen) profiel in de vorm van de letter I

IABR Internationale Architectuur Biennale Rotterdam

IBA

Individuele Behandeling Afvalwater (bijvoorbeeld met sceptic tanks; verg. WVO)

IBB Integrale Brandveiligheid Bouwwerken
IBR Instituut voor BouwRecht
ic in casu
IC ntegrated circuit
ICB Integrale Criminaliteitsbestendigheid Bouwwerken

ICDLI 

International Committee of the Decorative Laminates Industry

icm in combinatie met
ICOM International Council Of Museums
ICT Informatie- en CommunicatieTechnologie
id idem (hetzelfde)
idd inderdaad (idd zeker niet specifiek voor de bouw)
ie id est (dat wil zeggen (d.w.z.), dat is (d.i.))
IE Inwoner-Equivalent (gemiddelde belasting oppervlaktewater met zuurstofbindende stoffen door 1 inwoner per etmaal, verg. ve, veO, veG, veZ)
IE Internationale Eenheid
IE Intellectueel Eigendom (verg. met octrooi, patent)

IenM

Ministerie van Infrastructuur en Milieu

IFC Industry Foundation Classes, een open bestandsformaat voor bouwinformatie (o.m. BIM; verg. DWG, DXF, gbXML, RAW)

IFD

Industrieel, Flexibel en Demontabel bouwen

IFD Internationale Federatie van Dakdekkers (Internationale FŲderation des Dachdeckerhandwerks, International Federation for the Roofing Trade)
igv in geval van
iha in het algemeen
ihb in het bijzonder
ihkv in het kader van

ihw 

in het werk (op de bouwplaats, niet vooraf vervaardigd in fabriek o.d.)

iig in ieder geval
IKB Integrale KetenBeheersing (in de bouw: bijvoorbeeld bij het onderhoud aan doseerinrichtingen bij prefab en betonmortel)
II Inspectie-Instelling
il in loco (ter plaatse)
ILT Inspectie Leefomgeving en Transport "bewaakt en stimuleert de naleving van wet- en regelgeving voor een veilige en duurzame leefomgeving en transport", een onderdeel van Ministerie van Milieu en Infrastructuur, voortgekomen uit de samenvoeging van de VROM-inspectie (VI) en de Inspectie Verkeer en Waterstaat (IVW)
IMHO In My Humble Opinion (naar mijn bescheiden mening, meestal gezegd wanneer je sterk twijfelt aan de juistheid van een bewering)
IMVD Is Mijn Dak Veilig, een registratiesite met Europees gecertificeerde veiligheidssystemen van het dak, die zijn te raadplegen via de postcode van het dak
in inch

ind 

indeling

inda industrieel afval (verg. bsa, gft, hha, kca, kga, rda, sa, zha)
inox inoxidable, Frans voor roestvast/roestvrij (inox wordt niet vaak gebruikt, wel bijvoorbeeld bij bestek e.d., verg. rvs)
INP balkstaal I-profiel (verg. IPE)

io

in overleg

io in opleiding
IO Industrieel Ontwerpen (voorheen Industrieel Vormgeven / IndustriŽle Vormgeving, IV)
IoE Internet of Everything, waarbij "alles" via internet en smartphones e.d. gestuurd kan worden en eventueel zelfsturend is (apparaten laten "van zich horen"; verg. IoT)
ION Vereniging Industrieel Oppervlaktebehandelend Nederland (Vereniging ION)
IoT Internet of Things, waarbij "alles" via internet en smartphones e.d. gestuurd kan worden en eventueel zelfsturend is (apparaten laten "van zich horen"; verg. IoE)
IP1x, IP2x e.d. "International Protection Rating, ook soms Ingress Protection. De IP-codering op elektrische apparaten is een aanduiding voor de mate van beveiliging van de constructie van elektrische of elektronische apparatuur tegen eigen schade door gebruik in "vijandige omgevingen" en tegen eventueel gevaar voor de gebruiker." Zie verder bij Wikipedia. Een voorbeeld is de IP25 beschermingsgraad voor bepaalde elektrische warmwatertoestellen.
IPE balkstaal I-profiel (verg. INP)
IPB Integraal Plan Brandveiligheid
IPP Industrial Partnership Programme
IPS Installatie Performance Scan
IPvE Integraal Programma van Eisen (verg. PvE)
IR InfraRood

ISO 

International Organization for Standardization (oorspronkelijk waarschijnlijk International Standards Organization o.d.)

ISPM International Phytosanitary Measure; ISPM is een markering van houten verpakkingen; "in de wereldstandaard ISPM 15 zijn maatregelen vastgelegd om te garanderen dat levend ongedierte zich niet via houten verpakkingen verspreiden"; een voorbeeld: een etiket met "NL 000 HT" met NL als ISO landcode, 000  een drie-cijferig registratienummer van de behandelaar en HT de behandelingswijze Heat Treatment aangeeft; zie Stichting Markering Houten Verpakkingen SMHV
ISSO kennisinstituut voor de installatiesector, de volledige naam was oorspronkelijk "Instituut voor Studie en Stimulering van Onderzoek", maar die wordt al lange tijd niet meer gebruikt (zie ook NTR)
itm, itt in tegenstelling met, in tegenstelling tot
ITC Innovatie Test Centrum (van Rijkswaterstaat)
ITS Internationaal ToegankelijkheidsSymbool (vaak een icoon van een persoon in een rolstoel)
ivm in verband met
ivwv hs/ls installatie- en werkverantwoordelijke hoogspanning en laagspanning
izgs in zeer goede staat
 
J Joule (eenheid van energie, 1 J = 1 Nm)
J traagheidsmoment
J stroomdichtheid

J-ring

met de J-ring-test wordt de vloeimaat van specie voor (zelfverdichtend) beton bepaald

JDPV Jan Dirk Peereboom Voller (architect)
JIT Just In Time (zie bijvoorbeeld lean bouwen en smart industry)
jr jaar
jr junior (de jongere, de beginneling)
 

k

kamer

k kast
k kookplaat (wandcontactdoos voor; verg. ek en Perilex)
k (bij een driehoekje) koolzuursneeuwblusser
k koppelfactor
k veerstijfheid
k kilo (1000)
K Kelvin (verg. C van Celsius)
K warmtedoorgangscoŽfficiŽnt
k-factor de k-waarde, k-factor of bindmiddelfactor geeft aan welk deel van de vulstof, in combinatie met cement, als bindmiddel mag worden gezien
k-waarde de k-waarde, k-factor of bindmiddelfactor geeft aan welk deel van de vulstof, in combinatie met cement, als bindmiddel mag worden gezien
Ka Kilo annum (duizend jaar, geologisch begrip)
Kabaz de Kern van Architectuur is de Bewustwording van onze Alledaagse Zoektocht naar ruimteÖ, om ons heen en in ons zelf (architectenbureau Kabaz)

