home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


warmtegeleidingscoefficient lambda

 

warmtegeleidingscoŽfficiŽnt λ

Ook: thermische geleidbaarheid. De λ-waarde (lambda-waarde) geeft de warmtegeleiding van het materiaal aan, bijvoorbeeld van baksteen, beton, hout, metaal, minerale wol. Hoe lager de λ-waarde, des te beter het materiaal isoleert, dus hoe groter de isolatiewaarde.  
Een paar algemeenheden: zware materialen isoleren slecht, poreuze materialen isoleren beter, vocht in het isolatiemateriaal beÔnvloedt het isolerend vermogen nadelig.

De warmtegeleidingscoŽfficiŽnt λ  drukt uit hoeveel energie (in Watt) door een vlak van 1 m2 gaat bij een dikte van 1 m, per graad Kelvin of Celcius temperatuurverschil tussen beide zijden van het vlak. Dit is een eigenschap van het materiaal zelf; de λ-waarde houdt geen rekening met de dikte van het (isolatie)materiaal zelf. Als een bepaald materiaal een hogere λ-waarde heeft dan een ander, dan kun je met een dikker pakket toch eenzelfde isolatiepeil bereiken.
"Hoe hoger de thermische geleidbaarheid, hoe meer het materiaal dus de warmte doorlaat naar buiten. Hoe lager deze geleidbaarheid, des te beter is de isolerende werking van het product. Deze coŽfficiŽnt is slechts van toepassin gbij homogene materialen."



De aanduiding λd houdt in: λ declared (afhankelijk van het type materiaal).
De aanduiding λcalc houdt in: λ calculated (afhankelijk van de constructie), ook wel rekenwaarde genoemd (vaak 25-30% hoger dan de declared waarde).

Let op: voor de tabel hieronder:
- we gebruiken hieronder de declared-variant
- verschillende bronnen geven soms verschillende waarden
- als geen aparte waarden vermeld zijn voor droog en nat wordt altijd droog verondersteld (of in ieder geval binnenshuis bij kamertemperatuur)
- af en toe staan er lege regels in de tabel om hem watv meer "leesbaar" te maken.

Een aantal waarden van de warmtegeleidingscoŽfficiŽnt:

     

 

soortelijke massa 
ρ
(kg/m3)

warmte-
geleidings-
coŽfficiŽnt
(λ-waarde) 
(W/(m.K))

ABS 1100 0,2
acrylaat 1200 0,2
aerogel (nanogel) 60-150 0,013
aerogel (silica aerogel) 1-1,9  0,004 (wikipedia)

aluminium

2700-2800

200-237

argex

425

0,15

argon (isolatie dubbelglas)   0,016
asbestcement 1600-1900 0,35-0,70 (droog) 0,95-1,2 (nat)

B2-blok

1200

0,42

     

baksteen (hard)

1700-1900

0,81 (droog) 0,91 (nat)

baksteen (hardgrauw) 1700-1900 0,65-0,73 (droog) 1,0-1,2 (nat)
baksteen (gevelklinker) 2100 0,80 (droog) 1,30 (nat)

baksteen (rood, boerengrauw)

1700 0,65 (droog) 1,0 (nat)
baksteen (rood, boerengrauw)

1500

0,55 (droog) 0,85 (nat)

baksteen (rood, boerengrauw) 1300 0,45 (droog) 0,75 (nat)
basalt 2500-3000 3,5
beton (betonsteen, niet verdicht, gewapend) 2300 1,4 (droog) 1,9 (nat)
beton (betonsteen) 1900 1,28 (droog) 1,44 (nat)
beton (betonsteen) 1600 1,03 (droog) 1,16 (nat)
beton (metselblok)   1,1-2,1
     
beton (met geŽxpandeerde kleikorrels / argex; 500-1000) 500-1000 0,18-0,35
beton (met geŽxpandeerde kleikorrels / argex; 1000-1800) 1000-1800 0,35-0,85
beton (ongewapend)   1,3?
beton (gewapend beton)

2500

1,7-2,0

betontegel

2500

1,86

bimsbeton (700-1000) 700-1000 0,23-0,35
bimsbeton (1000-1400) 1000-1400 0,35-0,50

bitumen, gebitumeerd glasvlies e.d.

1050

0,20

biofoam 35-40 0,034
bluedec isolatiemateriaal 135 0,0135
     
brons 8800 65

cellenbeton (400)

400

0,17

cellenbeton (600) 600 0,20

cellenbeton (700)

700

0,23

cellenbeton (1000) 1000 0,35 (droog) 0,7 (nat)

cellenbeton (1300)

1300 0,3-0,5 (droog) 1,2 (nat)
cellenbeton Ytong Multipor (blok) 115 0,045
cellulair glas (schuimglas, foamglas als niet-dragende isolatie)

100-165

0,036-0,050

     
celluloid   0,12-0,21
cellulose   0,039
cementmortel (bijv. voeg) 1900 0,93 (droog) 1,5 (nat)
chamotte 1700-2000 1,1 (100 graden C) 1,3 (1100 graden C)
chloor gas 0,0076
composiet (koolstof-vezel en epoxy) ca. 1600 0,6-1,0 (afh. van type)

dakpan (beton)

2100

1,50

dakpan (keramisch)

2100

1,28

dekvloer (steenachtig, verg. cementmortel) 1800-2000? 1-1,5?

