spouw

1. De spouw is de ruimte tussen de binnen- en buitenmuur (binnenspouwblad en buitenspouwblad) van een gebouw, dus de luchtruimte plus isolatiemateriaal. 
De binnen- en buitenbladen worden spouwbladen genoemd.
Bij dubbelglas is de spouw de ruimte tussen de glasruiten. Bij het dak is de spouw de luchtruimte tussen de dakbedekking (bijvoorbeeld dakpannen) en het isolatiemateriaal in het dak, de zogenoemde dakspouw.  

Doel van de spouw
- De spouw vormt een barrière voor vocht van buiten. De regen wordt door de spouw tegengehouden en vocht dringt niet in grote hoeveelheden de woning binnen. Spouwmuren zijn lange tijd om deze reden toegepast. Pas toen thermische isolatie van muren noodzakelijk werd, is de spouw voorzien van isolatiemateriaal.
- De spouw vormt een barrière voor de warmte van binnen en de koude van buiten (soms juist andersom). Een spouwmuur isoleert beter dan een massieve muur. Een massieve muur is te beschouwen als één grote koudebrug.
Dit doel geldt ook voor de isolerende werking van dubbelglas en voor de dakspouw.
- De spouw biedt plaats aan extra isolerende materialen aan het binnenspouwblad (glaswol, steenwol, PUR, PIR, polystyreen, cellulair glas e.d.).
- De geventileerde spouw voert vochtige lucht uit de spouw naar buiten. Normaliter moet de gehele spouw geventileerd worden anders bestaat de kans dat er vochtige plekken verschijnen en eventueel zelfs vochtdoorslag naar het binnenspouwblad. Vooral de dakspouw vormt door de geventileerde luchtspouw een medium om eventueel vocht van binnen (condensatie, vooral bij een koud dak) te verwijderen naar buiten. (Zie bij open stootvoeg meer over de geventileerde spouw.)

Opmerkingen
- Bij regen e.d. dient bij een in aanbouw zijnde gevel de spouw afgedekt te worden om zo min mogelijk vocht in de spouw te hebben (tegen uitbloeiing e.d.).
- Een minimale luchtspouw van 20 mm houdt in dat de luchtspouw in de praktijk minimaal 40 mm moet zijn, omdat speciebaarden een deel in de luchtspouw steken en vocht en koude kunnen doorgeven. Uitgaande van een isolatiepakket van 137 mm (warmtegeleidingscoëfficiënt = 0,030 W/m.K) en 2 maal baksteen 100 mm en 40 mm luchtspouw geeft dat 100+137+40+100 = 377 mm (37,7 cm), samen goed voor een Rc van 5 m2. K / W. Voor een Rc van 10 is ca. 300 mm isolatiemateriaal nodig, wat een dikte geeft van 100+300+40+100 = 540 mm (54 cm).

Zie tekening bij spouwmuur.

De term spouw is een afleiding van het werkwoord spouwen (splijten), dat door wegval van d is ontwikkeld uit het Middelnederlandse spouden (splijten); bron Etymologiebank. Een spouw is daarmee de open ruimte tussen de twee delen van "een gespleten muur". 

Eng. cavity, air space of a cavity wall (luchtspouw is air space)


2. In zijn algemeenheid is de spouw of luchtspouw de, meestal wat smalle, open ruimte tussen twee vlakken, bijvoorbeeld ook tussen riet en dakpaneel bij een bepaalde methode van rietdekken. (Verg. de etymologische betekenis van spouw hierboven.)