|
Verschillende
hamers |
|
|
|
|
|
bankhamer
De
gewone hamer wordt ook bankhamer genoemd, naar de werkbank
waaraan gewerkt wordt, vooral voor het fijnere timmerwerk.
Andere termen zijn penhamer en timmermanshamer.
Een penhamer bestaat uit een steel van
essenhout. De steel van de penhamer wordt met een stalen spie in het gat van de hamerkop opgesloten. |
|
|
|
|
|
beeldhouwhamer en beeldhouwklopper
Beeldhouwhamers zijn vaak kleine
vuisten (kleine mokers).
De juiste keuze van de vuist hangt af van de diameter (gewicht) van de beitels:
500 g vuist voor beitels van › 8 - 10 mm
600 g vuist voor beitels van › 10 - 12 mm
750 g vuist voor beitels van › 12 - 14 mm
900 g vuist voor beitels van › 14 - 16 mm
Het is raadzaam als eerste een vuist van ijzer te kopen, die biedt de meeste mogelijkheden
Zie ook bij fleshamer.
Kloppers zijn voor het wat fijnere werk. De kloppers van metaal hebben een klein volume en een korte steel. Zij zijn daardoor bijzonder wendbaar
en speciaal voor details geschikt.
Zie ook de Beeldhouwwinkel.
|
|
|
|
|
|
bekistinghamer
of bekistingshamer
De bekistingshamer is een klauwhamer, maar waarvan de klauw rechter is uitgevoerd. Met deze klauw kunnen bekistingsplanken gemakkelijk worden losgewrikt.
Soms is de kop voorzien van een gleuf om de nagel vast te
houden. |
|
|
|
|
|
bikhamer
of lashamer.
Een
hamer die o.m. door lassers gebruikt wordt om de slak van de las af te slaan of op schepen om de roest eraf te slaan.
Er zijn verschillende typen bikhamers:
- Met twee wigvormige
"pennen" waarbij de ene haaks op de nadere staat (bovenste
foto). Bedenk wel dat de uitvoering van geheel RVS, met rubberen
handgreep, steviger en duurzamer is.
-
Met een
wigvormige en een puntige pen.
- Een elektrische
versie.
- Een pneumatische versie
(zie naaldenbikhamer).
Foto's: Arkwami, Lascentrum.
Met dank aan Evert Jan Muurling. |
|
|
|
|
|
bilhamer
of molensteenhamer
Een
bilhamer wordt gebruikt om in steen een bil (of ril) te maken
zoals bijvoorbeeld bij een molensteen.
 |
|
|
|
|
|
bolhamer
of bolkophamer
Bolhamers
worden onder meer gebruikt voor het bewerken van plaatwerk,
vooral om holle vormen in metaalplaat te kloppen.
Verg.
de ingenieurshamer.
Verg.
de kunststof hamer. |
|
|
|
|
|
bosbouwhamer
"Zeldzame bosbouw nummer hamer. Oud gereedschap om nummers in het hout te slaan. Deze heeft
één ring met nummers en is gemerkt met David Dominicus uit
Remscheid."
"Zeer
zeldzaem nummer hamer gebruikt in de bosbouw. Deze hamer heeft
twee verstelbare ringen waarmee nummers gemaakt kunnen worden
tot 99. Normaal hoort hier nog een streng van losse nummers bij,
maar die zijn meestal verloren gegaan in de tijd. Goede
conditie."
Teksten en afbeeldingen Duco
Tools.
Zie
ook bij stempelhamer.
|
 |
|
|
|
|
bosseerhamer
of spitshamer
Een
bosseerhamer of spitshamer is een hamer met twee scherpe sneden waarmee de steenhouwer het
natuursteen ruw bewerkt.
Het
resultaat is "pierre en bossage" of natuursteen
met bossering, een ruwe ("brute") afwerking van
natuursteen (zie gebosseerd).