karakt

karakteristiek

KB Kathodische Bescherming
KB Koninklijk Besluit; Koninklijke Bibliotheek
KBB KlankBordgroep Bodembescherming (ook: KBb; zie NRB)
KBI Stichting KwaliteitsBorging Installatiesector

kc

koelcel

kca klein chemisch afval (verg. bsa, gft, hha, inda, kga, rda, sa, zha)
KCAF Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (funderingsherstel)
kcg kristal-cement-graniet
KCG KennisCentrum Glas
kdt keuken, douche, toilet
KEMA Keuring van Elektrotechnische Materialen, sinds 2009 onderdelen van DNV-GL en DEKRA (verg. Kiwa, TNO, T‹V)
KENTEC KENniscentrum voor TEChnisch vakmanschap
KERN Kennisinstituut Energetische Renovatie en Nieuwbouw (Stichting KERN)
KEW Kapitaalverzekering Eigen Woning
kga klein gevaarlijk afval (verg. bsa, gft, hha, inda, kca, rda, sa, zha)
kgv kleinst gemene veelvoud
ki kunstmatige intelligentie; kadastraal inkomen
KIA KleinschaligheidsInvesteringsAftrek 
KIVI KIVI is Koninklijk Instituut Van Ingenieurs, voorheen KIVI NIRIA (NIRIA was Nederlands Instituut voor Register-Ingenieurs en Afgestudeerden van Hogere Technische Scholen)
Kiwa oorspronkelijk Keurings Instituut voor Waterleiding Artikelen, een organisatie voor hooggekwalificeerde certificering in tal van sectoren (de volledige naam wordt al lange tijd niet meer gebruikt, maar simpelweg Kiwa); verg. Kema, TNO, T‹V
kJ kiloJoule (zie J van Joule)

kk

koelkast (wandcontactdoos voor)

kk kosten koper (verg. vrij op naam von)

kkn

keuken

kl klasse
k&l kabels & leidingen
KLH KruisLaagHout (ofwel: cross-laminated timber CLT)

KLIC

Kabels en Leidingen InformatieCentrum, de voorloper van de WION

KMO in Vlaanderen "Kleine, Middelgrote en micro-Ondernemingen" of, in de volksmond, "Kleine en Middelgrote Ondernemingen" (in Nederland: MKB)

kmr

kamer

KNAW Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen
KNB Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek
KNB Koninklijke NotariŽle Beroepsorganisatie (ook voor klachten over notarissen)
KNOB Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond; de KNOB treedt naar voren als de landelijke vereniging ter bevordering van de kennis van architectuur- en bouwgeschiedenis, archeologie, cultuurlandschap en monumenten
KNX waarschijnlijk een verkorting voor connection en is een standaard voor domotica (zie ook KNX)
KOAC-NPC Oorspronkelijk stichting "Keuring, Onderzoek en Advies in de Civiele techniek" (afkomstig uit de drie regionale laboratoria Noordelijk, Oostelijk en Zuidelijk Wegenbouwlaboratorium, samengevoegd in 1992) resp. "Netherlands Pavement Consultants" (afkomstig van de Hollandse betongroep HBG; NPC was opgericht in 1984 uit een samenvoeging van de wegmeetdienst van Hollandse Wegenbouw Zanen HWZ en Pavement Management Consultants PMC van Shell); de naam KOAC-NPC dateert van 2004 (bron KOAC-NPC; de volledige naam wordt al lange tijd niet meer gebruikt, maar simpelweg KOAC-NPC)
KOMO oorspronkelijk Keuring en Onderzoek voor Materialen in Openbare werken: het keuringsinstituut voor producten, processen, systemen en diensten in de bouw (de volledige naam wordt al lange tijd niet meer gebruikt, maar simpelweg KOMO)
kPa kiloPascal (1000 N/m2)
KPI KPI's zijn Kritieke Prestatie-Indicatoren (ook, soms: Kritische Prestatie-Indicatoren), in het Engels: Key Performance Indicators; KPI's zijn variabelen om de prestaties van bedrijven te achterhalen, te beoordelen en, indien mogelijk, te meten; KPI's werken op verschillende niveaus in de organisatie en moeten voldoen aan de SMART-filosofie
KPV KanaalPlaatVloer
KpVV Kennisplatform Verkeer en Vervoer, onderdeel van CROW

kr

kamer

K&R Kiss & Ride, een stopplaats voor auto's waar slechts kort van gebruik mag worden gemaakt (extreem kort parkeren)

krl

kruipluik (luik naar kruipkelder/kruipruimte)

KRMT Kandidaat RegisterMakelaar en Taxateur (verg. RMT)

kt

kooktoestel

kVA kiloVoltAmpŤre (kW bij factor 1)
kVAr blind vermogen kiloVoltAmpŤre reactief (bij zonnepanelen)
KvH Kwaliteitseisen Voor Hout (NEN 5466)
KvK Kamer van Koophandel
KVT Kwaliteitseisen Voor Timmerwerk

kw

koud water

kW kilowatt (1000 Watt, zie W van Watt)
kwalibo kwaliteitsborging in het bodembeheer
kWh kiloWatt hour, kilowattuur, de eenheid van energie die gelijk is aan 1 kW uitgeoefend gedurende 1 uur, 1 kWh = (1000 J/s)*(3600 s) = 3.600.000 J = 3,6 MJ
KWH Kwaliteitszorg Woondiensten Huursector
KWL KoudWaterLeiding

KWO

Koude-Warmte-Opslag, zie WKO

KWZI (Vlaams) Kleineschalige WaterZuiveringsInstallatie, Kleine WaterZuiveringsInstallatie
kzs-blokken kalkzandsteen-blokken (zie ook bouwblokken)
 
l liter
l lengte
l soortelijke overgangsenergie
L geluiddrukniveau
L impulsmoment
L luminantie
L overgangsenergie/warmte
L golflengte bij heersende waterdiepte (in meter [m])
L-gas Laagcalorisch gas, dat wil zeggen (aard)gas dat per m3 relatief weinig energie kan leveren, namelijk met een bovenwaarde tussen 9,5 kWh/m3 en 10,7 kWh/m3; het Nederlandse aardgas van de grote gasvelden is L-gas; cv-ketels zijn hierop ingesteld; van hoogcalorisch gas (H-gas) kan door toevoegen van stikstof L-gas gemaakt worden (verg. H-gas)
la linksaf
LA Limited Alkalides (begrensd alkaligehalte), een kenmerk van bepaalde soorten cement (bijvoorbeeld CEM III/B 32,5 N LH HSR LA)
LAP, LAP2 Landelijk AfvalbeheerPlan (LAP2)
LBC Living Building Concept
LBK LuchtBehandelingsKast
LBV LuchtBelVormer, een mogelijke hulpstof bij de bereiding van betonspecie
LC Light Concrete (lichtbeton, coderingen zijn LC12/13, LC20/22, LC30/33, LC40/44, LC50/55, LC60/66, LC70/77, LC80/88)
LCA Life Cycle Analysis, LevensCyclusAnalyse
LCC Life Cycle Costing (verg. TCO, LCA, LCCA)
LCCA Life Cycle Cost Analysis (verg. LCC)
LDPE Low Density PE (PolyEthene), een thermoplast (verg. VLDPE, MDPE, HDPE)