EPS 20, EPS 100 (expanded polystyreen)

20, 100

0,035

     
fenolharsschuim (hard) 25-200 0,035
foamglas (cellulair glas, schuimglas; als niet-dragende isolatie) 100-165 0,036-0,050
foamglas (cellulair glas, schuimglas; als dragende isolatie) 165-200 0,050-0,058

geŽxpandeerde kurk

100-200

0,04-0,045

gipsplaat (standaard)

715

0,16

gipsplaat (geluidwerend o.d.) 800-1400 0,23-0,46
gipsvezelplaat   0,25-0,32

glas (enkel)

2500

0,80

glasvezel (fiberglass)   0,04
glaswol 15-60 0,032-0,040
     
graniet 2500-3000 3,5 (droog) 4,3 (nat)
gravel   0,7

grindbeton (niet verdicht, ongewapend)

2200

1,3 (droog) 1,7 (nat)

grindbeton (niet verdicht, gewapend) 2300 1,4 (droog) 1,9 (nat)
grindbeton (verdicht, ongewapend) 2400 1,7 (droog) 2,2 (nat)
grindbeton (verdicht, gewapend)

2500

1,9 (droog) 2,3 (nat)

hardboard 1000 (0,15-)0,29

hardhout

800

0,20

hardsteen 2750 2,3 (droog) 2,9 (nat)
     
HDPE   0,42-0,51
helium   0,144
hennep als isolatie   0,040
hennepblok (kalkhennepblok, isohemp)   0,071

holle baksteen (vloer)

2000

0,66

hoogovenslakkenbeton (1000) 1000 0,23 (droog) 0,35 (nat)
hoogovenslakkenbeton (1300) 1300 0,30 (droog) 0,45 (nat)
hoogovenslakkenbeton (1600) 1600 0,45 (droog) 0,7 (nat)
hoogovenslakkenbeton (1900) 1900 0,7 (droog) 1,0 (nat)
     

houten beschot

550

0,2

houten schrootjes

550

0,16

houtskool   0,084
houtwolcementplaat 350-700 0,09-0,21
houtwol magnesietplaat 400-500 0,10-0,21
houtvezels/houtwol   0,04-0,08

houtwolcementplaat (HWC)

350-450

0,12

     

ijs (vergelijk met water)

917

2,1

ijzer 7900 72
ijzer: gietijzer 7500 50
ijzeroxide (roest)   0,6
isolatiesteen A3 1000 0,30
kalium   1
kalk   0,09
kalksteen (zacht) 2200-2350 1,4-1,7
kalksteen (hard) 2550-2750 2,3 (droog) 2,9 (nat)

kalkzandsteen

2000

1,0 (droog) 1,5 (nat)

kapok   0,034
katoen   0,04
katoenwol   0,03
keramiek (glaskeramiek) 2500 1,4
keukenzout   0,05-0.06
kleding, isolatieplaat uit kleding 0,038
klei 1700-1800 1,2 (droog) 1,8 (nat)
     
klei of leem met veenlagen   1,2
kleikorrels (bijv. argex)   0,050
kokosvezel als isolatie   0,04
koolstofdioxide (CO2)   0,015
koper 9000 370-390
krypton (isolatie dubbelglas)   0,0088

kunststof dakbedekkings-materiaal (PVC, EPDM e.d.)

1300

0,17

kunststofschuim

15-60

0,025-0,035

kurk (geŽxp., geÔmpregn. en niet geÔmpregn.) 100-200 0,04-0,07
kwarts   0,22?
kwik   8,3
leem   1,7
leer   0,14
     

lichtbeton (200)

200

0,08 (droog) 0,11 (nat)

lichtbeton (500)

500

0,17

lichtbeton (1300) 1300 0,5 (droog) 0,8 (nat)
lichtbeton (1600) 1600 0,7 (droog) 1,2 (nat)
lichtbeton (1900) 1900 0,95 (droog) 1,4 (nat)
linoleum 1200 0,17
lood 11360 35
lucht ca. 1,3 0,024-0,026 (droog)
marmer 2750 2,1 (droog) 2,9 (nat)
melk 1000 0,53
mergel ca. 1500 2,0- 2,3?
messing (geelkoper) 8400 120-122
methaan   0,030
methanol   0,21

metselwerk (gevelklinker, incl. voeg)

2100

1,03 (droog) 1,39 (nat)

metselwerk (baksteen, incl. voeg)

1800

0,82 (droog) 1,11 (nat)

     

minerale wol (glaswol, steenwol)

15-175

0,032-0,041

minerale wol (geperst)