Bovenste afb. Handgereedschappen Tech-Term Aanschouwelijk Technisch
Woordenboek van ir. B.D. Swanenburg, uitgave Elsevier 1958,
reprint Ambacht
en Gereedschap 2006.
Onderste afb. Zederik
natuursteen.
Zie ook bewerken van
natuursteen. |
 |
|
|
|
|
bossierhamer
Ook
een bosseerhamer? Een
hamer met één scherpe snede, leidekkersgereedschap.
|
|
|
|
|
|
bouchardhamer
of carreerhamer
Ook:
bouchardeerhamer. Een houten hamer met een kop die aan beide
uiteinden een vlak heeft van gehard staal dat een raster vormt
van piramidevormige punten. Met de bouchardhamer kan bv.
natuursteen van putjes worden voorzien, het zgn. boucharderen.
Er
zijn modellen met verwisselbare kopen zodat met meer of minder
grote punten gewerkt kan worden en de kop na bot worden van de
punten eenvoudig vervangen kan worden.
Afb.
Handgereedschappen Tech-Term Aanschouwelijk Technisch
Woordenboek van ir. B.D. Swanenburg, uitgave Elsevier 1958,
reprint Ambacht
en Gereedschap 2006.
Zie ook bewerken van
natuursteen. |
 |
|
|
|
|
ciseleerhamer
Hamer
bij het modelleren van metaal. Ciseleren is meestal de laatste
fase van het uitkloppen (egaliseren) van een metalen plaat of
voorwerp.
Ook voor het bewerken van
natuursteen werd vroeger wel de ciseleerhamer toegepast. |
|
|
|
|
|
constructiehamer (bv. bij
houtskeletbouw)
Deze constructiehamer heeft een kop die speciaal gemaakt is
om houten balken e.d. zonder beschadigingen aan te brengen.
|
 |
|
|
|
|
doktershamer
Tsja,
inderdaad een hamer. De huisarts gebruikt deze hamer om je
reflexen te testen (onder knie e.d.). |
|
|
|
|
|
drijfhamer
Hamer
voor het modelleren van gegoten brons e.d. |
|
|
|
|
|
fineerhamer
Een fineerhamer wordt
gebruikt bij het inleggen van fineer. Op de afbeeldingen een
fineerhamer met messing kop (zachter dan staal) zodat het fineer
niet zo snel beschadigd wordt, en aan het uiteinde van de steel
een (afschermbare) beitel.
Foto's en tekst van Baptist.
|
 |
|
|
|
|
fleshamer
Een fleshamer is een voorbeeld van een beeldhouwhamer
(beeldhouwershamer).
Foto Baptist.
|
 |
|
|
|
|
geologenhamer
Een geologenhamer is het klassieke stuk gereedschap van de geoloog
en heeft aan de ene kant een slagvlak en aan de andere kant een spitse of beitelvormige punt
(foto rechts, hamers 2 en 3). De spitse punt kan men gebruiken om stukken steen los te wrikken. De beitelvormige punt is te gebruiken als een soort schepje en is bijzonder handig als men gaat zoeken in storthopen of los materiaal.
Hamer 1 is een mijnwerkershamer.
Een andere door geologen wel gebruikte hamer is de slaghamer
(tekening onderaan, verg. slaghamer). Getekende
afbeeldingen uit het boek Fossielen van Gerhard Lichter, uitgave
Thieme.
|
|
|
|
|
|
hoefsmeedhamer
Zware (ca. 1,400-2kg), trapeziumvormig gesmede hamer met vlakke of licht bolronde baan en korte
(ca. 20-25cm) steel. De hoefsmid smeedt hoefijzers meestal met een smeedhamer. In sommige gebieden van Frankrijk daarentegen gebruikt men een specifieke hamer, de hoefsmeedhamer (bron MOT). |
|
|
|
|
|
houten
hamer
Een houten hamer gebruik je om (houten) onderdelen in elkaar te
zetten. Door de grote kop beschadigen de onderdelen minder snel. Een houten hamer gebruik je ook om met een beitel stukken uit het hout te kappen. |
|
|
|
|
|
ingenieurshamer
Een ingenieurshamer is een kleinere hamer met twee koppen.
