home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


Dakvormen

 

dakvormen, kapvormen *)

Dakvormen zijn onder meer:

Brochure Het dak (van Monier).

Voor de meeste foto's geldt: klik voor groter.



 Gebogen dak, hol en bol

 Hol gebogen dak: een gebogen dak waarbij het uitwendige dakvlak hol is.

  
 
Bol gebogen dak: een gebogen dak waarbij het uitwendige dakvlak bol is.
  

Bollend dak met felsnaden,
foto Hans van Nieuwkoop (Duurzaam Bouwmetaal):

Een gebogen dak ik een segmentvorm (segment als deel van een cirkel; foto Repon Maastricht):


gebogen dak (user Tacluda van Rgbstock):


Zie ook halfrond dak, tondak, parabooldak, schaaldak, spitsboogdak.


Golvend dak


Foto Lisah

Savill Building near Egham (e-architect):

Golvend dak Bodegas Ysios, Laguardia, Spanje (arch. Calatrava, foto Kunstbeeld):


Golvend dak van Koppert BV, Berkel en Rodenrijs (arch. Habeon Heembouw, gelamineerde liggers en foto Heko Spanten, bron Bouwwereld):

Golvend dak, architect Renzo Piano, Zentrum Paul Klee, Bern, 2005 (Wankdorf):


 Granaatvormig dak


Een granaatvormig dak komt niet vaak voor, maar een mooi voorbeeld waarbij dak en muur in elkaar over lopen, is de tolek (foto designboom).
Verg. klokdak.



 
 Kameeldak

Een kameeldak is een dak met een duidelijk hoger gedeelte maar waarbij er een glooiende overgang is.


"In de negentiende eeuw overstroomde het Zuidhollandse rivierengebied herhaaldelijk. Het gevolg was dat de boeren zich tegen dit gevaar gingen wapenen. Er werd bijvoorbeeld een waterzolder in de boerderij gemaakt, waarop hooi en vee droog bleven. Het bedrijfsgedeelte kreeg daardoor een hoger dak. In de Alblasserwaard werd het niveauverschil tussen de daken van het woonhuis en het bedrijfsgedeelte vaak vloeiend overbrugd, waardoor er een opwelvend dak ontstond. Dat wordt 'kameeldak' genoemd."
Foto en tekst van Landleven.

Kameeldaken uit Giethoorn 
(bron pps Giethoorn, dorp zonder straten van Aime Speleers):



  Kegeldak (niet overal een zuivere kegel)

 Een dak in de vorm van een kegel; hier de de conische daken van de zogenoemde trulli (enkelvoud: trullo) zoals in Italië in Alberobello, die gevormd worden door overlappende kalksteen. 
Normaliter heeft het kegeldak een grondvlak van een cirkel, maar enigszins geschubd of een veelhoekige "kegel" wordt ook soms kgeledak genoemd.
Verg. klokdak, koepeldak.



kegelvormig dak dat neigt naar een klokdak (zie ook torendak):




  Klokdak

Een dak in de vorm van een luidklok, dus licht gebogen; het dak kan meer of minder kegelvormig zijn (zoals een luidklok), maar wordt vaak met vier of meer dakschilden uitgevoerd.
Verg. granaatvormig dak, kegeldak.






 "Knikdak" (Gebroken dak)

Knikdak of gebroken dak met een (uitwendig gezien) bolle knik 

Knikdaken met een bolle knik wordt steeds meer gebouwd. 

Een dak met zgn. knikpannen:

 
Een speciaal soort knikdak, foto Geert van der Wijk, bron Doelbeelden:

  
Knikdak of gebroken dak met een (uitwendig gezien) holle knik

Ook: een aangekapt dak waarbij het onderste dakschild (onderschild)  "aangekapt" is. (De term aangekapt wordt meestal bij dakkapellen gebruikt.)
  




Een andere holle knik, bij een dak met golfplaten van Eternit:





 Koepeldak


 Een koepeldak is een dak met een bol gebogen dakvlak op een ronde of veelhoekige plattegrond.
Zie ook het artikel over koepelgewelven en de site van Monolithic.


een koepeldak van Monolithic:


nog een bijzonder koepeldak van Monolithic:

  
En van Evoluon in Eindhoven, met dank aan Kees Stravers:



 Lessenaarsdak
en verspringend lessenaarsdak


 Een lessenaarsdak heeft één hellend dakvlak met een helling van tenminste 15 graden.

  

in combinatie met platte daken (architecten Eduard C. Gerds):

lessenaarsdak en vele zadeldaken (Aircraft Factory Belfast, foto Identity Chris is'):
 
Verspringend lessenaarsdak

Een verspringend lessenaarsdak bestaat uit twee lessenaarsdaken die ten opzichte van elkaar verspringen waardoor verticale daglichtopeningen gemaakt kunnen worden. 
Verg. zaagtanddak of sheddak.

   


 Mansardedak
(ook een vorm van een gebroken dak)


Een mansardedak is een zadeldak of schilddak waarvan elk dakvlak geknikt is. De ondervlakken zijn steiler dan de bovenvlakken waardoor meer ruimte op de dakverdieping ontstaat. 
De naam is afgeleid van de 17e-eeuwse metselaar, beeldhouwer en architect Francois Mansart die vaak dit type gebouw ontwierp.
Ook het Franse woord mansarde (zolderkamer, dakkamer) is wellicht van Mansart afgeleid.
  
En een interieuropname waaruit duidelijk te zien is dat er meer ruimte beschikbaar is op de mansardedakverdieping dan bij een zadeldak.