250

0,06

multiplex 500-750 0,13
multipor (xella ytong multipor) 115 0,045

naaldhout

500-550

0,14 (droog) 0,17 (nat)

neon   0,046
nikkel 8800 91
nylon (nylon-6)   0,25
olie (olijf)   0,17
olie (machineolie) 0,15
     
OSB plaat   0,13
papiervlokken als isolatie   (0,18-) 0,40
paraffine 890 0,25

PE (polyethyleen)

750

0,17

perlite, vermiculite (plaat) 160-320 0,049-0,051

PIR gecacheerd (polyisocyanuraat)

30

0,023-0,027

pleisterlaag (cementpleister)

1900

0,93-1,16 (droog) 1,5 (nat)

pleisterlaag (kalkpleister, zandig pleister) 1600 0,7 (droog) 0,8 (nat)
polyester (glaswol versterkt) 1200 0,2
polyetheen, polyethyleen 920-950 0,2 (0,33-0,51)
polypropeen 900 0,2

polystyreen PS, zie ook EPS, XPS (beide met veel betere waarden)

1060

0,08

polystyreen schuimbeton (220) 220 0,07
polystyreen schuimbeton (400) 400 0,11
polystyreen schuimbeton (650) 650 0,20
polystyreen parels als isolatie 15 0,035-0,044
     
porselein   1,0-1,7

porisosteen (A2 steen)

1200-1350

0,43-0,56

propaan   0,015?

PUR gecacheerd (polyurethaanschuim)

30

0,026

PVC-schuim 25-50 0,035
PVC-P (zachte PVC) ca. 1200 0,13-0,15
PVC-U (harde PVC) 1100-1500 0,13-0,30
pyrex (glas)   1
resol hardschuim 37 kg/m3 (dikte >= 45 mm) 37 0,018-0,023
(afh. merk/soort)
     
resol hardschuim 60 kg/m3 (hoge-dichtheid) 60 0,029

riet (dakbedekking, plaat rietvezel, rietvezelplaat)

250-350

0,08-0,11

rubber

1200-1600

0,15-0,29

schapenwol als isolatie   0,035-0,04
schuimbeton (nat) 400 0,072-0,075
schuimbeton  (nat) 500 0,086-0,091
schuimbeton  (nat) 900 reken-lambda 0,26

schuimglas (cellulair glas CG, cellenglas, foamglas; als niet-dragende isolatie)

100-165

0,036-0,050

schuimglas (cellulair glas CG, cellenglas, foamglas; als dragende isolatie) 165-200 0,050-0,058
schuimrubber   0,045
spaanplaat (450) 450 0,10
spaanplaat (600) 600 0,15
spaanplaat (1000) 1000 0,29
speksteen 3000 6,4
     

staal

7800

41-52, 58

staal (rvs, roestvast staal)   16-27
steenwol 21-175 0,032-0,040
stikstof   0,024
stro als isolatie   0,05-0,06
stroplaat (strovezelplaat) 200-400 0,08-0,12

stuclaag (gips)

1300

0,58

stuclaag (kalk)

1900

0,80

suikers   0,09?-0,22?
teer 830 0,19
tegels (hardgebakken) 2000 1,2 (droog) 1,3 (nat)
tegels (plavuizen) 1700 0,8 (droog) 1,1 (nat)
tin   67
Trespa 1400 0,3

triplex / multiplex

600-700

0,17 (droog) 0,23 (nat)

triplex multiplex: Gutex Multiplex-top (opgave leverancier) 200 0,047
tufsteen 1100-1500 0,35-0,50 (droog) 0,5-0,7 (nat)
turf 270 0,1
     
ureumhardschuim (UF) 8-20 0,05

vezelcement

1750

0,37

VIP-paneel (vacuŁmisolatieplaat)   0,0042-0,009
vlas   0,038
vlasplaat (vlasvezelplaat) 300-700 0,08-0,17
voeg (cementmortel) 1900 0,93 (droog) 1,5 (nat)

XPS (extruded polystyreen)

30-40

0,027-0,038

veen   0,4
was   0,084?
water (vergelijk met ijs) 1000 0,60
waterdamp (stoom) 0,6 0,02-0,35
waterstof   0,17-0,18
Wedi bouwplaat (hardschuim kern) 32 0,036
xenon gas   0,0051
zachtboard 250-300 0,08-0,10

zand

1600

0,15-0,25 (droog) 0,25-2 (nat)

zandsteen 2000-2300 1.7-4 (droog) 4-6 (nat)
zink 7200 110-116
zuurstof   0,025


Andere termen in dit kader: U-waarde (warmtedoorgangscoŽfficiŽnt; vroeger: k-waarde), R-waarde, isolatie, warmteoverdrachtscoŽfficiŽnt (symbool a of h, in W/m2K, net als de warmtedoorgangscoŽfficiŽnt) is een maat voor de overdracht van warmte bij convectie.

Afbeelding en aangehaalde tekst van ICEDD.

Meer over warmtegeleiding
.

Eng. coefficient of thermal conductivity; 
Du. Wšrmeleitfšhigkeit, Wšrmeleitzahl