De
Barok
is de bouwstijl die zich kenmerkt door overdadige vormen en
een plastische behandeling van de bouwlichamen, overdreven
vormen en versieringen en een "zucht naar drama".
De Barok is in de 16e eeuw ontstaan in Italië. Na de Renaissance
beheerst, in de 17e en 18e eeuw, de Barok de bouwkunst in de
katholieke streken in Europa. In die periode vierde het sobere Classicisme hoogtij in de
protestantse streken.
De Barok legt de nadruk op het totaalgebouw, met oog voor de onderlinge verhoudingen
en de vorm, maar vooral de pracht en praal zijn kenmerkend. De buitenruimte is eveneens van belang, wat
"wanden" voor straten en pleinen oplevert, en gebouwen die
"passen" in het landschap (of hun tuin). Bij de gevelarchitectuur zijn de
gebogen plastische versieringen op typische plaatsen
(bijvoorbeeld fronton, midden-risaliet) opmerkelijk,
net als het gebruik van zuilen die de horizontale
indeling (partitionering) van de Renaissance doorbreken.
De Rococo is te beschouwen als opvolger (of
beter: laatste fase) van de Barok (18e eeuw).
Belangrijke gebouwen van de Barok:
- de Sint Pieter in Rome, architect Bernini
- de San Carlo alle Quattro Fontane in Rome, architect Borromini
- de Gulde Boot in Brussel.
De Lodewijk XIV-stijl is een barok-stijl, maar met minder
Renaissance-kenmerken. In Nederland vooral bekend door de weelderige
versieringen die een deel van de gevel beslaan, bijvoorbeeld alleen het middenrisaliet. Lodewijk
XIV (Louis Quatorze) regeerde van 1643 tot 1715, maar de stijl komt in Nederland
rond 1700 in de mode.
De stijl Vroege Rococo of Late
Barok (ca. 1710-1730) wordt in Frankrijk (Style)
Régence genoemd naar het regentschap van Philippe d'Orléans (Filips van
Orléans) over Lodewijk XV, die in 1715 vijf jaar oud was (regentschap 1715-1723).
De Régence is een overgangsfase tussen Barok en Rococo. Kenmerkend van de
Régence, vooral bij interieurs, zijn: schelpen, diamantmotief, dierenfiguren en
krullende bladeren van acanthus en
zonnebloem e.d.
lodewijk xiv stijl met weelderige middenrisaliet, kleine kade 47, goes,
bouwjaar 1765 met een deel 16e eeuws muurwerk (foto g.j. dukker, beeldbank
cultureel erfgoed document 327532):