Bouwfouten
zijn, simpel gesteld, alle missers en onvolkomenheden die tijdens de bouw of het in gebruik zijn
van een gebouw naar voren komen. TNO Bouw en Ondergrond
benoemt de bouwfout nauwkeuriger: "een fout in ontwerp en/of
uitvoering en/of onderhoud welke tot gevolg heeft dat de beoogde kwaliteit niet
gehaald wordt". In elke fase van de bouw komen fouten voor.
Vaak
zijn bouwfouten bv. het gevolg van:
- steeds verdere opdeling van taken in het bouwproces (eilandentheorie)
- er is geen eindverantwoordelijke in het totale bouwproces (eilandentheorie
weer, iedere partij is vooral met zichzelf bezig en is alleen maar
verantwoordelijk voor zijn eigen taak, en zelfs dat vaak niet; de kwaliteit van
de projectleider is van groot belang: "in concrete situaties
moeten oplossingen worden aangedragen waarmee alle partijen uit de
voeten kunnen"(Cobouw))
- ad-hoc-oplossingen door een slecht ontwerp of door tijdgebrek
- op de bouwlocatie is minder kennis van het bouwproces
- gebrek aan communicatie, fouten in de samenwerking (eilandentheorie weer)
- nonchalance
- kortzichtigheid
- onterechte zuinigheid
- de bouwer met de laagste offerteprijs wordt gekozen en soms kan het gewoon
niet voor die prijs
- teveel vertrouwen in complexe of krappe berekeningen of nieuwe methoden of
materialen.
Het TNO-rapport
dat gemaakt is in het kader van de Aanpak Bouwincidenten Constructieve
Veiligheid (zie verderop) bevat onder meer een lijst van bouwfouten per
bouwfase, geconstateerd in vooral de periode 2006 t/m. begin 2009.
Soms hebben bouwfouten geringe gevolgen en zijn ze als cosmetisch te beschouwen,
soms zijn ze dermate ernstig dat er slachtoffers bij vallen, in andere gevallen
moeten bewoners hun woning verlaten omdat bv. de fundering onveilig is door te
weinig wapening.
Meestal worden bouwfouten tijdig gesignaleerd waardoor ernstige gevolgen
vermeden worden. Soms echter, bij bouwfouten in de constructie, storten balkons
in en vallen gevelplaten naar beneden.
Een enkele keer komt een bouwfout pas veel later tot uiting, bv. bij een warenhuis in
Korea waar het verlies draagvermogen in een paar uur voor instorten van bijna het gehele gebouw zorgde; in
dit geval waren door zuinigheid de kolommen te smal en werd de grenstoestand
overschreden door enorme airco's op het dak (foto geheel rechts).
Extra nadeel van een bouwfout is dat de herstelkosten enorm hoog kunnen zijn.
Een zeer specifieke vorm van "bouwfouten" belandt uiteindelijk op het bord van de opdrachtgever:
een te complex ontwerp kan veel hogere onderhoudskosten tot gevolg
hebben. Voorbeelden zijn ramen die vrijwel niet gewassen kunnen worden, zeer
hoge vides met veel stookkosten en waar lampen verwisseld moeten worden.
"Stel de architect medeverantwoordelijk voor de onderhoudskosten", is een tip van Alexander Bos van de Certificering
voor Facility Managers (CFM).
Gegevens van Aanpak Bouwincidenten Constructieve Veiligheid (ABC):
"Het CUR project Leren van Instortingen! is gestart met het systematisch onderzoeken van instortingen met als doel lering daaruit te trekken en te voorkomen dat dezelfde fouten weer gemaakt worden. De ambitie is om een versterking van de veiligheidscultuur in de bouwsector te bewerkstelligen. Men heeft hier vooral de constructieve veiligheid voor ogen."
Eén van de resultaten van dat project is de centrale registratie van, vooral
constructieve, bouwfouten via de site van ABC (abcmeldpunt).