LDS

Lekkage Detectie Systeem (bij bijvoorbeeld groendak, verg. SPS)

LD-staalslak een verzamelnaam voor alle staalslakken die afkomstig zijn van de staalbereiding via het Linz-Donawitz proces
LEAB Laag-Energie AsfaltBeton (ook wel LT-asfalt genoemd, verg. DAB, GAB, OAB, SMA, STAB, ZOAB en de CE-markering AC nn surf xx)
LED Light Emitting Diode (ook: led, met kleine letters)

ledig

lege, dus onbekabelde aansluiting (voor toekomstig gebruik, ook: loos)

LEED Leadership in Energy and Environmental Design (een "keurmerk" voor duurzaamheid; "LEED Green Building Rating System werd ontwikkeld door de United States Green Building Council (USGBC); LEED kan worden beschouwd als het Amerikaanse equivalent van BREEAM; verg. Dutch Green Building Council DGBC)
LEW Lage Energie Woning (nadert een passiefhuis)
LH Low Heat of hydration (lage hydratatiewarmte-ontwikkeling ), een kenmerk van bepaalde soorten cement (bijvoorbeeld CEM III/B 32,5 N LH HSR LA)
LHESS Latent Heat Energy Storage Systems (zie Thermal Energy System TES, Phase Change Material PCM)
LIFO Last In First Out ("stack"; verg. FIFO)
ll laatstleden
LLAP Long Life Asphalt Pavement, Long-Lasting Asphalt Pavement (verg. o.m. ZOAB)
LLDPE Linear Low Density PE (PolyEthene, verg. VLDPE, LDPE, MDPE, HDPE)
LLW Laag Laag Water
llww lucht-lucht warmtewisselaar (verg. warmtewisselaar ww, aarde warmtewisselaar aww, bodem warmtewisselaar bww, buizen warmtewisselaar bww, platen warmtewisselaar pww)

lm

lichtmast

Lm Lumen (eenheid van lichtsterkte/lichtstroom; verg. candela cd, Lux); Lm-terugval (Lumen maintenance waarde) is het verminderen van de lichtopbrengst na verloop van tijd, vaak 70-80% an het einde van de levensduur van de lichtbron/lamp

LMC

Latex-Modified Concrete (LMC-mortel, polymeerbeton), zie ook PC, PCC, PPCC

LMV Landelijke Makelaars Vereniging (LMV) en Register van Vastgoed Taxateurs (RVT) zijn in 2009 gefuseerd onder de naam VastgoedPRO
Lo golflengte op diep water (L van Length, herkomst van de o onbekend; in meter [m])

loos

lege, dus onbekabelde aansluiting (voor toekomstig gebruik, zie ledig)

LOP LandschapsOntwikkelingsPlan
LOT Lifetime Optimalisation Tool (Lifetime Optimalization Tool)
LPG Liquefied Petroleum Gas (verg. MDO)
LR LichtReflectie
LRbi,
LRbu
LichtReflectie naar buiten en LichtReflectie naar binnen
LRL Lage Resolutie Luchtopnamen (luchtcartografie e.d.)
LS LaagSpanning (230 V en 400 V; verg. MS, HS, ZHS)
lt lage temperatuur (zie lage temperatuur verwarming ltv)

lta

lichttoetredingsfactor, lta-waarde (verg. zta)

LT-asfalt Lage Temperatuur Asfaltbeton, een andere benaming voor LEAB
LTFD Lange Termijn FrequentieDistributie-model, de oude benaming van NNM
LTP Load Transfer Platform (zie paalmatras)

ltv

lage temperatuur verwarming (ca. 35 graden C; verg. zltv)

LTV Loan To Value ratio; als de gemiddelde loan to value ratio 85% is, dan is de gemiddelde (resterende) hypotheekschuld 85% van de woningwaarde (op het moment van peilen)
Lux eenheid van lichtsterkte (verg. Lumen Lm en candela cd)
LW Lucht/Water zoals in LW-WP (Lucht/Water WarmtePompen)
LW Laag Water
LWA, LWA A-Weighted sound power Level in dB(A), simpel gesteld het geluidsniveau van een machine, bijvoorbeeld "LWA 94 dB" (dit dient op een sticker op de machine vermeld te zijn)
LW-WP Lucht/Water WarmtePompen

LZA

LinkerZijAanzicht

 

m 

met

m meter
m massa
m magnetron (wandcontactdoos voor)
m magnetisch moment
m milli (0,001)
M moment van kracht
M magnetisatie
M molecuulmassa
M schroefdraadsysteem Metrisch
M Mega (106)
Ma Mega annum (miljoen jaar, een geologisch begrip)

MAC-waarde

Maximaal Aanvaarde Concentratie (van een schadelijke stof)

MAC-C-
waarde
Maximaal Aanvaarde Concentratie waarbij C staat voor Ceiling, plafondwaarde
MAC-TGG-
waarde
Maximaal Aanvaarde Concentratie waarbij TGG staat voor TijdGewogen Gemiddelde

mag

magnetron (wandcontactdoos voor)

MAG Metal Active Gas, MAG-lassen is een is een voorbeeld van de GMAW-lasmethode met een reactief gas (CO2, eventueel met argon, verg. MIG, een andere GMAW-lasmethode en SMAW)
MArch Magister Architecturae (Master of Architecture)
MARS Modern Architectural Research Group (Londen, MARS Group)
Mawipex MArie en WIllem (van Doorn), de namen van de oprichters van Mawipex
MB MethyleneBlue-waarde geeft de kwaliteit van het fijne materiaal in bijvoorbeeld een betongranulaat aan

MB

Moeilijk Brandbaar (halogeen toegepast om brandbaarheid sterk te verminderen)

MBWA Management By Walking Around (Management By Wandering Around), zie bij management

MBZH

Moeilijk Brandbaar, Zonder Halogeen (of Zero Halogeen)

MBZH-FB Moeilijk Brandbaar, Zonder Halogeen (of Zero Halogeen), FunctieBehoud (deze afkorting wordt niet vaak gebruikt)

MBZH-FR

Moeilijk Brandbaar, Zonder Halogeen (of Zero Halogeen), Fire Resistant

MCB oorspronkelijk MetaalCompagnie "Brabant" (de volledige naam wordt niet meer gebruikt, maar simpelweg MCB Nederland BV)
MCC Motor Control Center; MCC-ruimte of MCC-gebouw is de ruimte of het gebouw dat de trafo's (transformatoren), schakelaars en andere bedieningsapparatuur bevat (ook wel ECC genoemd, Electric Control Center)
MCD Master City Developer, een masteropleiding stedelijke gebiedsontwikkeling (meer gericht op strategie, tactiek e.d. dan de oude term "stedenbouwkunde" aangaf, waarschijnlijk omdat na 2008 wel geld beschikbaar is voor "milieu" en "watermanagement")

