home  meewerken

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Toets een onderwerp in het zoekboxje, of
klik op één van de letters A..Z hierboven.


vidimus, karton, glas-in-lood-raam

 

vidimus

1. De vidimus is de ontwerptekening van een glas-in-lood-raam. Dit ontwerp wordt ter goedkeuring aan de opdrachtgever getoond. De vidimus kan op verkleinde schaal zijn, maar ook op ware grootte (meestal zal het een verkleind ontwerp zijn geweest). 

De vidimus wordt op ware grootte op een zogenoemd een zogenoemd karton (soms: carton) gezet, een groot vel karton, papier of vroeger perkament waarop de te schilderen lijnen staan; perkament is een behandelde dierenhuid die steviger en taaier is dan papier of karton. Vanuit het karton wordt met een speciale schaar delen geknipt zodat die mallen vormen voor het te snijden glas. Die speciale schaar, de sjabloonschaar, heeft een knipbreedte die gelijk is aan de breedte van de kern van het lood van ca. 1 mm (de kern van het lood wordt ook wel de zieldikte van het loodprofiel genoemd).

De afbeeldingen onder tonen de vidimus en het uiteindelijke glas-in-lood raam en verderop een afbeelding van de snede en de loodkern.


het ontwerp (vidimus) en afbeelding onder het eindresultaat van het glas-in-lood venster, francis skeat, old clee, lincolnshire:


voorbeeld van schetsen van dirck crabeth en het resultaat als glas-in-lood ramen in het noord-transept van de st. jan in gouda, 1557-59;
klik voor groter (corpus vitrearum international):


een duidelijke afbeelding van de geknipte snede in het karton en de looddikte;
klik voor groter! (glas in lood atelier schmit):


Zie ook glas-in-lood voorbeelden.

De term vidimus (ontstaan in de periode 1301-1400) is afkomstig van het Latijnse vidimus (wij hebben gezien), een verleden tijd van videre (zien); bron Etymologiebank.
De term karton is afgeleid van het Italiaanse cartone, gevormd met het vergrotingsachtervoegsel -on- bij carte (kaart, stuk papier), dus een grote kaart, van het Latijnse charta (kaart); bron Etymologiebank.


2. Vidimus is een gelegaliseerd afschrift: een kopie die wettelijk gelijk staat aan het origineel.