 Oosters

 Zogenoemde doorzalende daken.


Foto bhophoto, Flickr.

Pagode, Asakusa, Tokyo.


Parabooldak


Een parabooldak is een glooiend dak met een ronde nok, vergelijkbaar met een halfrond dak.
Verg. tondak, schaaldak

Het parabooldak van de brandweerkazerne in Houten:
  

een mudhif:



 Plat dak


 Een dak met een (vrijwel) horizontaal dakvlak.



 Rombisch dak

Een dak met ruitvormige dakschilden waarvan zijden aan elkaar grenzen.
(Oude spelling: rhombisch dak.)


rombische dakschilden bij de walfriduskerk in bedum (foto a.j. ter veen, via rtvnoord):




 Rondlopend dak


 Een (gedeeltelijk) rondlopend dak is een zadeldak waarvan de lange zijde gebogen is.


en een google maps afbeelding ervan:



Schaaldak

Een dak waarbij de dakvlakken schaaldelen zijn.

Clyde auditorium, Schotland (user Ayla87 van Rgbstock):



Schaaldak elementen (foto Het Nieuwe Instituut):


Een voorbeeld van een hypparschaal, stationskap station tilburg, arch. koen van der gaast, 1965 (google maps):



 Schilddak


 Twee trapeziumvormige dakvlakken aan de lange zijde en twee driehoekige dakschilden aan de kopse kanten.

  

Een speciaal schilddak, in ui-vorm (met extra uitbouw links):


 Schilddak met uilenbord

 Een schilddak met een driehoekig schot aan de korte zijde van het dak (uilenbord).
Verg. zadeldak met wolfseinden.


dutch hipped roof (hipped roof = dak met wolfseinden):



 Segmentdak

 Een segmentdak is een reeks zadeldakken die in segmenten aan elkaar vastzitten.

  
 
Een segmentdak is ook een dak dat gebogen is, niet halfrond, maar slechts een deel van een cirkel in doorsnede, 
en behoort in dat geval tot de gebogen daken.


Spitsboogsdak

Een dak in de vorm van een spitsboog.


 Stolpdak


Stolpkappen of stolpdaken zijn zo genoemd omdat deze interessante dakvorm als een stolp over het gebouw lijkt te sluiten; zowel de daken als de (zij)gevels zijn bedekt met leien.
De afbeelding toont stolpwoningen in Vijfhuizen (architect Marlies Rohmer, foto Ruben Schipper).




 Tentdak
of Piramidedak


Bij het tentdak komen alle vier de dakvlakken samen uit in één punt. Verg. het torendak waar het om een steilere dakhelling gaat en vaak om meer dakvlakken.


Leuven, foto Belgiumview


een bijzondere vorm van een tentdak, een soort kloostergewelf, Maple Leaf Gardens, Toronto (Berger bytes):



Tondak of halfrond dak





Gewoon een zeer mooi dak, extra speciaal met het "torentje":



En een dakvoet op maaiveldhoogte:





lichtstraat met tondak op bv. zadeldak (bovenste lichtstraat):




Foto Frizz Text, Flickr


Torendak (soms: spitsdak, naar analogie van "spitse toren")

Een torendak is een tentdak maar dan met een steile dakhelling en meestal met meer dan 4 dakvlakken.


 V-dak

 Een V-dak is een dak waarbij de dakvlakken elkaar in het midden op een laag punt snijden (en daarmee de letter V vormen).




Zaagtanddak of sheddak


Meerdere zadeldakken achter elkaar geplaatst met twee verschillende dakhellingen. In de steilste dakvlakken, gesitueerd op het noorden, wordt meestal glas aangebracht voor een gelijkmatige lichtinval. Vroeger werden zaagtanddaken (sheddaken) vaak toegepast bij fabriekshallen.

 



 Zadeldak


 Twee hellende dakvlakken tegenover elkaar geplaatst waarbij de dakhelling groter is dan 15 graden.


zadeldak evenwijdig aan de straat:


afgerond zadeldak:

 
zadeldak van de kathedraal van Milaan (Thad Roan Bridgepix Photostream)


Zadeldak, afgeknot

Zadeldak waarvan de nok plat is uitgevoerd (dak over de lange zijde geknot).
 


 Zadeldak, bootvormig



 Zadeldak met wolfseinden
(wolfeinden)


 Een zadeldak waarvan de kopgevels afgeknot zijn bedekt met een driehoekig dakvlak, het wolfseind.
 Verg. schilddak met uilenbord.


Een "soort" zadeldak met wolfseinden; dit type dak heet in het Duits een Schopfdach of Fußwalmdach:


Een "soort" zadeldak met wolfseinden:



 Zadeldak van batak-huis ("tongkonan" of "rumah adat")

Een soort zadeldak van de Batak-stam op een eiland in het midden van het Tobameer (Samosir op Sumatra, Indonesië). 
Dit traditionele huis wordt op Sulawesi (het vroegere Celebes) tongkonan of rumah adat genoemd.  
Foto's van Stephan en Klaudia Mandl.
 


 Zadeldak-in-carré

Een zadeldak-in-carré zou de term kunnen zijn voor een dak dat is samengesteld uit vier zadeldaken.
 
zadeldak-in-carré, hoorn:


een variant die geen zadeldaken in carré omvat, maar drie zadeldaken en een muur, het "gezellenhuis" of "huis verloren", kerkstraat hoorn (google maps):


*) Met dank aan EK Bouwadvies en Monier voor tekeningen van de dakvormen en veel verklarende teksten van de dakvormen. 

Verg. kapconstructies.