Op de bovenste foto een kleine kop en een kop met een smal slagvlak.
Op de onderste foto een ingenieurshamer die veel lijkt op
een bolkophamer.
Foto's Baptist
en BosTools.
|
|
|
|
|
|
kaashamer (sonde à fromage)
|
|
|
De
sonde à fromage of kaashamer van de kaasmaker wordt bij het
rijpen van sommige kazen (Comté, Parmesan) gebruikt om het
"geluid" van de kaas te horen om daaruit de kwaliteit
van de kaas te bepalen.
Het handvat heeft een speciale vorm, soms in een wonderlijke
kromming (niet op bijgaande foto helaas) om met een juiste
beweging van de hand het geluid van de kaas goed naar voren te
brengen.
(Afbeelding Tout
un fromage.)
|
|
|
kaphamer
Een stratenmakershamer waarmee straatstenen in het gareel worden
gelegd. Met behulp van een sabel
wordt een steen op het juiste punt doorgeslagen (gekapt).
Zie ook stratenmakershamer
voor een iets ander model.
Eng. brick hammer, bricklayer's hammer
|
 |
|
|
|
|
klauwhamer
Met een klauwhamer sla je spijkers in hout. Met een klauwhamer kunnen ook spijkers uit het hout
getrokken worden; gebruik de steel van de hamer in dit geval als een hefboom.
De klauwhamer wordt door timmerlui op de bouwplaats gebruikt voor de meest voorkomende werkzaamheden. |
|
|
|
|
|
kloofhamer
Een
kloofhamer dient om hout te kloven, dwz. laten barsten of
splijten door er een wig in te
slaan, bv. om al in korte stukken afgezaagde boomstammetjes
kleiner te maken om die als brandhout te gebruiken. De wig is
hier de puntige kant van de kloofhamer (bijl).
Foto's DeWit
Gereedschappenfabriek. |
|
|
|
|
|
kuipershamer
"Mooie kuipershamer van Buck and Hickman. Gemerkt met een 2. Zeer goede conditie."
Tekst
en afbeelding Duco
Tools. |
|
|
|
|
|
klokkenhamer
Een
(kerk)klokkenhamer wordt meestal elektrisch bediend, bv. in en
carillon. |
|
|
|
|
|
kunststof
hamer
Met een kunststof hamer bewerk je
metaalplaat, ook bv. voor het lood bij glas-in-lood-ramen. Door de zachte kop met een terugslagvrije slag (door vulling)
is de plaat beter te vormen en is er minder beschadiging van het
plaatmateriaal. |
|
|
|
|
|
lathamer
Een
lathamer (Duits: Latthammer) wordt gebruikt om een aantal redenen,
vooral op plaatsen waar de timmerman moeilijk uit de voeten kan:
-
de lange pin wordt in het hout geslagen waardoor de timmerman zijn
andere hand "vrij" heeft voor iets anders; ook als een
lat of balk te zwaar is kan deze pin toegepast worden: twee
timmerlui kunnen op die manier de zware lat verplaatsen
-
de spleet in de kom tussen de lange en de korte pin wordt gebruikt
om nagels uit te trekken, maar kan ook gebruikt worden om een
nagel tijdelijk in te plaatsen (ipv. in de mond bv.)
-
de platte kop is om nagels in het hout te slaan; om wegglijden van
de kop en kromslaan van de nagel te vermijden is deze voorzien van
een rasterwerk
-
sommige typen zijn magnetisch waardoor de ijzeren nagel niet
wegvalt na het trekken maar ook niet wegglipt als de nagel juist
in het hout geslagen moet worden.
De
lathamer is verkrijgbaar in staal en in grafietuitvoering.
