home  

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


kalksteen

 

kalksteen

Kalksteen is een natuursteen. Zuivere kalksteen is vrij wit of lichtgrijs van kleur, ontstaan door langdurige druk op kalkafzettingen. Gele of bruingele tinten wijzen op natuurlijke vermenging met ijzerverbindingen.

Kalksteen, of calciumcarbonaat CaCO3, dient in de eerste plaats als grondstof voor cement. Jaarlijks gebruikt de Nederlandse cementindustrie ruim 2,5 miljoen ton kalksteen. Daarnaast wordt gemalen kalksteen toegepast voor industriŽle doeleinden, zoals voor kalkmeststof, voor de mengvoederindustrie, de papierindustrie, voor rookgasontzwaveling en als vulstof in diverse toepassingen. Voor industriŽle toepassing is op jaarbasis ongeveer een half miljoen ton kalksteen nodig. Verder wordt kalksteen vooral gebruikt als vloertegel of als wandbekleding en als materiaal voor restauraties van oude gebouwen.

Voor restauraties en nieuwbouw is gelukkig weer de Kunradersteen verkrijgbaar, een bijzonder weervaste en breukruwe steensoort die bij Voerendaal in de Kunrader Steengroeve wordt gewonnen. Kunradersteen is een harde steensoort; de zachtere en minder weerbestendige kalksteen uit o.m. Zuid-Limburg is mergel. Bij restauraties van bijvoorbeeld Romeinse gebouwen wordt vaak Kunradersteen toegepast.

Ledesteen of Balegemsteen is een zandige soort kalksteen, geel-achtig, in de harde kern donker gekleurd. De steen is genoemd naar de groeve (Lede, Balegem); deze steen wordt soms Gentse steen genoemd. Ledesteen wordt gebruikt voor bijvoorbeeld profielen en kolommen en als hoeksteen. Door het zandige karakter wordt ook gesproken over kalkhoudende zandsteen (Balegemse zandsteen e.d.). Balegro ontgint de Balegemse steengroeve.

Gobertanger steen is ook een zandige soort kalksteen, lichtgrijs-wit van kleur maar na verloop van tijd wat grijzer. De steen kan fossiele schelpen bevatten en heeft daardoor wat meer leven dan steen met een effen kleur. De steen is meestal niet zeer groot van omvang omdat het hier om "losse stenen" gaat uit de groeve, dus niet gezaagd uit enorm grote brokken. Gobertanger steen wordt vaak gebruikt voor gevels, als parement, d.w.z. als natuurstenen bekleding van bakstenen gevels. De steen wordt gewonnen in de buurt van Gobertange (een deel van de stad Jodoigne in WalloniŽ; Gobertingen steen is de niet vaak gebruikte Nederlandse naam). Brochure van CarriŤre de Gobertange.

"Baumberger kalksteen is een geelgroene, glauconiethoudende, zandige kalksteen uit de omgeving van MŁnster in Duitsland. Baumberger leent zich door zijn zachtheid en fijne korrel in het algemeen goed voor het maken van fijn, gedetailleerd beeldhouwwerk. De kwaliteit van de Baumberger wisselt sterk per bank en is in ons klimaat niet altijd weervast gebleken. Baumberger is van circa 1400 tot 1600 in vooral de (noord-)oostelijke Nederlanden gebruikt (Natuursteen in Nederland)."

Kalksteen komt volop voor in de Nederlandse ondergrond, met name in het Krijt (144 tot 65 miljoen jaar geleden). Deze liggen in Zuid-Limburg op veel plaatsen aan of dichtbij het oppervlak. De kalksteenformaties van Houthem, Maastricht en Gulpen zijn in theorie het meest geschikt voor winning. Verder komen hier en daar oudere kalkstenen uit de Jura (203 tot 144 miljoen jaar geleden) en het Carboon (354 tot 298 miljoen jaar geleden) aan de oppervlakte, respectievelijk in de Achterhoek en Limburg. 
Franse kalksteen is de verzamelnaam van ca. honderd soorten uit Frankrijk afkomstige kalksteen met allerlei beigetinten. 
Kalksteen bevat regelmatig fossielen.
Veel kalksteensoorten zijn geschikt voor binnen en buiten.
Beginnende beeldhouwers (steenhouwers) gebruiken vaak kalksteen omdat hakken in deze steen sneller werkt dan in harde steen.

Kalksteen wordt gebruikt als halfverharding voor bijvoorbeeld wandel- en fietspaden.

Voor meer toepassingen van kalk en kalksteen, zie bij kalk.


witte of lichtgrijze zuivere kalksteen in de muschelkalkgroeve winterswijk (copyright tno bouw):


kunradersteen, toepassing buiten (kunrader steengroeve): 


kunradersteen, toepassing binnen (kunrader steengroeve):


een voorbeeld van kalksteen in het interieur met een warme tint (maman teunis):


Met dank aan Natuurinformatie, TNO, Maman Teunis en Kunrader Steengroeve.

Zie ook kalk, natuursteen, mergel, neut.

Eng. limestone;

Fr. calcaire