home  meewerken

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Toets een onderwerp in het zoekboxje, of
klik op één van de letters A..Z hierboven.


brandklasse

 

brandklasse, brandgedrag

Brandklasse heeft meer betekenissen:


1. De brandklasse is het gedrag van een materiaal bij brand, eenvoudig gesteld de brandbaarheid ervan.
Onder het brandgedrag worden, naast de echte brandbaarheid, ook de rookontwikkeling en de druppelvorming bij brand begrepen.

Euroklasse
De Europese klassering van de brandklasse loopt van A1 t/m F, waarbij A1 het hoogst haalbare is (materiaal mag zelfs niet gaan gloeien) en F het laagst. 
Bijvoorbeeld gevelpanelen van gebouwen hoger dan 13 meter moeten minimaal brandklasse B hebben (beter nog A1 of A2).
Ook de rookvorming en de druppelvorming is in deze klassering meegenomen: een bijna onbrandbaar product dat veel rook verspreidt scoort daarmee slechter (dus een hoger getal of letter in de schaalklasse).

De klassering wordt vaak aangeduid met Xn-sn,dn (of Xnsndn of desnoods Xn-sn-dn, wat beide veel duidelijker is) waarbij het getal achter de letter de klasse aangeeft:
- Xn geeft de brandklasse aan (het materiaalgedrag bij brand)
- sn geeft de rookvorming aan (s van het Engelse smoke)
- dn geeft de druppelvorming aan, brandende of gloeiend hete druppels (d van het Engelse drop, druppel, of to drip, druppelen).

De tabellen verderop geven de klasseringen; bijvoorbeeld plafondplaten van systeemplafonds moeten voldoen aan A2-s1,d0 (ofwel A2s1d0). 

Materialen met euroklasse A1 mogen, per definitie, geen rookvorming en geen druppelvorming hebben (klasse A1 staat dus eigenlijk altijd gelijk aan klasse A1-s0,d0).

     
europese klassering brandklasse materiaal-gedrag 
bij brand
in de praktijk; voorbeelden van dgmr
A1 geen enkele bijdrage onbrandbaar; 
voorb.:  calciumsilicaat beplating, steenachtige materialen zoals gips, baksteen en beton, keramische materialen zoals dakpannen, natuursteen, minerale wol (steenwol, glaswol)
A2 nauwelijks bijdrage praktisch onbrandbaar; 
voorb.: gipskartonbeplating (bijvoorbeeld gipsplaat Gyproc A heeft A2-s1,d0)
B zeer beperkte bijdrage zeer moeilijk brandbaar; 
voorb.: PVC vloerbedekking, sommige textiele vloerbedekking, geverfde gipsplaat, brandvertragend MDF, cementgebonden spaanplaat, PIR, Resol
C grote bijdrage brandbaar; 
voorb.: zwaardere houtsoorten, gipsplaat met behang, EPS, vlas
D hoge bijdrage goed brandbaar; 
voorb.: de meeste houtsoorten, onbehandeld multiplex, MDF, OSB, spaanplaat, hardboard D-s2 (behandelde soorten kunnen in een hogere brandklasse vallen)
E zeer hoge bijdrage zeer brandbaar; 
voorb.: kunststof, XPS 
F gevaarlijke bijdrage uiterst brandbaar: 
voorb.: niet geteste materialen vallen automatisch in de laagste klasse


Verder zijn bij een materiaal bij brand de mate van rookvorming en druppelvorming van belang:


rookvorming, rookproductie; voorbeelden van dgmr
s0  geen rookvorming; voorb.: baksteen, 
s1  gering (doorzichtige rook); voorb.: steenwol (geen of nauwelijks rook, niet giftig), glaswol, gipskartonplaat (gipsplaat), resolschuim (PF)
s2 gemiddeld (ondoorzichtige rook); voorb.: geïmpregneerd hout
s3 groot (zeer ondoorzichtige rook); voorb.: EPS, PUR

druppelvorming, brandende druppels (direct gevaar voor personen)
d0 gedurende 10 minuten vormen zich geen druppels (tekst was: "geen vlammende druppels / deeltjes" of "geen productie van druppels van brandende delen"); voorb.: hout, steenwol
d1 in eerste 10 minuten vormen zich meer dan 10 sec lang druppels (tekst was: "Geen vlammende druppels / deeltjes langer dan 10 seconden" of "delen branden korter dan 10 sec"); voorb.: kunststof
d2 vorming van druppels is onbeperkt (tekst was: "geen begrenzing" of "delen branden langer dan 10 sec"); voorb.: polystyreen


Aspecten die bij de bepaling van de brandklasse een rol spelen zijn o.m. temperatuurstijging, massaverlies, vlamuitbreiding, mate van branduitbreiding, horizontale vlamuitbreiding, totale calorische waarde, rookontwikkeling, vlamtijden, totale hitte-ontwikkeling, totale rookproductie, productie van brandende druppels/delen.

