home

discl. / , lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

- Helaas, niet alleen in de bouw gaat het allemaal fout bij onze overheid...
- ALL LIVES MATTER 
- Groene biomassa volksverlakkerij 


calorische waarde

 

calorische waarde

Ook: verbrandingswarmte, temperatuursafhankelijke enthalpie, verbrandingsenthalpie, specifieke energie, energetische waarde, stookwaarde, soms: energie-inhoud.
De calorische waarde van een stof is de energie die vrijkomt bij verbranden van die stof, per eenheid van massa of volume.

De calorische waarde of verbrandingswarmte kan worden gemeten met een apparaat. "Een bekende hoeveelheid brandstof wordt verbrand onder constante druk en onder standaardomstandigheden (0 graden C en 1 bar) en de vrijgekomen warmte wordt opgevangen in een bekende watermassa in een calorimeter. Als de begin- en eindtemperaturen van het water worden gemeten, kan de vrijgekomen energie worden berekend met behulp van de vergelijking: 
Q = c * m * ΔT
waarbij:
Q = geabsorbeerde warmte-energie (in J)
c = specifieke warmtecapaciteit van water (4,18 J / (g * graden C); voor water)
m = massa van water (in g)
ΔT = verandering in temperatuur (in graden C)

De resulterende energiewaarde gedeeld door het aantal gram verbrande brandstof geeft de energie-inhoud per gram (in J / g).

Het verbrandingsproces genereert waterdamp en bepaalde technieken kunnen worden gebruikt om de hoeveelheid warmte in deze waterdamp terug te winnen door deze te condenseren.
Hogere calorische waarde (= bruto calorische waarde = hogere verwarmingswaarde = bovenwaarde):  het verbrandingswater wordt volledig gecondenseerd en de warmte in de waterdamp wordt teruggewonnen. 
Lagere calorische waarde (= netto calorische waarde = lagere verwarmingswaarde = onderwaarde): de verbrandingsproducten bevatten de waterdamp en de warmte in de waterdamp wordt niet teruggewonnen."

Meestal wordt uitgegaan van de lagere calorische waarde.

In de praktijk wordt de calorische waarde niet alleen weergegeven per massa-eenheid maar ook per volume-eenheid.

De eenheid van de calorische waarde wordt meestal per eenheid van massa (g of kg) of volume (liter of m3) gegeven in Joule (meestal MJ) of in kWh.


brandstof (1)

calorische waarde
MJ kWh (2)
aardgas (gasvormig, slochteren) per m3, 
bovenwaarde (dus gebruikmakend van condensatie-energie)
 35,17   9,7 
aardgas (gasvormig, slochteren) per m3, onderwaarde  31,65   8,79 
aardgascondensaat per kg   44,0   12,2 
aardolie (ruwe aardolie) per kg   42,7   11,9 
     
afval (niet biogeen) per kg   34,4   9,6 
antraciet (steenkool) per kg  26,6   7,4 
benzine (normaal) per liter  32,0   8,8 
benzine (motorbenzine) per kg   44,0   12,2 
     
biogas (rwzi) per m3   23,3   6,5 
biomassa gasvormig per m3   21,8   6,1 
biomassa vast per kg   15,1   4,2 
biomassa vloeibaar per kg   39,4   10,9 
     
bitumen per kg   41,9   11,6 
bitumineuze leisteen per kg   9,4   2,6 
bruinkool per kg   20,0   5,6 
butaan per kg (onderwaarde)  45,7   12,7 
butaan per kg (bovenwaarde)  49,5   13,75 
chemisch restgas per kg   45,2   12,6 
     
cokeskolen per kg   28,7   8,0 
cokesoven/gascokes per kg   28,5   7,9 
diesel (gewoon) per liter  36,0   10,0 
diesel per kg (bovenwaarde) 47,3  13,1 
elektra per kWh  3,6   1,0 
ethaan per kg (onderwaarde)  45,2   12,6 
ethaan per kg (bovenwaarde)

51,9 

14,4 

     
fosforovengas per m3  11,6   3,2 
gasolie, dieselolie per kg   42,7   11,9 
hout, droog (0% vocht) per kg (3)  18   5,0 
hout, droog door buitenlucht (35% vocht) per kg (3)  11   3,1 
hout, nat (60% vocht) per kg (3)  6   1,7 
     
huisbrandolie (HBO I/II) per liter  36   10 
industrieel fermentatiegas per m3   23,3   6,5 
kerosine per kg (onderwaarde)  43,5   12,1 
kerosine per kg (bovenwaarde) 49,5  13,7 
koolmonoxide per m3   12,6   3,5 
leisteenolie per kg   36,0   10,0 
     
LPG (vloeibaar) per liter  27   7,5 
LPG per kg   45,2   12,6 
     
methaan per m3   35,9   10,0 
methaan per kg (onderwaarde) 50  13,9 
methaan per kg (bovenwaarde) 55,5  15,4 
nafta per kg   44,0   12,2 
orimulsion per kg   27,5   7,6 
     
petroleum per kg   43,1   12,0 
petroleum of haardolie per liter  38   10,5 
petroleumcokes per kg   35,2   9,8 
propaan (vloeibaar) per liter  25,3   7,0 
propaan per kg (onderwaarde) 46,4  12,9 
propaan per kg (bovenwaarde)

 50,4 

14,0 
     
raffinaderijgrondstoffen per kg   44,8   12,4 
raffinaderijgas per kg   45,2   12,6 
smeerolie per kg   41,4   11,5 
steenkool- en bruinkoolbriketten per kg   23,5   6,5 
stookolie (zware stookolie) per kg   41,0   11,4 
     
stortgas per m3   19,5   5,4 
sub-bitumineuze kool per kg   20,7   5,8 
turf per kg   11   3,0 
     
waterstof (gasvormig) per m3 (4)  10,8   3,0 
waterstof (vloeibaar) per liter (4)  8,5   2,4 
waterstof per kg (onderwaarde)  120   33,3 
waterstof per kg (bovenwaarde) 142  39,4 


(1) toegepast is de meestal de zogenoemde onderwaarde (OW) (in het Engels lower heating value LHV);
voor m3, liter en kg geldt: "van deze stof zijn verschillende samenstellingen in omloop, in deze tabel wordt uitgegaan van de 'oude / normale' samenstelling.";
voor de eenheid m3 moet bij aardgas gelezen worden Nm3 waarvoor geldt: "Nm3 is de standaard eenheid (volumemaat) waarin aardgas wordt gemeten. Het staat voor de hoeveelheid gas die bij een temperatuur van 0 graden C, onder absolute druk van 1,01325 bar, een volume van 1 m3 inneemt.";
voor vloeistoffen en vaste stoffen geldt vaak 15 graden C als meetpunt;
voor kg geldt: zowel gasvormig als vloeibaar (1 kg is 1 kg, ongeacht de fase);

(2) 1 kWh = 3,6 MJ
(3) afhankelijk van de houtsoort; zwaarder hout heeft meestal een hogere energiewaarde dan lichter hout; de waarden in MJ en kWh moeten daarom als (aardige) indicatie worden gezien
(4) gasvormig waterstof heeft massa 90 gram/m3 en vloeibaar waterstof heeft massa van 70,8 gram/liter ofwel 70,8 kg/m3.

Met dank aan o.m. Warmtepomp-weetjes, Wikipedia, Energy, Energie vergelijken en (aangehaalde tekst met formule e.d.) Engineer Toolbox.

Eng. calorific value, heating value