Foto:
lathamer van Stanley.
|
|
|
|
|
|
leihamer (leidekkershamer)
De leihamer of leidekkershamer heeft een platte steel en is aan de voor en achterzijde
afgeschuind om leien voor op het dak of de gevel mee op maat te hakken (niet
bikken).
De punt is om gaatjes in leien te hakken om deze vast te nagelen (kopernagels, het gat wordt vanaf de onderzijde van de lei naar boven geslagen zodat de kop van de nagel verzonken ligt).
De sleutelgatvormige opening is bestemd om de koperen nagels te verwijderen uit het
dakbeschot.
De hamers zijn in een links- en een rechtshandig model verkrijgbaar.
Door middel van een leihamer en een leibrug worden de leien op maat
gekapt. (Het kapijzer
(kapbrug, leidekkersaambeeld) is vergelijkbaar met de leibrug.)
De leien worden bevestigd met een leihaak.
Met de rooihaak
worden, bij bv. restauraties,
de spijkers uitgetrokken die de leien op een dak houden.
De ladderhaak is
een haak waar de ladder van de leidekkers of andere dakdekkers
aan bevestigd kan worden (valbeveiliging).
Met dank aan Leo Bredie
technisch adviseur Monumentenwacht (Erfgoedhuis Zuid-Holland) en leidekkersbedrijf
Schiltz.
|
|
|
|
|
|
loodhamer
De
loodhamer is voor het kloppen van lood (bv. bij glas in lood). |
 |
|
|
|
|
mijnwerkershamer
Mijnwerkershamers
worden nog door geologen gebruikt. De twee belangrijkste soorten
zijn die met aan beide zijden een platte kop en die met aan
één zijde een platte en aan de andere zijde een puntige kop.
Afbeeldingen uit het boek Fossielen van Gerhard Lichter, uitgave
Thieme.
|
|
|
|
|
|
moker
of vuist
De
moker of vuist is een betrekkelijk kleine hamer voor allerlei
werkzaamheden als klein sloopwerk, maar ook wat beeldhouwwerk.
Gewicht
1 tot 2 kg. |
|
|
|
|
|
montagehamer
Houten
montagehamer Nooitgedagt.
Afbeelding
Duco Tools.
|
|
|
|
|
|
naaldenbikhamer
Ook
wel: naaldhamer. Een pneumatische
bikhamer die gebruikt wordt
voor het ontroesten, het verwijderen van verf en het opruwen van steen:
een bundel naalden voert een bikkende beweging uit.
De Rodcraft naaldenbikhamer op de tweede foto heeft 24 naalden van 2
mm diameter (of 14 van 4 mm) en geeft 4500 bikken per minuut.
Naaldenbikhamers worden vaak gebruikt bij het ontroesten van schepen
en andere grote oppervlakken.
Foto's: Mechatechniek,
Steimach.
|
 |
|
|
|
|
pianohamer
Geen
hamer die we bij bouwwerken gebruiken, maar bij de bouw van
piano's e.d. |
|
|
|
|
|
planeerhamer Planeerhamer
is de naam voor een hamer die bij het uitdeuken van metalen
plaatmateriaal wordt gebruikt. Deze hamer heeft één platte kop
of soms twee platte koppen (aan beide zijden van de hamerkop een
platte kop).
Zie ook de bolle slagkop bij slaghamer
die ook bv. bij het uitdeuken van metaal wordt gebruikt.
Zie ook bij uitdeukhamer. |
|
|
|
|
|
plethamer
Een zware, platte hamer.
|
|
|
|
|
|
rubber
hamer
Een rubberhamer kan gemaakt zijn van zacht- of hard rubber.
Hard
rubber. Gebruiksgebied:
straten maken, eigenlijk alleen voor tegels.
De
rubber hamer wordt niet meer gebruikt bij straatstenen omdat die
meestal mechanisch nagetrild worden om ze "vast te
zetten" in het zand.
