1.
Fundering op staal betekent
dat een gebouw op de zandlaag staat die ca. 1 tot 2 meter onder het maaiveld
ligt (zie het linkerdeel van de afbeelding onder). Het woord staal houdt in dit
geval grondslag of ondergrond in en heeft dus niet met staal (ijzer) te
maken. De vaste grond is hier de zandlaag die zo hard en stabiel is dat er niet
geheid hoeft te worden. De fundering komt direct op deze zandlaag, minimaal zo'n
80 cm onder het maaiveld zodat de fundering onder de vorstgrens
ligt. Funderen op staal is alleen mogelijk op zand- en mergelgrond.
Funderen op staal is mogelijk door:
- metselwerk (trapsgewijs gemetseld, wordt bijna nooit meer toegepast)
- stampbeton
(ongewapend, schuin aflopend naar boven, eigenlijk alleen voor lichte
gebouwtjes of bij aanbouwen van bestaande gebouwen met fundering op staal)
- strokenfundering
van gewapend beton
(als een grotere aanlegbreedte nodig is, verschillen in belasting zijn hiermee
op te vangen, verstijvingsribben
toepassen)
- doorgaande gewapendbetonplaat of funderingsplaat (geen kruipruimte, handig als het
murenverloop grillig is, isolatiemateriaal onder de funderingsplaat)
- grondvervanging (niet draagkrachtige grond wordt vervangen voor zand,
meestal tot aan de vaste grondslag, het nieuwe zandpakket moet verdicht worden
om (ongelijke) zettingen te vermijden, het
nieuwe zandpakket wordt een zandkoffer genoemd, grondvervanging wordt ook wel als een vorm van grondverbetering gezien)
- grondverbetering: door diepteverdichting (diepliggend zand wordt
via inbrengen van water en trillen verdicht zodat zettingen afnemen, het resultaat kan met sonderingen
gecontroleerd worden) of injectie (het geïnjecteerde materiaal fungeert
als "vuller" en "kitter" van de zanddeeltjes waardoor
verstening optreedt, injectie van grout of
chemische stoffen, grondverbetering door injectie wordt vaak onder of naast
bestaande bouw toegepast bij verzakking of aanbouw).
Meestal brengt men bij fundering op staal een strokenfundering
aan of een gewapendbetonplaat.
doorgaande
gewapendbetonplaat (funderingsplaat) bij een zwembad,
waarbij de bodem doorloopt om te worden geballast met
zand, tegen opdrijven van een leeg zwembad:
grondvervanging
(niet-draagkrachtige grond vervangen door zand;
zandkoffer onder draagmuur):
grondverbetering door
diepteverdichting:
schuifvlakken bij
funderen op staal:
sommatie van spanningen
bij funderen op staal
ideaal grondwaterpeil:
Bij
fundering op staal spelen de volgende aspecten mee:
- het weggraven van grond voor een nieuwe fundering op staal kan
bij belendingen (buurgebouwen) voor het bezwijken van de
fundering zorgen
- een nieuwe fundering kan de gronddruk onder belendende
percelen veranderen waardoor zettingen kunnen ontstaan
- grondwaterstand: door het (tijdelijk) verlagen van de
grondwaterspiegel kunnen zettingen
optreden.
De term "bouwen op staal" lijkt afkomstig van de
Veluwe, waar op beperkte diepte een harde, vaste grondslag
(oerlaag) aanwezig is die "zo hard was als staal". Een
andere herkomst geeft Bouwkundige
termen van Haslinghuis en Janse: uit het Oudgermaanse stal, van het
Oudfranse estal (stand, vaste plaats, staan op, rusten op), denk aan de
term opstal.
Met dank aan Jos van Heck en C.A. Schijf.
Zie ook grondverbetering, verloren
bekisting.
Tbv, zoeken: betonplaat, betonplaten, funderingsstrook.
Eng.
natural foundation, shallow foundation (strokenfundering is
strip footing, strip foundation, gewapendbetonplaat is
reinforced-concrete slab, grondverbetering is ground improvement,grondverbetering
door diepteverdichting is vibroflotation, grondverbetering door injectie is
consolidation grouting)
