limes

Uitspraak [liemès]. De limes is de ca. 5000 km lange rijksgrens van het Romeinse rijk, in het bijzonder de verzamelnaam van de grenswegen die de Romeinen aanlegden rond hun rijk. Het was geen echte defensiewal, maar meer te vergelijken met het "IJzeren gordijn". Alleen tussen Engeland en Schotland is het een echte wal, de Haydrian Wall (de Muur van Hadrianus). Wel waren er ongeveer 1000 wachttorens en 200 kleinere en grotere forten. Soms was een rivier de natuurlijke rijksgrens van de Romeinen (Rijn, Donau). 
In 2005 is de Deutsche Limes-Strasse van ca. 700 km lengte tot Werelderfgoed verklaard. Langs deze route zijn bijvoorbeeld overblijfselen te bezoeken van Romeinse castella, badcomplexen (thermen), reconstructies van zogenoemde limestorens (bewakingstorens).


de gehele limes van het romeinse rijk (cultureel erfgoed):


limes in nederland, rijksdienst voor oudheidkundig bodemonderzoek:


limes, muur van hadrianus:


wachttoren van castellum zugmantel aan de limes, duitsland, foto michaël wannet (recreatief fietsen):


limes, reconstructie van de grensweg nabij valkenburg:


mijlpaal nabij regensburg, duitsland:


Documentatie
- Op zoek naar de lijn (van DaF-architecten)

Limes is het Latijnse voor (a) oorspronkelijk: "de door een grppel gevormde grenslijn, grens tussen twee stukken land" (b) "pad, baan" (c) "figuurlijk: afstand". De betekenis in deze context van limes is grens (denk aan het woord limiet).

Zie ook de Over de Nederlandse Limes-site en
Romeinse routeplanner, een reconstructie van de Tabula Peutingeriana met moderne technieken.