Oude situatie, oudere brandklassen
In Nederland golden vroeger de brandklassen 1 t/m 5 waarbij  (na "onbrandbaar") 1 de hoogste was, d.w.z. het best bestand tegen brandvorming. De oude brandklassen zijn resp. geworden (oud => nieuw):
onbrandbaar => A1
1 => B 
2 => B (besloten ruimte) en C (voor niet besloten ruimte)
3 => C
4 => D
T1 => Cfl (fl staat voor floor, vloer)
T3 => Dfl (fl staat voor floor, vloer)
rookproductie 10 m-1 of 5,4-1 => s2.
Opmerking: klasse D nieuw is slechter dan klasse 1 oud; klasse B komt met 1 oud overeen.

Documentatie
- Materialen en brandveiligheid (van Instituut Fysieke Veiligheid IFV en DGMR)


Met dank aan o.m. Rockwool.

Zie eventueel brandwerendheid.


2. Brandklasse bij branden zelf, als aanduiding voor het soort brand en daarmee ook van invloed op het blusmiddel (met enkele voorbeelden):

brand van klasse
  
blusmiddel
brandklasse A, vaste, niet smeltende stoffen:
papier, hout, textiel, meubelen, vloerbedekking etc.
water (brandslang, sprinkler),
 ABC-poeder,
sproei-schuim,
 vetblusser,
blusdeken

brandklasse B, vloeistoffen en smeltende vaste stoffen:
olie, vet, benzine, alcohol, schoonmaak middelen, verf, oplos middelen, de meeste kunststoffen


ABC-poeder, 
sproei-schuim blusser,
CO2-blusser,
vetblusser,
(in noodgevallen blusdeken of zand)
nooit blussen met water!

brandklasse C, gassen:
aardgas, lpg, propaan, butaan


ABC-poeder
(als mogelijk: eerst gastoevoer afsluiten)

brandklasse D, metalen:
aluminium, lithium (batterij), natrium, kalium, magnesium


D-poeder (metaalblusser, metaalbrand poeder);
nooit blussen met water!

brandklasse E (is vervallen in Nederland) *)
brand in of aan onder elektrische spanning staande apparatuur:
computers, telefooncentrales, schakelkasten


ABC-poeder, sproei-schuim, CO2-blusser;
nooit blussen met water!

brandklasse F,
oliën en vetten:
frituurvet, bakolie


vetblusser,
sproei-schuin blusser voor brand A,B,F;
nooit blussen met water!


*) Brandklasse E is vervallen in Nederland omdat "elektriciteit" zelf niet brandt (een wonderlijke reden overigens), maar het is wel zeer handig om te weten wat te doen als elektrische apparaten in brand staan!

Opmerkingen
- In de tabel staat ABC-poeder voor poeder dat geschikt is voor het bestrijden van branden met brandklasse A, B en C. 
D-poeder correspondeert met brandklasse D.
- Een ABC-poederblusser heeft als voordelen dat er veel soorten branden mee geblust kunnen worden (A,B,C), het relatief goedkoop is, niet vorstgevoelig en onder druk geblust kan worden. Nadelen zijn dat het veel nevenschade kan geven en dat het vuur weer oplaait na stoppen van het blussen.
- Een blusdeken sluit het brandende materiaal af van de lucht en neemt daarmee de zuurstof weg wat verder branden en oplaaien voorkomt (soort brand A). Wordt gebruikt voor het "blussen" van branden van kleding, TV's, beeldschermen, prullenbak, barbecue e.d.
- Een CO2-blusser heeft het voordeel dat het weinig tot geen (neven)schade veroorzaakt; daarom vinden we CO2-blussers bijvoorbeeld in computerruimten. Nadelen: alleen bij soort brand B, geen indringend vermogen (het vuur kan weer oplaaien), is duurder, kan bij levende wezens vrieswonden (soort brandwonden) veroorzaken.
- Een vetblusser is bij uitstek geschikt voor de keuken (soorten brand A, B, F). Voordelen van de vetblusser zijn dat die een afdekkende laag geeft en de temperatuur van olie of vet verlaagt, waardoor de kans van opnieuw ontbranden relatief gering is.
- Water, bij voorkeur via een op het waterleidingnet aangesloten brandslang of sprinklers, wordt gebruikt voor branden van soort brand A. Dus eigenlijk niet voor elektrische apparaten, vet e.d. maar bij een gebouwbrand is het noodzakelijk de brandende materialen van het gebouw (hout, vloerbedekking enz.) te blussen. Voordeel is ook dat de continue stroom water uit de brandslang of sprinkler de temperatuur van materialen verlaagt en ervoor kan zorgen dat een betonnen vloer niet instort, een stalen kolom niet krom trekt e.d.

Met dank aan Bedrijfshulpverlening, NL Brandbeveiliging.

Eng. bijvoorbeeld brandklasse A is class A fire