home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


geluidsabsorptie

 

geluidsabsorptie

Geluidsabsorptie is het verschijnsel dat geluidsenergie in warmte wordt omgezet. Door mee te veren vangt bijvoorbeeld schuimrubber de trillingen op. Het geluid verdwijnt dan eigenlijk in het materiaal zelf. Voorbeelden van geluidsabsorberende materialen (trillingsdemping): gordijnen, tapijt, steenwol/glaswol, stoffen stoelzittingen, gaatjesplafonds, suskasten.

Er zijn verschillende soorten materiaal die het geluid kunnen absorberen, bijvoorbeeld:
- een poreuze laag (steenwol, textiellaag e.d.)
- een gaatjesplaat of gaatjessteen (zie bij akoestiek)
- een absorberend paneel.

Absorptie, absorptiecoŽfficiŽnt, absorptieklasse en NRC
Wanneer een materiaal alle erop vallend geluid absorbeert (dus voor 100%), dan is de zogenoemde absorptiecoŽfficiŽnt 1. 
Wanneer alle geluid weerkaatst wordt, dan is die waarde 0.
Invallend geluid op een vlak kan verdeeld worden in:
- doorgelaten geluid 
- geabsorbeerd geluid
- gereflecteerd geluid (weerkaatst).


de weg die invallend geluid (geluidsenergie) kan volgen bij een materiaal (oorspr. afb. sonus raadgevende ingenieurs):


De gewogen (geluids) absorptiecoŽfficiŽnt αw (Alfa-w) gaat uit van de bron: de energie die niet weerkaatst wordt gedeeld door de invallende energie. 
"Geabsorbeerd" is de som van werkelijk opgenomen ťn doorgelaten. De redenering hierbij is: van de bron uit gezien weet je alleen wat weerkaatst wordt, niet of het geluid werkelijk opgenomen (geabsorbeerd) wordt door het materiaal of dat het geluid wordt doorgelaten ("transmissie", "verdwenen"; dit wordt ook "geabsorbeerd" genoemd). De werkelijk door het materiaal opgenomen energie kan groot maar ook klein, afhankelijk van bijvoorbeeld het soort materiaal, de dikte en de wijze waarop het materiaal is gemonteerd. Aan de absorptiecoŽfficiŽnt kun je dus helaas niet zien welk deel is opgenomen en welk deel is doorgelaten.
De absorptiecoŽfficiŽnt in de voorbeeldafbeelding hierboven is 0,70 want aw is "geabsorbeerde" energie 20+50 gedeeld door de invallende energie 100. (Het gereflecteerde deel van het invallende geluid wordt ook wel R genoemd waardoor ook gesteld kan worden: αw = 1 - R.)

Een bepaald materiaal heeft meer absorptiecoŽfficiŽnten, afhankelijk van de montage en de wijze van meten. Dť absorptiecoŽfficiŽnt als materiaal eigenschap bestaat dus eigenlijk niet. Maar de gewogen absorptiecoŽfficiŽnt αw wordt bepaald door een gewogen gemiddelde te bepalen van absorptiecoŽfficiŽnten bij de frequenties 250, 500, 1000, 2000 en 4000. (Vraag is alleen bij een gewogen gemiddelde welk gewicht je aan welke frequentie meegeeft.)

Het gemakkelijkst is waarschijnlijk de mate van absorptie af te lezen aan de absorptieklasse. De absorptieklasse geeft in ťťn letter de "gemiddelde" geluidsabsorptie aan van een specifiek materiaal in een specifieke vorm/toepassing.
Er zijn een vijftal klassen benoemd die afhankelijk zijn van de gewogen absorptiecoŽfficiŽnt. Voor elke frequentie kan een materiaal een andere absorptiecoŽfficiŽnt hebben. Daarom wordt een gemiddelde genomen per "frequentiegroep" (octaafbanden). Simpel gesteld geeft bijvoorbeeld een gewogen absorptiecoŽfficiŽnt aw van 0,7 een absorptieklasse C.
Onder de grafiek is een tabel opgenomen met coŽficiŽntwaarden en klassen.