Zacht
rubber:
Wanneer de hamer van
zacht rubber is gemaakt wordt deze toegepast voor zachte materialen.
Vergelijk
de stratenmakershamer.
|
|
|
|
|
|
slaghamer
Natuurlijk
is elke hamer een "slaghamer", dwz. er wordt met de
hamer geslagen.
1. Een slaghamer is specifiek de naam van een hamer met stalen
bolletjes in de kop.
Door de traagheid van de met stalen kogels gevulde kop wordt
het terugslageffect voorkomen. Deze hamer is dus zeer geschikt voor precisiewerkzaamheden. Na de slag blijft de terugslagvrije hamer
ahw. "plakken". Foto's van Conrad
rechts.
Eenzelfde functie heeft de hamer met een met gel
gevulde kop (foto hieronder, links, van Toolstation,
met tekst roughneck).
Met het slagvlak van nylon of polyurethaan kan zonder gevaar voor splinters op metaal worden geslagen.
2. Een soort elektrische hakhamer wordt ook wel een
slaghamer genoemd. Foto hierboven, rechts, van Baars
Verhuur.
"Gebouchardeerde terrastegels zijn terrastegels die bewerkt
zijn met een slaghamer, de oneffenheden die hierdoor veroorzaakt
worden geven deze terrastegels hun antislipeigenschap."
3.
Een slaghamer is ook een hamer met een rubberen kop die
bv. gebruikt wordt bij het parketleggen, waarschijnlijk om het
hout aan te tikken zonder dat het parket beschadigt (foto van Nivatech
rechts).
4.
Slaghamer is ook de benaming voor een aantal hamers die speciaal
bij het uitdeuken van metalen plaatmateriaal worden
toegepast (foto Frost
links). Zie ook bij planeerhamer en uitdeukhamer.
5. Een slaghamer is ook de zgn. terugslaghamer die bij
bv. funderingsonderzoek wordt gebruikt (foto van Fugro
hieronder). Zie de pagina Funderingsonderzoek.
|
|
|
|
|
|
sleg
Een
sleg is een zeer forse houten hamer met gelijke, meestal rechte
koppen, die bijvoorbeeld gebruikt wordt om palen in de grond te
slaan.
Om de kop stevigheid te geven tegen het voortdurende forse slaan
wordt de sleg vaak voorzien van metalen banden.
|
|
|
|
|
|
sloophamer Een
hamer om sloopwerk te verrichten. De sloophamer wordt vaak
gebruikt voor het slopen van gebouwen en wegdekken. De
foto's tonen hydraulische
sloophamers. De
term slopershamer ipv. sloophamer wordt meer gebruikt als
sprake is van sloopplannen en men het daarmee niet eens is of
anderszins de sloop een wat negatieve klank heeft, bv. "Het
oude gemaal is gered van de slopershamer" of "Toen het milieubewuste denken zijn intrede deed, kwam men steeds meer tot de ontdekking dat in slooppanden nog veel bruikbaars zat
dat niet onder de slopershamer hoefde te worden
vermorzeld". De
voorhamer is voor het handmatig slopen
van metselwerk. |
|
|
|
|
|
smeedhamer of
smidshamer
De smeedhamer is hét werktuig van de smid, waarmee hij al het smeedwerk verricht, al dan niet samen met een voorhamer. Het is een tamelijk zware
(ca. 500-2000gr) hamer met een vrij dikke wigvormige pen, die in sommige gevallen in hetzelfde vlak ligt als de steel
(ca. 30-35cm). De baan is lichtbol en de scherpe kanten moeten zorgvuldig zijn weggenomen daar het te bewerken ijzer anders niet vlak afgewerkt kan worden (bron MOT).
Verschillende
smeedhamers.
|
|
|
|
|
|
stamper
Een
"hamer" om bv. met de hand palen (verder) in de grond te
stampen of beton aan te stampen (stampbeton). |
|
|
|
|
|
steenhamer
Zware
ijzeren hamer om stenen op maat te slaan.
