Ook, meer in de volksmond: schijndak.
Een schijnkap is een kap die aan de voorzijde bestaat uit een hellend dakvlak en aan de achterzijde overgaat in een plat dak dat hoger ligt dat de dakvoet aan de voorzijde.
De kap lijkt dus vanaf de voorzijde van het gebouw op een volledige kap, maar is dat niet.
Voordelen van een schijnkap:
- heeft de uitstraling van een traditioneel huis
- hoogte bij de puntkap zelf kan vrij hoog zijn
- kan uitgebouwd worden achter de kap, dus op het platte dak (dakuitbouw om meer oppervlakte en, indien hoger dan de nok zelf, om een hoge ruimte te verkrijgen).
Nadelen van een schijnkap:
- de ontmoeting tussen hellend vlak en plat dak moet degelijk waterdicht uitgevoerd worden (soms reiken de dakpannen tot het platte dak, wat wateroverlast kan geven).
Opmerkingen:
- de nok is meestal evenwijdig met de rooilijn (straat, zoals op de tekeningen rechtsboven en onder), maar soms loodrecht daarop
- in de hedendaagse bouw worden zonnepanelen op een plat dak wel eens onder dezelfde hoek geplaatst als de helling van de kleine daken van een belendend bouwblok; de zonnepanelen vormen dan een namaak-schijndak, dus een schijn-schijndak (Wiemersheerd Loppersum beeldkwaliteitsplan okt 2023).
Het document Beleidsregels buitenplanse afwijkingen omgevingsvergunning, Amsterdam Oost vermeldt over het uitbouwen van de schijnkap:
"De goothoogte aan de voorzijde ligt lager dan de goothoogte aan de achterzijde. Onder de kap is vaak sprake van verloren ruimte. De bouwhoogte is in veel gevallen te laag om als verblijfsruimte gebruikt te kunnen worden. Het uitbouwen van de schijnkap kan dan zorgen voor het (significant) vergroten van de woning. Bovendien kan met een uitbouw van de schijnkap gemakkelijk een daktoegang voor een dakterras worden gecreëerd, zodat een toegankelijke buitenruimte ontstaat. Met een uitbouw van de schijnkap is er sprake van verdichting en kan het woongenot worden vergroot."
uitbouw van een schijnkap is vaak aan regels gebonden, vooral de wat verhoogde variant als de schijnkap vrij laag is (de voorwaarde is bijvoorbeeld: aan de straatzijde de 15-graden-regel en aan straatzijde én achterzijde de 45-graden-regel):
"Deze schijnkappen zijn echter vaak onderdeel van een bijzondere architectuur, waarbij het onwenselijk is om het dak te verhogen, omdat daarmee het ensemble van het bouwblok wordt aangetast. Dit is vooral het geval in situaties waar sprake is van een woning met een zeer lage schijnkap, waarin het niet mogelijk is om voldoende stahoogte te creëren. Om te zorgen dat het ensemble van het bouwblok niet wordt aangetast, is de 15˚-regel van toepassing. Deze regel schrijft voor dat het bij deze woningen alleen mogelijk is een vergroting van de woning te realiseren door een dakuitbouw vanuit de nok van de schijnkap onder een flauwe helling van maximaal 15˚ te realiseren. Een aanvullende eis daarbij is dat vanaf de straatzijde de aansluiting van de dakuitbouw met de nok niet zichtbaar mag zijn. Deze aansluiting moet worden uitgevoerd door middel van een zakgoot van voldoende maat, waardoor de noklijn in stand gehouden wordt. Aan de achterzijde wordt met de 45˚-regel bereikt dat er geen negatieve effecten optreden ten aanzien van privacy en bezonning."
Algemene regels voor schijnkappen (Amsterdam Oost):
"In het stadsdeel wordt voor het bouwen en gebruiken van een dakuitbouw of een daktoegang bij schijnkappen, die in strijd is met het bestemmingsplan, een afwijking verleend onder de volgende voorwaarden:
1. De dakuitbouw voldoet aan de voorzijde aan de zichtbaarheidsregel.
2. De aansluiting van de dakuitbouw met de nok is niet zichtbaar vanaf de straat.
3. De dakuitbouw voldoet aan de voorzijde aan de 15°-regel.
4. De dakuitbouw voldoet aan de achterzijde aan de 45°-regel.
5. Het oppervlak van de dakuitbouw bedraagt maximaal 1/2 van het oppervlak van de grootste oorspronkelijke, onderliggende bouwlaag.
6. De maximale verdiepingshoogte is gelijk aan de minimaal vereiste stahoogte voor verblijfsruimten conform de (bouw-)technische regelgeving zoals deze geldt op het moment van het indienen van de aanvraag + 0,5 meter voor de dakconstructie.
7. Op de dakuitbouw is geen dakterras toegestaan."
Zie eventueel optoppen, schijngevel.