MDF

Medium Density Fibre board (verg. HDF)

MDI Methylene Diphenyl di-Isocyanate, een component bij de fabricage van polyurethaan (PUR)
MDO Marine Diesel Oil (verg. LPG)
MDPE Medium Density PE (PolyEthene, verg. VLDPE, LLDPE, LDPE, HDPE)
MDV Manufacturer's Determinated Value (verg. MLV)
MEP Milieukwaliteit ElektriciteitsProductie
MER MilieuEffectRapportage
MF MelamineFormaldehyde, een thermoharder; schroefdraadsysteem Metrisch Fijn
MFA MultiFunctionele Accommodatie: verschillende maatschappelijke organisaties op ťťn locatie, bijvoorbeeld een gemeentehuis en een school, of een dorpshuis/cultuurcentrum en een zorgcentrum
MFP Multi-Functional Plate, een plaatmateriaal gebaseerd op hout: houtresten (soort wat dikkere houtkrullen) worden met melamine gemengd en samengedrukt tot een plaat (toegepast als vloerplaten en soms wandplaten)
MGE Maatschappelijk Gebonden Eigendom (vergelijkbaar met MVE); MGE "is een vorm van eigenwoningbezit in de sociale sector. Hierbij is de bewoner eigenaar van de woning, maar is de woningcorporatie verantwoordelijk voor groot onderhoud. Het woord 'Gebonden' verwijst naar het feit dat de eigenaar het huis niet op de vrije markt mag doorverkopen. De eigenaar is verplicht het huis bij verkoop aan te bieden aan de woningcorporatie." (Uw huis en hypotheek)

MGW

meergezinswoning (een zelfstandige woning als onderdeel van een vastgoedobject dat meer woningen omvat)

mgt management
mho met het oog op
MHP vakcentrale voor Middelbaar en Hoger Personeel (ook wel vakcentrale voor Middengroepen en Hoger Personeel genoemd)
MHV Machina HandVorm (zie handvormsteen)
mHz, MHz milliHertz resp. MegaHertz
mi middag
mi mijns inziens
MIA Milieu-InvesteringsAftrek
MIAR Movimento Italiano per l'Architettura Razionale (ca. 1935, Italiaans Rationalisme, rationele architectuur)
MIG Metal Inert Gas, MIG-lassen is een voorbeeld van de GMAW-lasmethode met helium of argon, een inert gas (verg. MAG, een andere GMAW-lasmethode en SMAW)
MIKK-meter Maatwerk In KopersKorting; met de MIKK-meter of iemand in aanmerkin gkomt een korting te verkrijgen op een door een woningcorporatie in de verkoop geplaatste woning (bij verkoop wordt de korting plus een deel van de meerwaarde aan de woningcorporatie "teruggeven")
MIM Metal Injection Molding, een methode om metaal te vormen door metaalpoeder met een bindmiddel in een vorm te spuiten (gecompliceerde vormen zijn zo van metaal te maken)
MiMo Meer input, Meer output (een regelsysteem, verg. SiSo)
min minuut
min minus
MIP Monumenten Inventarisatie Project; "het MIP werd in de periode 1987-1994 uitgevoerd door de provincies en de vier grote steden, in samenwerking met de toenmalige Rijksdienst voor de Monumentenzorg (RDMZ)"; "in de MIP Objecten database zijn gegevens opgenomen van 152.400 waardevolle cultuurhistorische gebouwde objecten uit de periode 1850-1940"; "bij het MIP is ongeveer 2,5% van de totale Nederlandse woningvoorraad (stand 1990) geÔnventariseerd; zo'n 9% daarvan is in het Monumenten Selectie Project (MSP) aangewezen als rijksmonument"
MIT Massachusetts Institute of Technology, misschien wel het belangrijkste technische opleidingsinstituut in de wereld
MJOB MeerJarenOnderhoudBegroting (ook wel met tussen-s MeerJarenOnderhoudsBegroting; vaak aangeduid met MOB)
MJOP MeerJarenOnderhoudPlanning (ook wel met tussen-s: MeerJarenOnderhoudsPlanning; vaak aangeduid met: MOP); bijvoorbeeld VvE's hebben zo'n planning nodig om de benodigde reserveringen te kunnen doen
MJPO MeerJarenProgramma Ontsnippering. "Veel natuurgebieden zijn versnipperd doordat kanalen,spoorwegen en autowegen er dwars doorheen zijn aangelegd. Dat betekent dat veel dieren vastzitten in een onnatuurlijk klein leefgebied. Het Meerjarenprogramma Ontsnippering (MJPO) herstelt de verbindingen tussen de natuurgebieden. Bijvoorbeeld door de aanleg van ecoducten en wildtunnels." (Rijkswaterstaat)
MKB Midden- en KleinBedrijf (in Vlaanderen "Kleine, Middelgrote en micro-Ondernemingen" of, in de volksmond, "Kleine en Middelgrote Ondernemingen" (KMO) en in WalloniŽ PME, volledige naam van de laatste afkorting helaas onbekend)
mld miljard
mln miljoen
MLTW Moore, Lyndon, Turnbull en Whitaker (architectenbureau, beŽindigd in 1970)
MLV Manufacturer's Limited Value (verg. MDV)
m/m massa (massapercentage bij ...% m/m, verg. volumepercentage v/v)
mmv met medewerking van
mn met name
MNP Milieu- en Natuurplanbureau, ondergebracht bij Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)
MO MedeOpdrachtgeverschap (verg. PO, CPO)
MOB MeerjarenOnderhoudsBegroting (ook wel MJOB)
MoMA Museum of Modern Art (New York)
MoMo Modern Movement (moderne beweging)
MoMo Modernisering Monumentenzorg, met als gevolg dat veel gemeenten cultuurhistorische waardenkaarten hebben laten maken
MOOC Massive Online Open Courses (uitspraak: "moek"), gratis open onderwijs via internet, een soort gratis open universiteit online; voorbeelden zijn edX (o.m. van de TU Delft), Futurelearn en Coursera (verg. OCW)
MOP MeerjarenOnderhoudPlanning, ook bekend als MJOP
MPa MegaPascal (106 N/m2)
MPG MilieuPrestatieberekening Gebouwen, een onderdeel van GPR Gebouw

MS

Metal Stud (wanden)

MS MiddenSpanning (1kV tot 30 kV; verg. LS, HS, ZHS)
MTBF Mean Time Between Failure (de gemiddelde tijd tussen het optreden van twee fouten); gerelateerde begrippen zijn: MTTD Mean Time Till Diagnose (gemiddelde diagnosetijd), MTTR Mean Time Till Repair (gemiddelde reparatietijd) en MTTF Mean Time Till Failure (gemiddelde tijd vanaf hersteld zijn tot optreden van de fout)
MTR Maximaal Toelaatbaar Risico
mu (μ) micro (10-6)
MUAD Master of Urban & Area Development, "een deeltijd opleiding tot all-round gebieds- en procesmanager voor mensen met minimaal 3 jaar werkervaring"

mv

maaiveld

mv mechanische ventilatie (schakelaar voor mechanische ventilatie, verg. 3ST)
mv meervoud