grafiek absorptiecoŽfficiŽnt, frequentie en absorptieklasse;
klik voor groter (sonus raadgevende ingenieurs):

absorptiecoŽfficiŽnt αw *)

absorptieklasse
0,90 en 0,95 en 1,00 A
0,80 en 0,85  B
0,60 en 0,65 en 0,70 en 0,75  C
0,30 en 0,35 en 0,40 en 0,45 en 0,50 en 0,55  D
0,15 en 0,20 en 0,25  E
0,00 en 0,05 en 0,10 niet gedefinieerd
*) de absorptiecoŽfficiŽnt is gegeven in stappen van 0,05 en niet nauwkeuriger, vandaar de wat wonderlijke tabelwaarden (normaliter loopt bijvoorbeeld iets van 0,80 tot en met 0,89 bij een nauwkeurigheid van 2 cijfers achter de komma, maar er bestaan in dit gebied alleen maar de waarden 0,80 en 0,85) 


Naast de absorptiecoŽfficiŽnt bestaat ook de Noise Reduction Coefficient (NRC). Deze coŽfficiŽnt is een eengetals waarde voor "de" geluidabsorptie van een materiaal. De NRC-waarde wordt berekend door een soort absorptiecoŽfficiŽnt van een materiaal voor de octaafbanden van 250, 500, 1000 en 2000 Hz rekenkundig te middelen en vervolgens af te ronden naar het dichtstbijzijnde veelvoud van 0,05 met dien verstande dat naar boven wordt afgerond indien het gemiddelde precies in het midden uitkomt. 
Bij de NRC wordt dus niet de waarde van 4000 Hz meegenomen, maar door het rekenkundige gemiddelde is de waarde wel discreter dan bij de (gewogen) absorptiecoŽfficiŽnt. Door die verschillen kan de NRC-waarde aanzienlijk afwijken van de gewogen absorptiecoŽfficiŽnt αw
De NRC wordt bepaald volgens ASTM C423-norm (niet ISO 11654).

Nog een andere gemiddelde waarde van "absorptie" wordt gegeven door de Sound Absorption Average (SAA), die een gemiddelde geeft over het bereik van 200-2500 Hz.

NEN-EN-ISO 11654 "Akoestiek - Geluidabsorberende materialen in gebouwen - Eengetal-aanduiding voor de geluidabsorptie" behandelt de ťťngetalaanduiding met betrekking tot geluidsabsorptie.

Akoestisch isolatiemateriaal
Afhankelijk van de toepassing wordt eeen akoestisch materiaal gekozen, bijvoorbeeld:
- bouwkundig
- woning
- industriŽle omgeving
- studio, hifi
- voertuigen
- boten.

Akoestisch isolatiemateriaal is is in verschillende materialen verkrijgbaar, in platen/panelen of rollen (dekens), bijvoorbeeld:
- Mťtisse en Eco-Coustic Cotton (beide van niet-recyclebare kleding, aangevuld met polyestervezels)
- Merfopol Whisper FR (polyethyleen LDPE met cellenstructuur)
- Heraklith Tektalan A2 (houtwolcementplaat met steenwol)
- Rocksono Solid (steenwol)
- Akotherm GG (polyesterwol)
- Flamex Basic (melamineschuim).

Sommige van die materialen zijn zowel thermisch als akoestisch isolerend, al is dat niet in gelijke mate, andere zijn meer gericht op akoestische isolatie
Een vergelijking met akoestische en thermische eigenschappen
.

In bijvoorbeeld de Akoestiekwinkel staan zeer veel akoestisch isolerende opties en toepassingen.


geluidsabsorptie soort absorberend materiaal, absorptiecoŽfficiŽnt en frequentie (tu delft):


geluidsabsorptie door de vulling bij akoestiroof, het inwendige van de zelfdragende dakelementen (
akoestiekwinkel):


textiel: mťtisse, thermische en akoestische isolatieplaat uit van niet meer herdraagbare kleding (textiel), ook op rol verkrijgbaar (dubomat) en
eco-coustic cotton bestaat voor 85% uit gerecyclede textiel (katoen) vezels aangevuld met polyestervezels (akoestiekwinkel):


een kleurrijk voorbeeld van het geluidsabsorberende materiaal (paneel) met honingraatmotief van model airborn van sonogamma:


Documentatie
- Akoestische en thermische gegevens van Akoestische en Thermisch/Akoestische panelen (Excel-sheet van Gerard Voskuil)

Met dank aan Gerard Voskuil, Sonus raadgevende ingenieurs, Naadloos Akoestisch Bouwlab en Akoestiekwinkel.

Zie ook absorptie, akoestiek, bouwakoestiek, geluidsisolatie.

Eng. acoustical absorbtion