perilex

Perilex is de naam van een type elektrische aansluiting (stekkersysteem, stopcontact) speciaal voor krachtstroom (bedrijven) en voor kookgroepen met keramische kookplaten of inductiekookplaten (consumenten). 
Elektriciteitscentrales wekken stroom op met drie fasen (L1, L2 en L3) en nul (dit wordt krachtstroom genoemd).

Veel huizen zijn ooit op het elektriciteitsnet aangesloten met een 1-fase-aansluiting: via 1 kabel (fase) komt 230 volt het huis binnen. Voor kleine huishoudens met redelijk standaard apparaten is dat voldoende.

Er wordt tegenwoordig veel stroom gebruikt door kookgroep, oven, magnetron, wasmachine, wasdroger, vaatwasser, warmtepomp, boiler, elektrisch laden van de auto, sauna e.d. Vooral bij all-electric, dus zonder aardgas, is dat het geval.
Voor nieuwbouwwoningen en de meeste bedrijven is de 1-fase-aansluiting wat betreft capaciteit (gelijktijdig verbruik van stroom) niet voldoende en wordt de 3-fasen-aansluiting aangelegd. Bij een 3-fasen-aansluiting komt er via 3 kabels (fasen) 230 volt binnen. Door de grotere capaciteit kan het energieverbruik verdeeld worden over de 3 fasen (kabels), vooral bij elektrische apparaten met een hoger energieverbruik zoals bij een elektrische kookplaat of als zonnepanelen elektriciteit terugleveren aan het net. 

De hierna genoemde aansluitingen zijn de meest standaard!
Omdat er veel verwarring over het aansluiten van de draden is, kan elke variant "in het wild" voorkomen. Zelfs als de kookplaat werkt, kan de bedrading verkeerd zijn en een gevaarlijke situatie veroorzaken. 
Laat dus altijd meten hoe de bedrading is!

perilex aansluiting 400V met VD-draad bij 3-fase (elektrohonk, aangepast); klik voor groter:

perilex aansluiting bij 1-fase; de meest gangbare volgorden zijn, met de klok mee startend bij N: N1, N2, L2, L1 of N1, L1, L2, N2; klik voor groter:

Bij elektrisch koken met bijvoorbeeld vier pitten is een aparte zogenoemde kookgroep vereist. Deze groep kan bijvoorbeeld bestaan uit twee gekoppelde 230V/16A automaten, waar vandaan vijf draden naar een perilex wandcontactdoos gaan. De bedrading is bij een 1-fase-aansluiting: twee maal fase (bruin), twee maal nul (blauw) en één aarde (geel/groen) en bij 3-fasen-aansluiting blauw, bruin, zwart, grijs.
Wanneer het brede platte aardingsplaatje van de perilex-steker/contactdoos "horizontaal" staat (zoals op beide afbeeldingen) is het een 16A-aansluiting, wanneer het "verticaal" staat is het een 25A aansluiting.

Als voor de kookgroep 2(automaten)*230(Volt)*16(Ampère) dus ca. 7,4 kW voldoende is, dan is geen 400V nodig. Per automaat ("zekering") kan 230*16 dus 3680W afgenomen worden. 
Een voorbeeld van een kookgroep van 2 keer 230V: groep 1 (1500W + 1000W) en groep 2 (500W + 2500W).
Voor bijvoorbeeld een oven kan een aparte groep van 230V gebruikt worden.

In verband met de groei van het totale stroomverbruik is het bij elektra-aanpassingen in bestaande woningen wellicht handig om de 16A hoofdzekering om te laten zetten naar 25A of desnoods 35A. Dit dient te worden aangevraagd bij het elektriciteitsbedrijf omdat er wellicht een kabel bijgetrokken moet worden (dit is echter meestal niet het geval).
Voor nieuwe woningen is 3x25A de standaard huisaansluiting: voor standaard elektrische huishoudelijke apparaten te gebruiken, elektrisch koken, zonnepanelen, een laadpaal of een warmtepomp (afhankelijk van het vermogen).
De 3x35A is de grote huisaansluiting, geschikt voor apparaten die meer vermogen nodig hebben (zoals een sauna of bubbelbad).
De hogere capaciteiten zijn meer voor bedrijven. 

Bedenk bij de capaciteit van het stroomverbruik wel dat het om het maximaal gelijktijdig gebruik van de apparaten gaat.

Indicatie van het jaarverbruik in kWh en de daarbij behorende capaciteit in Ampère (bij benadering):

Krachtstroom
"Krachtstroom is een type aansluiting dat meer vermogen heeft dan een standaard elektriciteitsaansluiting. Perilex is geschikt om te gebruiken voor krachtstroom. Dit zijn aansluitingen voor apparaten met een 3 fasen aansluiting (3x230V bij 25A of hoger). Bij een aansluiting van 3x230V staat tussen de fasen 400V. Voor krachtstroom is een 3-fase aansluiting nodig." (Elektramat)

Installatie door een erkende installateur
Omdat er veel misverstand en onduidelijkheid is, moet een perilex-aansluiting altijd door een erkende installateur uitgevoerd worden. Mocht men het zelf willen doen bij een elektrische kookplaat en sprake zijn van 230V, controleer dan eerst of in de wandcontactdoos (wcd) op de polen N en L1 230V staat en dito op de polen L2 en L3.
Ook bij gebruik van sommige ventilatoren wordt perilex toegepast; dan worden de draden L1, L2 en L3 gebruikt om de snelheid te regelen.

NEN 1010
Volgens NEN1010 mag een kookgroep (op 1-fase-aansluiting) niet toegepast worden als de hoofdaansluiting van het net 3x25A of 1x25A is, omdat NEN1010 stelt dat een enkel apparaat in normaal gebruik nooit de voorliggende zekeringen mag overbelasten.

Met dank aan o.m. electrical engineer Timo Engelgeer, Klusidee en Enexis.