Afbeelding
Duco Tools.
|
 |
|
|
|
|
steenhouwershamer
Zie beeldhouwklopper.
De foto toont de ronde steenhouwershamer in het symbool van
de steenhouwers.
Verg. bosseerhamer. |
 |
|
|
|
|
stempelhamer
Een
stempelhamer is een hamer die toegepast wordt om
"iets" in een materiaal te stempelen (foto rechts van Baumann).
Bij het stempelen kan een hamer voorzien zijn van een schuifkop
met een in één geheel een aantal initialen of andere letters,
maar er kan ook van losse letters of cijfers gebruik worden
gemaakt (foto's hieronder van Baumann).
Zie ook bij bosbouwhamer.
|
|
|
|
|
|
stratenmakershamer
Een
hamer die stratenmakers gebruiken om de stenen goed neer te
leggen en enigszins aan te kloppen.
Het
kromme deel wordt gebruikt om overtollig zand weg te halen of
juist wat zand toe te voegen, de steen enigszins aan te kloppen,
maar ook om een klein stuk van een steen te slaan of de
genadeklap te geven na een breuk voorbereid te hebben.
Het
hamerdeel is om de steen forser aan te kloppen.
Zie
ook kaphamer voor een iets eenvoudiger
model.
Vergelijk
de rubber hamer. |
|
|
|
|
tandijzerhamer
Een tandijzerhamer (geen officiële term) is een hamer met aan één zijde of aan beide zijden van de
kop een tandijzer.
Het model rechts heeft aan één zijde een tandijzer. Het model
onder is een hamer met inzetstukken voor bijvoorbeeld een
tandijzer.
Afbeeldingen Artistix.
|
|
|
|
|
|
tegelhamer
De tegelhamer lijkt eigenlijk alleen te zijn om tegen de
achterkant van een geglazuurde tegel te tikken als er met een
glassnijder al een kerf in het glazuur is gemaakt. |
|
|
|
|
|
tuinhamer Een
tuinhamer is geschikt voor allerlei klusjes in de tuin. Met de
beitelzijde kan gehakt worden en met de hamerzijde geslagen
(gedreven).
Foto DeWit
Gereedschappenfabriek. |
|
|
|
|
|
uitdeukhamer
"De set bestaat uit een
krimphamer met ronde wafelkant en vierkante platte kant, een
punthamer met ronde bolle kant en een puntkant, en drie verschillende
'tassen'."
Afbeelding Ronin
Tools.
Tekst Auto- en
Motortechniek.
Zie ook planeerhamer en slaghamer.
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
veiligheidshamer Een
scherpgepunt hamertje van ca. 20 cm dat in de auto handig is om
(van binnenuit natuurlijk) de ruit te breken als dat
noodzakelijk is, bv. als de water te water is geraakt en de
elektrisch kan het raam niet naar beneden. |
|
|
|
|
|
voorhamer
Een voorhamer is een moker met een lange steel. Door de langere steel
kan harder geslagen worden.
Meestal heeft de voorhamer een gewicht tussen 3 en 10 kg, en is
door zijn grootte goed te gebruiken bij sloopwerk, vooral van
metselwerk. |
|
|
|
|
|
voorzittershamer
De
meestal houten hamer van een voorzitter om bij de beslissing van
zgn. hamerstukken te laten neerkomen op een ook meestal houten
rond vlakje. |
|
|
|
|
|
weight-forward hamer
Een weight-forward hamer heeft een andere vorm dan
gebruikelijk.
"Door de gebogen vorm en de perfecte gewichtsverdeling komt
de kracht precies waar deze het meest nodig is: op het
slagvlak."
Foto en tekst Baptist.
|
 |
|
|
|
|
diverse
andere hamers (onbekende soort of moeilijk onder te brengen) |
|
|
|
|
|
Franse
hamer met nagel-uittrek-mogelijkheid (foto Duco
Tools). |
|
|
|
|
|
|
|