MV

benaming voor MV-paal (ook: HP-paal)

MVE Maatschappelijk Verantwoord Eigendom (vergelijkbaar met MGE); de MVE-koopvorm biedt kopers een aantal garanties, waaronder verkoop aan de woningcorporatie, groot onderhoud door de woningcorporatie e.d., mede afhankelijk van de vorm van de MVE (MVE-A,-B,-C)
MVO Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, bijvoorbeeld via cradle-to-cradle of deelname aan de circulaire economie
MVP Minimum Viable Product, een product dat aan de (absolute) minimumspecificaties voldoet, een soort 1e versie van een product (uit de wereld van Lean en Startup; viable is Engels voor haalbaar, levensvatbaar, uitvoerbaar)
MVRDV de eerste letters van de voorvoegsels/achternamen van de oprichters Winy Maas, Jacob van Rijs en Nathalie de Vries (MVRDV, architectenbureau)
MVSA Meyer en Van Schooten Architects
MW MegaWatt (106 Watt)
MWG Mineral Wool Glass (glaswol)
mwkk, Ķwkk microwkk (micro warmte kracht koppeling)
MWR Mineral Wool Rock (steenwol)
MwSt Mehrwertsteuer, de Duitse BTW
 
n aantal (aantal deeltjes, moleculen e.d.)
n nano (10-9)
N Noord
N Newton, eenheid van kracht (1 N = 1 kg*m/s2)
N aanduiding Normale beginsterkte bij cement (bijvoorbeeld CEM III/B 32,5 N LH HS, verg. hoge beginsterkte R)
NAi voormalige Nederlands Architectuurinstituut, Het Nieuwe Instituut (o.m. architectuur en design)
NAM Nederlandse AardolieMaatschappij, een werkmaatschappij van Shell en ExxonMobil voor winning van aardolie en aardgas op Nederlands grondgebied

NAP

Normaal Amsterdams Peil

nav naar aanleiding van
NAVB Nationaal Actiecomitť voor Veiligheid en hygiŽne in het Bouwbedrijf (BelgiŽ), onderdeel van Constructiv
NAW Naam, Adres, Woonplaats

NB

Nota Bene (let wel)

NB Noord Brabant
NBD Nederlandse BouwDocumentatie (NBD-Online)
NBN Normalisatie-instituut BelgiŽ, Bureau de Normalisation (in Nederland: NEN)
NBP NatuurBeheerPlan; NatuurBeleidsPlan
NBR NitrilButadieenRubber (ook nitrilrubber genoemd), vaak toegepast wanneer EPDM niet voldoet (wat betreft resistentie tegen bijvoorbeeld minerale olie, niet tegen o.m. ketonen; verg. FPM
nC, nChr na Christus (verg. AD, CE)
NC Not Connected (niet aangesloten)
NCG Nederlandse Centrum voor Geodesie en Geo-Informatica
NCS Natural Colour System, een systeem voor kleurcodes van bijvoorbeeld vloerbedekking
NCW Netto Contante Waarde, de contante waarde van de opbrengsten minus de contante waarde van de kosten (soms over een aantal jaren bezien, bijvoorbeeld 10 of 20 jaar, om eenmalige kosten te nivelleren)
NDA Nederlandse Dakdekkers Associatie

NHG

Nationale Hypotheek Garantie (zie WEW en NWWI)

neg niet elders genoemd
NE-metaal Nicht Eisen, zoals in NE-Metall (Nichteisenmetall), Duits voor non-ferro-metaal (NF-metaal: zink, aluminium, koper, messing e.d.), soms vernederlandst als NE-metaal
NEMO geen afkorting, maar Latijn voor niemand, geen (nemo non betekent iedereen; nemo Romanus is geen Romein); NEMO is de naam van het wetenschapsmuseum in Amsterdam

NEN

de NEN is NEderlandse Norm (norm van het NEN); het NEN is NEderlands Normalisatie-instituut (in BelgiŽ: NBN; verg. NPR, NTR)

NEN-EN

NEderlandse Norm Europese Norm

NEPROM Vereniging van Nederlandse Projectontwikkeling Maatschappijen
NeR Nederlandse emissieRichtlijn lucht
NeVaP Nederlands Vastgoedexploitatie Platform
NF Norme France (in BelgiŽ: NBN, in Nederland: NEN)
NF-metaal Non-Ferro metaal (d.w.z. "geen ijzer"; non-ferro-metalen zijn o.m. zink, aluminium, koper, messing e.d.; in het Duits: NE-Metall)
NFO Nuttige Functionele Oppervlakte (zie bij BVO)
NFPA National Fire Protection Association; de NFPA heeft verschillende normenuitgewerkt zoals de NFPA 70E (Standard for Electrical Safety in the Workplace)
NGO Non-Governmental Organization (niet-gouvernementele organisatie), een organisatie die niet tot de overheid behoort maar zich richt op een maatschappelijk doel, vaak in het buitenland, op NGO database is (per land) na te gaan welke organisatie welk bedrag heeft besteed

NHL

Nederlands HandelsLood (van nhl 12 t/m nhl 40, d.w.z. 12 kg/m2 t/m 40 kg/m2)

NIBE Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie
NIBV Nederlands Informatiecentrum Bodembeschermende Voorzieningen
NIL Nederlands Instituut voor Lastechniek
NIVRE Nederlands Instituut Van Register Experts
nl namelijk
nl, NL Nederland

NLCS

Nederlandse CAD Standaard, 2D CAD-standaard van de Nederlandse GWW-sector

nm namiddag
nm nanometer (10-9 m)
Nm3 Normaal kubieke meter, een aanduiding voor een kubieke meter aardgas bij 0 graden C (bij een druk van 101,325 kPa ofwel 1,01325 bar); een "normaal kubieke meter" aardgas bevat 5,4% meer energie van de "standaard kubieke meter" aardgas (Sm3); Nm3 is een wat wonderlijke "eenheid" omdat de N normaliter voor Newton wordt gebruikt en niet voor de term Normaal; verg. Sm3 
NMD Nationale Milieudatabase; "de nationale milieudatabase omvat basisprofielen en hierop gebaseerde productkaarten (B&U) en items (GWW) van bouwproducten en
bouwelementen, voor de eenduidige berekening van de milieuprestatie van gebouwen en GWW-werken"

nmda

niet meer dan anders

NMP 

Nationaal Milieubeleidsplan, ondergebracht bij Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

