home

discl. / , lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


steigergat, kortelinggat, bulsing, steekhout

 

steigergat

Ook: bulsing, steekhout, (bij een korteling) kortelinggat. Het steigergat is een uitsparing in een muur om de dwarsbalk van de steiger in te bevestigen. Vroeger werd ook gebruik gemaakt van vliegende steigers, steigers waarbij geen staanders worden gebruikt.

Steigergaten bleven na het verwijderen van de steiger met een bepaalde bedoeling nog open en daarmee zichtbaar:
- om de kalkspecie van de dike muren te laten drogen
- voor toekomstig onderhoud
- voor beluchting van het hogere gedeelte in een toren of molen
- voor de noodzakelijke ventilatie
- als uitmonding van de rookpijp van een stookplaats op zolder
- als doorvoer van de regenpijp (waarschijnlijk heel veel later aangebracht) 

De korteling was de korte dwarsbalk die door het steigergat (kortelinggat) gaat en die dient als versteviging van een steiger; vaak zal dat een vliegende steiger zijn.
Andere namen voor de korteling zijn maashout en bulsterhout.

Een kortelingsteun is bij steigers een muurkoppeling: een vlakke plaat die aan het einde van de korteling en/of tussen-korteling bevestigd wordt en die rechtstreeks in een voeg van het metselwerk wordt gelegd bij een enkele steiger (met dank aan Steigerwijzer).


de kleine bijna vierkante gaten zijn steigergaten of kortelinggaten, stendal marienkirche wismar;
klik voor groter:


de steigergaten van harlech castle gatehouse lopen in een spiraal naar boven (detail van foto van sam jervis):


steigergat, van een rooster voorzien, waarschijnlijk tegen duiven e.d. (peperbus zwolle):


vliegende steiger zonder staanders en locatie van de korteling in het steigergat (boek inleiding in de bouwhistorie van ronald stenvert en gabri van tussenbroek, uitgeverij matrijs, afbeelding dick de roon):


steigergat afgewerkt met natuursteen, wellicht tegen het schuren en stoten van de steigerbalk in de muur (of gewoon voor het mooi; foto joostdevree):


nuttig gebruik van het steigergat? (foto joostdevree):


steigergaten bij molens:
   


Met dank aan Stefan Boumans en de Molendatabase.