home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

advertenties:


shou-sugi-ban, zwarthout

 

shou-sugi-ban, zwarthout

Shou-sugi-ban is een van oorsprong Japanse techniek om hout te verduurzamen: hout van de ceder of cipres wordt aan de oppervlakte "verbrand" (gebrand) om een verkoolde laag te creëren die weerstand biedt tegen weersinvloeden. Traditioneel werd in Japan het hout "aangebrand" om bestand te zijn tegen brandoverslag, insecten en schimmels
Het werkproces is als volgt:
- de toplaag van het hout wordt verbrand, bijvoorbeeld door een gasbrander toe te passen
- de overtollige koolstof wordt met water en eventueel een borstel weggespoeld
- de koolstoflaag kan behandeld worden met een natuurlijke houtolie met UV-bescherming om de diepe kleur te behouden (regelmatig met olie onderhouden).

Afhankelijk van de dikte van de verbrande laag kan van drie manieren worden gesproken (met dank aan Zwarthout):
- traditioneel (de verbrande koolstof is als bobbelige craquelé-laag zichtbaar; loszittend koolstof is weggespoeld; eventueel wordt het hout geolied; door het kenmerkende oppervlak waarschijnlijk wel wat meer gevoelig voor weersinvloeden als vorst-dooi?)
- geschuurd en geolied (het koolstof is geborsteld; het oppervlak is glad geschuurd; het materiaal geeft de tekening van het hout goed weer; om de drie tot vier jaar opnieuw olie aanbrengen; door het gladde oppervlak en de olie goed bestand tegen weersinvloeden; zonder behandeling met olie minder bestand tegen weersinvloeden)
- licht aangebrand en geschuurd (alleen nuttig voor het uiterlijk; behandeling met olie aan te bevelen; door het wegschuren zonder behandeling met olie niet bestand tegen weersinvloeden).

Een gemodificeerde houtsoort, die van zichzelf duurzamer is, is ook aan te branden (Accoya, Platowood e.d.). Vanuit het oogpunt van weersinvloeden is behandeling met olie niet nodig, wel om de kleur beter tot zijn recht te laten komen en om de structuur beter zichtbaar te maken.

Door de deels verbrande randen van de planken dient er speciaal aandacht aan de waterdichtheid van de wand besteed te worden, bijvoorbeeld door een waterdichte en UV-bestendige folie in de spouw ter plaatsen. De planken worden vaak verticaal aangebracht, wellicht uit architectonisch oogpunt worden.
De op de traditioneel uitgevoerde en de ongeoliede shou-sugi-ban-houtwand geven nog wel enige tijd af...

Naast een duurzame koolstoflaag heeft het ook een bijzondere uitstraling.

Voor de techniek en interessante voorbeelden: Anne and the architects, Houzz, Zwarthout en BYTR Architecten.


de drie gebruikelijke manieren van shou-sugi-ban (brochure van zwarthout):

traditioneel:



geschuurd en geolied:




licht aangebrand en geschuurd:


de traditionele manier om één oppervlakte van het hout te branden (art box architecture design):


'n andere manier om het hout te branden (pursuing wabi):


'n andere manier om het hout te branden, en te doven:


resultaat na de stap "verbranding" (sz interiors):


fraai lijnenspel met ruw gebrand shou-sugi-ban (zwarthout):


Manieren van verduurzamen (conserveren, verduurzaming)

De term sugi is Japans voor cipres; shou sugi ban betekent waarschijnlijk zoiets als "branden van de cipres".

Verg. taigh dubh (zwarthuis).

Eng. shou-sugi-ban