NN Nomen Nescio, Latijn voor "de onbekende" (letterlijk: naam ik weet het niet)
NN Normal Null (Duitse NAP, ongeveer gelijk aan NAP)
nnb nog niet bekend
NNI oude afkorting van het NEN (Nederlands Normalisatie Instituut)
NNM Nieuw Nationaal Model (bepaling luchtkwaliteit, verg. SRM, oude naam is LTFD
no netto
no numero, nummer (meestal: nummer nr)
NO NoodOverstort
NOA Nederlandse Ondernemersvereniging voor Afbouwbedrijven
NOCT Nominal Operating Cell Temperature; bij pv-panelen een soort standaardsituatie (zonkracht, windsnelheid e.d.) waardoor vergelijken van pv-panelen enigszins mogelijk wordt
NOM Nul Op de Meter (nul-op-de-meter); elektriciteit leveren aan en elektriciteit gebruiken van het openbare net waardoor, na een jaar, netto nul op de meter staat; bij nul-op-de-meter wordt alle elektriciteit gerekend, ook die van bijvoorbeeld de tv en de wasmachine; verg. nZEB (nearly Zero Energy Building)
NOM Noordnederlandse OntwikkelingsMaatschappij, tegenwoordig geheten Investerings- en ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland (verg. BOM)
notk nader overeen te komen
NOx Nitrogen Oxide, aanduiding stikstofoxiden (NO2, NO3)
NOVB Nederlandse Organisatie voor Brandveiligheid
np nul pas, 0 pas (BelgiŽ; verg. het Nederlandse p voor peil)

NPF 

Nominal Protection Factor (beschermingsfactor bij maskers, stoffilters; zie ook PBM, MAC-waarde)

NPR Nederlandse PraktijkRichtlijn, een onderdeel van een NEN-norm (verg. NTA, NTR)
NPT National Pipe Thread Taper, een Amerikaansee pijpschroefdraad, NPTF is Fuel and oildryseal, conisch; NPSF is NPTF maar met rechte draad)
nr naar
nr nummer (soms: numero no)
NRB Nederlandse Richtlijn Bodembescherming bedrijfsmatige activiteiten (verg. bijvoorbeeld VVV)
NRK federatie Nederlandse Rubber- en Kunststofindustrie (verg. RKI)
NRP Nationaal Renovatie Platform
NS No Spall, toevoeging aan pantserglas, bij breuk geen scherven/splinters aan binnenzijde (zie BR1 t/m BR7)
NSA NoodStroomAggregaat (ook: UPS)
NSP Nieuwe SleutelProjecten; "de Nieuwe Sleutelprojecten zijn integrale stedelijke projecten op en rond de stations Amsterdam-Zuid/WTC, Rotterdam Centraal, Utrecht Centraal, Den Haag Centraal, Arnhem Centraal en Breda Centraal" (in verband met de ooit verwachte hogesnelheidstreinen)
NSW Near Shore Windpark, een windpark (windmolenpark) op zee maar dichtbij de kust
NTA Nederlandse Technische Afspraak, onderdeel van NEN (verg. NPR, NTR)
ntb nader te bepalen, nog te bepalen
nto nog te ontwikkelen
NTR Nederlandse Technische Richtlijn, een onderdeel van een NEN-norm, vaak in samenwerking met ISSO (verg. NPR, NTA)

nu

nooduitgang

nv

noodverlichting (verg. anv)

NVAF Nederlandse Vereniging Aannemers Funderingswerken (Funderingsbedrijf)

NVB

Nederlandse Vereniging van Bouwbedrijven, nu: Nederlandse Vereniging voor ontwikkelaars en Bouwondernemers

NVBK Nederlandse Vereniging van Bouwkostendeskundigen
NVC Nederlands VerpakkingsCentrum

NVM

Nederlandse Vereniging van Makelaars in onroerend goed

NVN Nederlandse VoorNorm, een voorstadium van een NEN, met praktische regels e.d. (bijvoorbeeld NVN 6725)
NVO nettovloeroppervlakte (NEN 2580; verg. BVO, GO, VVO)
NVO NatuurVriendelijke Oever

NVOB

Nederlands Verbond van Ondernemers in de Bouwnijverheid, nu: Nederlandse Vereniging voor ontwikkelaars en Bouwondernemers 

nvt niet van toepassing
NVTB Nederlands Verbond Toelevering Bouw
N-waarde bij de Standard Penetration Test SPT het aantal slagen voor 300 mm penetratie
NWEA Nederlandse WindEnergie Associatie
NWO Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
NWP Netherlands Water Partnership "ondersteunt de watersector bij export en internationale samenwerking", een samenwerkingsverband van vele bedrijven en organisaties in de watersector
NWWI Nederlands Woning Waarde Instituut, een validatie-instituut erkend door de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen (zie NHG en STenV); "Het Nederlands Woning Waarde Instituut, het NWWI, valideert (keurt) rapporten van woningtaxaties van aangesloten taxateurs en ziet erop toe dat elke taxatie uniform en volgens duidelijke richtlijnen is opgesteld."
NZ-label Naverwarmer Zonneboiler, een gaskeur keurmerk van cv-ketel/combiketel dat de ketel geschikt is voor toevoer van voorverwarmd water (van bijvoorbeeld een zonneboiler)
nZEB nearly Zero Energy Building, een gebouw dat bijna geen energie behoeft van energieleveranciers zoals het gas- en elektriciteitsbedrijf (zie Zero Energy Building ZEB, in het Nederlands soms Bijna EnergieNeutraal Gebouw BENG genoemd); verg. NOM (nul op de meter);
LET OP: nZEB staat helaas soms ook voor net Zero Energy Building, een gebouw dat netto geen energie "van buiten" nodig heeft (zo'n gebouw kan wel of niet op het elektriciteitsnet zijn aangesloten; wanneer het niet eraan verbonden is, noemen we het meestal simpelweg ZEB; wanneer het wel aan het elektriciteitsnet is aangesloten, kan er stroom worden afgenomen en stroom worden geleverd, met minimaal per jaar een netto gebruik van nul)
 
O Oost
O oppervlakte (vaak: A van area)

oa

onder andere

OAB Open AsfaltBeton (verg. DAB, GAB, LEAB, SMA, STAB, ZOAB en de CE-markering AC nn surf xx)
oai ontruimingsalarminstallatie

OAZ 

OnderAanZicht

OB Open Bebouwing (BelgiŽ; in Nederland: vrijstaande woning)
OBD Open BedrijvenDag
obv op basis van
obv onder begeleiding van
OC Ordinary Concrete (Normaal Beton)
OCW Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
OCW Open Course Ware (lesmateriaal op internet; verg. MOOC)
OD205 afkorting van het adres (Oude Delft 205 in Delft) van architectenbureau OD205

og

ondergetekende

og of gelijkwaardig
OG onroerend goed (verg. BOG)
ogv op grond van
ogv onder gebruikelijk voorbehoud
OH1, OH2, 
OH3, OH4
Ordinary Hazard in verschillende risicoklassen; "gebruiksfuncties waarin brandbare materialen met een gemiddelde vuurbelasting en een gemiddelde brandbaarheid wordt verwerkt of gefabriceerd"; Ordinary Hazard is dus een soort een klasseaanduiding en wordt bijvoorbeeld toegepast bij sprinklerinstallaties; hoe hoger het getal, hoe groter het risico dus hoe meer rekening er  moet worden gehouden met het bestrijden van brand/vuur; OH1 o.m. hotels en cafťs, OH2 o.m. parkeergarages, OH3 o.m. tapijtgabrieken, data centers, chemische fabrieken (die geen brandbaar materiaal produceren), OH4 (OH Special?) o.m. katoenfabrieken, film- en televisiestudio's, chemische fabrieken (die brandbaar materiaal produceren); zie veentueel Brandpreventieforum
oi onzes inziens (zoals wij het zien)
OIA OntwerpInstrument Asfalt

