"Allereerst
een raadseltje. Wat is sterker dan staal,
mooier dan beton, buigzamer dan hout
en veel goedkoper dan glas of baksteen?
Wat kun je eten, aan je voeten dragen, waar een melodie mee spelen en op loungen?
Waar is (geperst) even sterk als hardhout? Bamboe is een magische plant, een materiaal dat zo gevarieerd en nuttig is dat
je erbij na moeten denken dat het geen product is van de hedendaagse
technologie."
Bamboe
is een soort gras dat bestaat uit lange buigzame houtstengels, dat
snel groeit, dat na kap weer snel vanaf de wortel opgroeit, maar nog belangrijker: dat
vaak kan worden toegepast in de bouw.
In Nederland was bamboe lange tijd een wat ondergewaardeerd materiaal, een getuige van
een verleden (Indië). Hier vonden we bamboe vooral terug bij meubilair of als
eenvoudige rolgordijnen, maar ook bv. voor vloerafwerking, huizenbouw,
constructies, kozijnen en balkhout is het een goed
alternatief voor de vele soorten (hard)hout. In tropische landen wordt
bamboe vaak gebruikt als dakbedekking en constructiemateriaal voor
niet te grote bouwwerken.
Bamboe krijgt steeds meer aandacht, niet alleen van
architecten uit Japan en Duitsland, maar ook (juist) van diegenen die
het milieu een warm hart toedragen. Bamboe is hard, slijtvast, eenvoudig te persen tot hoge
dichtheid en massa en het is eenvoudig te bewerken. Het groeit al op vrij arme
grond en na "rooien" groeit het snel weer aan. Wat willen we eigenlijk nog meer?
Bamboe: beter dan hardhout, juist voor het milieu
Bamboe is de snelst groeiende plant op aarde. Na 4 tot 5 jaar is bamboe
voldoende gehard om geoogst te worden terwijl dat bij tropisch
hardhout vaak zelfs 50 tot 100 jaar is! Het grote voordeel van bamboe ten
opzichte van hardhout is dat het aan de enorme vraag naar duurzaam
"hout" kan beantwoorden terwijl vanaf de grond in zeer snel tempo
nieuw bamboe wordt aangemaakt (herplanten is niet nodig).
Omdat van deze bamboestengels een hardheid kunnen verkrijgen die vergelijkbaar is
met die van hardhout,
lijkt bamboe verreweg te prefereren: onder hoge druk kunnen bamboestrips tot
planken worden samengeperst
waardoor het zeker concurreert met hardhout. De soortelijke
massa is dan ca. 1000-1300 kg/m3 zoals bij Solid
Bamboo, gefabriceerd van FSC-gecertificeerd
bamboe.
Ongeperst bamboe heeft een soortelijke massa van ca. 600 kg/m3 en is als halffabrikaat al
een concurrent van bv. naaldhout.
Een ander voordeel van bamboe: de wortels van de bamboeplant blijven na het oogsten
scheuten geven en de plant blijft doorgroeien! Bosbeheer is veel
gemakkelijker, mede door de korte groeitijd tot productie. En voor de echte
milieufanaten: bamboe neemt, vergeleken met hout, ruim 4 keer zoveel CO2 op (J.
Janssen, TU Eindhoven, 2000).
Manieren van toepassing - "Het materiaal kan toegepast worden zoals het is gegroeid (rond en hol). Dit heeft als voordeel dat juist doordat de stam hol is een constructie opgebouwd uit bamboe halmen, sterk en toch licht is. Immers, de kern van
een constructief materiaal heeft nauwelijks of geen toegevoegde waarde voor de sterkte van de constructie. De ronde vorm is een optimaal constructieve eigenschap. Nadeel is dat de ronde vorm het verbinden van verschillende onderdelen zeer lastig maakt. Een ander nadeel is dat men geen
of zeer beperkte keuze heeft in het volume van de constructiedelen (deze zijn al door de natuur bepaald).
- Een andere manier om bamboe te verwerken is door de stam eerst te splitsen en dan samen met hoge druk en een milieuvriendelijke hars tot
balken te persen. Deze balken zijn zwaar, zeer slijtvast en weerbestendig (sommige soorten scoren beter dan Bankirai). Het product kan worden bewerkt als normaal hout. Het nadeel van dit product is dat het zeer veel energie kost om tot het eindproduct te komen en op dit moment zijn de plantages voornamelijk in
Azië, wat ook de nodige energie kost aan transport. Dit geldt echter ook voor alle tropische hardhout soorten.
- Bamboe kan verwerkt worden tot plaatmateriaal."
(Met dank aan Mattias de
Vries.)
Het uiterlijk: warm en aangenaam, wit en strak, of een combinatie daarvan
Bamboes hebben mooie nerfstructuren, kleuren en een warme uitstraling (ook bij de geperste
varianten treden die aspecten goed naar voren). Bamboe staat in de oosterse symboliek voor veerkracht, een lang leven en geluk.
Maar zoals hout bijzondere behandelingen kan ondergaan om het een specifiek
uiterlijk te geven, kan dat ook bij bamboe. Daardoor komen ook strakke vormen en
design-looks voor.
enkele voorbeelden van gebruik van bamboe:
een dak van
bamboe-scheuten
onderzijde van
een bamboe dak
een
dakconstructie op Bali
muur
ontwerp shigeru
bamboe
2-lagen-parket
bamboe laminaat
bamboe
terras
bamboe
woning
bamboe
vloer
bank/sidetable
bamboe
stoel
bamboe koffer
oortelefoon
bamboe
"zithoek"
bamboe
tafelblad
bamboe
stoelen
Leverancier van onder hoge druk geperst bamboe is o.m. Solid
Bamboo.
Er is ook een groot aantal parketsoorten op basis van bamboe,
o.m. Moso (ook
voor andere toepassingen van bamboe).
voorbeelden van solid bamboo:
De
term bamboe is afkomstig het Portugese mambu of bambus uit het Maleise
bambu (grassoorten met hoge, houtige palmen en gelede bladeren); bron Etymologiebank.
Aangehaalde
begintekst vertaald uit Bamboo Style van Ed Angelica en Reto Guntli, uit
de Icons Taschen serie. Zie ook het Duitse Bambus
dat veel mogelijkheden van bamboe laat zien en bv. de bouwmarkt Eco-logisch.
