home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


korbeel

 

korbeel, karbeel

1. De korbeel of karbeel is de schoor, de schuinstaande balk, die muur of spant met de spantbalk verbindt. De functie van de korbeel is de erboven liggende balk te ondersteunen: door de verkorting van de overspanning vermindert de maximale buigspanning in de draagbalk en de krachten worden beter verdeeld naar de dragende muur.
Korbeels bij eenvoudiger gebouwen zijn soms kromme stukken hout die als korbeel goed van pas komen.


bij de tekening van de groninger kerken is nummer 4 de korbeel:

1 kinderbalk
2 moerbalk
3 sleutelstuk
4 korbeel
5 draagsteen
6 muur

korbeel bij de ned. herv. kerk in berkel en rodenrijs (foto joostdevree):


Voor meer gegevens zie kapconstructies

De termen korbeel en karbeel (steunlat) zijn afgeleid van het Oudfranse corbel, dat reeds in de 12de eeuw de betekenis "uitstekende kraagsteen" gekregen had, maar eigenlijk is het Franse corbeau (raaf) een afleiding van het Oudfranse corp, van het Latijnse corvus (raaf); bron Etymologiebank.
Het meervoud van korbeel is volgens Van Dale "korbelen", maar door bouwhistorici en anderen wordt vaak "korbeels" gebruikt...

Bouwelementen die (enigszins) uit de muur steken en meer of minder een dragende functie hebben: atlant, blokkeel, console, cul-de-lampe, draagsteen, gootklos, kariatide, klos, korbeel, kraagsteen, neut, rondboogfries, sleutelstuk.

Verg. hondsoor.

Eng. corbel, corbel stone;
Fr. contrefiche, aisselier


2. Een korbeel is in zijn algemeenheid een schuin geplaatste balk tussen een horizontale en een verticale balk in een houtconstructie.
Zie ook bij zwieping.
Eng. (schoorbalk) knee brace, corner brace


3. Een korbeel is een stenen console voor een balk.
Met dank aan
Bouwkundige termen van Haslinghuis en Janse.


4. "Het woord korbeel (karbeel) wordt soms gebruikt als console voor een beeld in de Gotiek (bron Wim Swaan, die o.m. 'Glorie der Gotiek', 1977, en 'The Gothic Cathedral', 1982, schreef. Ook de uit het Duits vertaalde populaire boeken van bijvoorbeeld Feierabend en Könemann gebruiken de term voor deze console."
Met dank aan Dig Keur (Vademecum De Late Middeleeuwen, uitgeverij Profiel).