ok

onderkant

okk 

onderkant kozijn

OMA oorspronkelijk Office for Metropolitan Architecture (architectenbureau, de volledige naam wordt niet meer gebruikt, maar simpelweg OMA)
oms omschrijving
OMS Openbaar MeldSysteem
omw omwenteling(en)
OMOP Overeenkomst Met Open Posten (bij een RAW-bestek), een raamovereenkomst
ONRI oude naam van NLingenieurs, de branchevereniging van advies- en ingenieursbureaus

ontw

ontwerp

O&O Onderzoek & Ontwikkeling (in het Engels R&D)
O&O-fonds Opleidings- en Ontwikkelingsfonds voor de bouwnijverheid
oogo onder overigens gelijkblijvende omstandigheden (bij tests bijvoorbeeld, om de vergelijking met andere tests zuiver te houden)
oov onvoorziene omstandigheden voorbehouden
OPB OverlegPlatform Bouw(regelgeving), een afdeling van het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK)
OPC Ordinary Portland Cement
opm opmerking

opp

oppervlakte (verg. A van area)

OPS Organisch PsychoSyndroom (Organo Psycho Syndroom), de zogenoemde schildersziekte of Chronische Toxische Encephalopathie (CTE), aantasting van de zenuwen door langdurig inademen van vluchtige oplosmiddelen (vooral in verf)
OPV, OPVC Organic PhotoVoltaics, Organic PhotoVoltaic Cell, zonnecellen met een organische tussenlaag (zie bij PV-paneel)
ORV OverlijdingsRisicoVerzekering (in BelgiŽ: SSV)

os

ontstoppingsstuk (in riool of hemelwaterafvoer)

OSB 

Oriented Strand Board (chipboard, vlokkenplaat)

ostl

ontluchting standleiding

OTB OntwerpTracťBesluit, ťťn van de stappen bij de aanleg van wegen (alle stappen zijn in volgorde: Startbeslissing, Verkenning, Voorkeursbeslissing, Ontwerptracťbesluit (OTB), Tracťbesluit (TB), Realisatie, Evaluatie en opleveringstoets)

ov

onder voorbehoud

OV Openbaar Vervoer
OVHP Opnieuw Verbeterde Hollandse Pan (zie bij verbeterde hollandse pan)
OVT Openbaar Vervoer Terminal (bijvoorbeeld een station)
ovv onder vermelding van

OZB

Onroerende Zaak Belasting, zie WOZ

 

p

peil (0-niveau, standaard meetniveau, bovenkant afgewerkte beganegrond vloer

p (bij een driehoekje) poederblusser
p symbool voor druk (pressure)
p pico (10-12)
...-/+p hoogte onder of boven standaard meetniveau p
P Power (vermogen)
P Peta (1015)

pa

panieksluiting (deur met)

Pa Pascal, eenheid van druk (N/m2, kg/(m.s2), zie ook kPa, MPa, GPa)
PA Poly Amide, Nylon, een thermoplast
PAK Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen (bijvoorbeeld koolteer, verg. VOS)
par parameter, variabele
PAR PolyARylate

PBA

Polyurethane Bonded Aggregate (composiet materiaal)

PBK Prijsindex Bestaande Koopwoningen (zie verder bij Kadaster)

PBL

Planbureau voor de Leefomgeving (kan het vager; vroeger Milieu- en Natuurplanbureau MNP en Nationaal Milieubeleidsplan NMP)

PBM Persoonlijk BeschermingsMiddel (zie bijvoorbeeld NPF, in het Engels Personal Protection Equipment PPE)
PBO, PBO-uren Permanente BeroepsOntwikkeling, dat wil zeggen nascholing en bijscholing in het betreffende vakgebied; sommige beroepsgroepen kennen een (vrijwillig of verplicht) aantal na- of bijscholingsuren per jaar, bijvoorbeeld artsen en architecten; die gevolgde scholingsuren worden PBO-uren genoemd (soms is er een minimale eis en een gewenste eis, respectievelijk bijvoorbeeld 16 en 30 uren)
PBV PBV is de oude benaming voor Verklaring Vloeistofdichte Voorziening VVV; PBV stond voor Plan Bodembeschermende Voorzieningen, een PBV geeft bijvoorbeeld aan dat een bedrijfsvloer vloeistofdicht is (zie NRB)

PC

PolyCarbonate, een thermoplast

PC PortlandCement (is CEM I)
PC Polymer Concrete (pc-mortel, polymeerbeton, zie ook PCC, PPCC en LMC)

PCC

Polymer Cement Concrete (pcc-mortel, polymeerbeton), zie ook PC, PPCC en LMC

PCM

Phase Change Material (in het Nederlands FaseOvergangsMateriaal FOM, verg. Thermal Energy Storage TES)

PDCA Plan Do Check Act (zie lean bouwen)
PDF Portable Document Format, een manier waarop bestanden worden opgeslagen
PE PolyEthylene (polyethene, polyetheen, polyethyleen)
PEF Product Environmental Footprint (methodology)

PEFC

Programme for the Endorsement of Forest Certification Schemes (houtkeur duurzaamheid; verg. FSC)

PE-HD zie HDPE

Perilex

voorziening voor o.m. elektrisch koken (om twee elektrische groepen van de meterkast in 1 stekker te verenigen; is geen echte afkorting maar een vroegere handelsnaam, zie Perilex; verg. ek elektrisch koken)

PE-RT Poly Ethylene of Raised Temperature Resistance, bijvoorbeeld bij vloerverwarming  (lage temperatuur verwarming LTV) (verg. PEX)
PET PolyEtheneTerephtalate, de kunststof waarvan o.m. de flessan voor frisdranken worden gemaakt (PET-flessen)
PEX, PE-Xa, PE-Xb, PE-Xc,
PEX/AL/PEX
Polythylene (PE), cross-linked (X) waarbij de polymeren aan elkaar gebonden worden; een alternatief voor PVC; Xa/Xb/Xc geeft verschillende manieren aan; tegenwoordig vaak in de vorm van PEX/AL/PEX, "een samengestelde buis bestaande uit 5 lagen: een kunststof binnenlaag, lijmlaag, een laag aluminium laag, een lijmlaag en een kunststof buitenlaag" (Bicon Benelux) (verg. PE-RT)

PF

Phenol Formaldehyde

PFI

Private Financed Initiative (verg. PPP, PPS)

