Restaureren
is herstellen. Restauratie
is het bouwgerelateerde werk waarmee gebouwen of onderdelen van gebouwen met een kunstzinnige
of cultuurhistorische waarde in een zodanige conditie worden gebracht dat de oorspronkelijke waarde zoveel mogelijk behouden wordt. Het functionele aspect
ivm. het huidige gebruik is daarbij van ondergeschikte betekenis (wat
juist bij een renovatie zeer belangrijk
is).
Zorg er bij ingrepen aan monumenten voor dat de oplossingen zijn
terug te draaien zodat "verkeerd" uitgepakte restauraties in de
toekomst eenvoudiger zijn terug te draaien (bv. i.v.m. zout- of schimmelvorming op
en in muren maar ook uit cultuurhistorisch oogpunt, zie bij reversibel).
Wanneer wanden zout bevatten bestaan er restauratiemortels (saneermortels)
om deze wanden toch van een stuclaag
te voorzien; voorbeelden zijn de Köster Saneermortel
en Rememrs Bouwchemie
Saneermortel.
Soms werd (en wordt) de nadruk teveel
gelegd op hoe het bouwwerk wellicht bedoeld was, waardoor nieuwe elementen uit
de jeugd van het bouwwerk werden geïntroduceerd.
Vaak wordt een te restaureren bouwelement opnieuw gemaakt, bij voorkeur in
hetzelfde materiaal als het oorspronkelijke element maar in bepaald gevallen is
het gebruik van hedendaagse materialen of chemische samenstellingen gewenst (bv.
om bijkomende problemen in de toekomst te vermijden of voor een langere
levensduur).
Soms wordt ook een grondige schoonmaak aangepakt om een en ander te
herstellen. Bij de Onze Lieve Vrouw ter Zavel (Notre Dame du Sablon) in Brussel
werd de schoonmaakactie opgeluisterd door een fraaie afdruk van de
gevel op het afschermdoek.
Het woord restauratie is ontleend aan het Franse restauration (herstel),
afgeleid van het Latijnse restauratio (id.), een afleiding van restaurare
(herstellen); bron Etymologiebank.