PGB branchevereniging Producenten Gepleisterd Bouwen
PGS Publicatie Gevaarlijke Stoffen

ph, PH

passiefhuis

ph plafondhoogte
pH zuurgraad
PHA PolyHydroxyAlkanoaat (PolyHydroxyAlkanoate), een bioplastic
PHPP Passive House Planning (design) Package ofwel PassiefHuis PlanningsPakket is oorspronkelijk ontwikkeld in Duitsland en geldt als het ontwerpinstrument van passiefhuisprojecten
PIB PolyIsoButyleen (bijvoorbeeld toplaag van een bepaald type loodvervanger)
PID Proportional-Integral-Derivative (Proportioneel, Integrerend en DifferentiŽrend), in de procestechnologie de manier waarop gewenste en gemeten waarde bepalend zijn voor de bijsturing van het proces (bijvoorbeeld de regeling van de temperatuur van warm water)
PIM Project Informatie Management (verg. BIM)

PIR

PolyIsocyanuRaat (kunstschuim isolatiemateriaal)

PIT/PRODIS ProductInformatie Tapijt / PRODuct Information System voor tapijt (zie ook Alles over tapijt)
PJ1, PJ2 klassering blokkeringsmaat zelfverdichtend beton (P van Passing, J van J-ring)
pk paardenkracht (1 pk = 0.734754 kW)

PKVW

Politie Keurmerk Veilig Wonen (deursloten e.d.; verg. SKG)

PL1, PL2 klassering blokkeringsmaat zelfverdichtend beton (P van Passing, L van L-box)
PLA polylactic acid (polymelkzuur, een biologisch afbreekbare kunststof; een thermoplastisch polymeer van melkzuur)
plm plusminus
pm per maand
pm pro memorie (ter herinnering; geen bedrag ingevuld bijvoorbeeld in offerte)
pm post meridiem (namiddag)
PMB Polymeer Gemodificeerd Bitumen, een bindmiddel toegepast bij de productie van asfalt (verg. o.m. EME, ZOAB)
PMC Product Markt Combinatie
PMMA PolyMethylMethAcrylate (perspex, plexiglas)
PMV Predicted Mean Vote; deze waardes geven aan hoe een grote groep mensen gemiddeld over het comfort in de ruimte zal denken (van -3 koud tot +3 heet)
po per ommegaande
PO Particulier Opdrachtgeverschap (verg. CPO, MO, SAR)
POM PolyOxyMethylene, acetaal, een thermoplast, een harde kunststof
pp per persoon
PP PolyPropene (ook: PolyPropylene), een thermoplast
ppm parts per million
ppt parts per trillion (het Engelse trillion is ons biljoen, 1012)
prefab prefabricated, voorgefabriceerd

PPCC

Polymer Portland Cement Concrete (ppcc-mortel, polymeerbeton), zie ook PC, PCC en LMC

PPE Personal Protective Equipment, persoonlijk beschermingsmiddel tegen bijvoorbeeld (fijn)stof, zie PBM

PPP

Public-Private-Partnership (in het Nederlands Publiek-Private Samenwerking (PPS)

PPP People - Planet - Profit/Prosperity (ook: 3P, Triple-P); Kees Duijvestein breidde dit uit met een vierde P (Project) die staat voor "ruimtelijke kwaliteit, flexibiliteit, diversiteit, evenwicht en schoonheid"

PPS

Publiek-Private Samenwerking (Engelse benaming is Public-Private-Partnership PPP)

PPV PolyPlaatVloer
PQ PowerQuality (spanningskwaliteit bij elekriciteitsnetten)
PR PartiŽle Recycling
PR Piezo-Resistive, zoals in PR-waterspanningsmeter (piezo-resistive pressure transducer)
PRO Pressure Retarded Osmosis (zie blue energy; verg. RED)

ps

panieksluiting

ps per stuk

PS

PolyStyrene (polystyreen, verg. EPS, XPS)

PS Post Scriptum (naschrift)
PS1 PS1 is een onderdeel van MoMA, heet nu MoMA PS1 (bron van de afkorting helaas niet bekend)
PSIBouw voormalig instituut "Proces- en Systeeminnovatie in de Bouwsector"
pst per stuk
PSV Polished Stone Value of polijstwaarde (voorheen: polijstgetal), een waarde voor de stroefheid van steenslag en gebroken grind; de polijstwaarde moet minimaal 58 zijn voor wegdekken; wordt behandeld in NEN-EN 1097-8 (verg. FAP)
PTFE PolyTetraFluorEthylene (polyfluoretheen, een polymeer, Teflon)
PTV Probeton Technische Voorschriften

PUR

PolyURethaan (kunstschuim isolatiemateriaal)

PV

Photo Voltaic; een PV-paneel is een zonnepaneel; een PV-installatie is het geheel van de zonnepanelen van een gebouw; verg. PVT, verg. Wattpiek Wp)

PvA Plan van Aanpak
PVA, PVAL PolyVinylAlcohol, een thermoplast (ook, soms: PVOH)
PVB PolyVinylButyral, een thermoplast (als folie bijvoorbeeld toegepast in gelaagd glas)

PVC

PolyVinylChloride, een thermoplast kunststof, hard voor aan- en afvoerbuizen e.d. (PVC-U), met weekmakers is PVC zacht (PVC-P), toegepast voor o.m. dakbanen (verg. PEX)

PVC-A PolyVinylChloride Acetated, een thermoplast (verg. PVC en de PVC-x-en)
PVC-C PolyVinylChloride Chlorinated, een thermoplast (verg. PVC en de PVC-x-en)
PVC-O PolyVinylChloride Oriented, de PVC voor leidingen en buizen, ook genoemd HSPVC (High Strength PVC), is PVC-U waarbij de moleculen een voorkeur voor een speciale richting hebben
PVC-P PolyVinylChloride Plasticised (ook simpelweg PVC genoemd), soft/zacht/weich (verg. PVC en de PVC-x-en)
PVC-U PolyVinylChloride Unplasticised, hard/hart (verg. PVC en de PVC-x-en)
PVD Physical Vapour Deposition, het "fysisch aanbrengen van een stof door dampafzetting", een manier van coaten, bijvoorbeeld om deurbeslag te beschermen tegen UV-stralen, zilte zeelucht e.d.

PvE

Programma van Eisen (voor een ontwerpopgave e.d., heel soms: Pakket van Eisen; verg. IPvE, SPvE)

PvO Plan van Onderzoek, bijvoorbeeld bij bouwhistorie
PVP PolyVinylPyrrolidon, een thermoharder
PVT Photo Voltaic Thermal; een PVT-paneel is een PV-paneel dat zowel elektriciteit als warmte levert (verg. PV)
pww platen warmtewisselaar (verg. warmtewisselaar ww, aarde warmtewisselaar aww, bodem warmtewisselaar bww, buizen warmtewisselaar bww, lucht-lucht warmtewisselaar llww)
 


*) Met dank aan o.m. Bouwinfo forum, Wikipedia (algemenere afkortingen), Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CVV) en vele, vele andere(n).

Eng. abbreviation