Ook, soms (beperkter): prefab geveldeel, gevelpaneel. Ook, soms (ruimer begrip): geveloplossing.
Een gevelelement is een prefab bouwelement dat een kant-en-klaar onderdeel is van de buitenkant van een gebouw. De gevel beschermt het binnenste van het gebouw tegen weersinvloeden.
Het gevelelement bevat vaak ook gevelopeningen zoals deuren en ramen om nog sneller en efficiënter te kunnen bouwen.
Een voorbeeld van een gevelelement is het sandwichelement (sandwichpaneel) als vervanger van een deel van een traditionele gevel van metselwerk of beton.
Voordelen van gevelelementen
Door de noodzaak van een snellere bouwwijze, minder arbeidskrachten (ook op de uiteindelijke bouwplaats) en de aandacht voor duurzaamheid is er o.m. behoefte aan prefab, industrieel bouwen en houtbouw.
Een extra voordeel van veel gevelelementen is dat steigerloos gebouwd kan worden: met een kraan worden de elementen op hun plaats gebracht waarna ze verankerd worden aan het skelet van het gebouw.
Nadelen van gevelelementen
De koppeling van de verschillende prefab-onderdelen van de gevel dient correct te zijn. Hiervoor is een goede afstemming van de leveranciers met de ontwikkelaar / aannemer nodig.
Het handigst is het een soort catalogus van bij elkaar passende elementen te hebben.
In de ontwerpfase is een methode als BIM vereist om alle belanghebbenden de mogelijkheid te geven het ontwerp op juistheid te controleren en de geautoriseerden de gelegenheid te geven noodzakelijke aanpassingen te verrichten.
Om de hoge bouwsnelheid te bereiken is een goede logistiek noodzakelijk.
Wat zijn eigenlijk gevelelementen?
Er zijn veel bouwpanelen die deel uitmaken van de gevel (de buitenmuur) en om die reden gevelelement genoemd kunnen worden. Elke leverancier heeft wel een reden om het samengestelde bouwdeel als gevelelement te noemen, omdat het de weg naar industrieel bouwen en, soms, industriële houtbouw aangeeft.
De focus ligt op fabrieksmatige productie van delen van de gevel, i.v.m. onder meer tekort aan vaklui / bouwvakkers, woningnood / woningtekort en dus tekort aan tijd, kortere bouwtijd en uiteraard de vaak lagere kosten. Vooral de meer geïntegreerde elementen worden steeds vaker toegepast.
"Ideaal is als prefab gevels een totaaloplossing vormen. Alle gevelelementen, inclusief isolatie, kozijnen en afwerking, zijn bouwtechnisch en bouwfysisch op elkaar afgestemd, met oog voor de juiste detailleringen en aansluitingen."
Variabelen (onderdelen waaruit een gevelelement kan bestaan):
- buitenblad (gevel)
- gevelafwerking
- gevelopening(en)
- kozijn(en) (zonder of met glas)
- isolatie (met / zonder spouw)
- binnenblad (gevel)
- elektra (binnenblad, buitenblad)
- dragend (wel / niet)
- andere geïntegreerde delen zoals hemelwaterafvoer.
Voorbeelden:
- geveldeel met kozijnen met glas én gevelafwerking (hout, beton, kunststof)
- geveldeel met gevelopeningen (beton)
- dragende sandwichpanelen met binnenblad, isolatie en buitenblad (Westo prefab beton)
- binnenspouwblad met gevelopening(en) (houtskeletbouw HSB, kruishout CLT)
- binnenspouwblad met gevelopening(en) én isolatie (houtskeletbouw HSB, kruishout CLT, Structural Insulated Panels SIP's)
- gevelbekleding zonder kozijn en zonder isolatie (Trespa).
Eisen aan gevelelementen en het testen ervan
In de Vereniging van gevelbouwers (VMRG) werken de leden samen en streven naar een optimaal comfort voor de eindgebruiker. "Door continue product- en procesverbetering, innovatie, opleiding en service, wordt de waarde van gebouwen op lange termijn gegarandeerd."
De eisen zijn strenger dan en aanvullend op het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl, Bouwbesluit) en de diverse Beoordelingsrichtlijnen (zie bij Documentatie). Dat is ook niet zo verwonderlijk: de BRL's zijn zéér beperkt, bijvoorbeeld BRL 0703 Kunststof Gevelelementen heeft uitsluitend als toepassingsgebied "vulling van gevelopeningen" en BRL 0801 Houten gevelelementen behandelt uitsluitend houten gevelelementen die "niet bedoeld zijn om tot de sterkte en stabiliteit van het bouwwerk bij te dragen".
Gevelelementen van verschillende aard en materialen kunnen getest worden door bijvoorbeeld SKG-IKOB en het SHR: "Onderwerpen van onderzoek kunnen bijvoorbeeld zijn wind- en waterdichtheid, isolatiewaarde, levensduurverwachting onder verschillende omstandigheden, verwerkbaarheid in relatie tot een andere (gevel)element en onderhoudsbehoefte."
Certificering wordt verzorgd door het SKH en SKG-IKOB.
Beton
Betonnen prefab gevelelementen lenen zich goed voor architectonische uitingen, vooral wat betreft vorm en afwerking.
Hout
Houten gevelelementen zijn vaak houtskeletbouw-geveldelen (HSB), Kruishoutpanelen (CLT's), Structural Insulated Panels (SIP's, panelen die zowel drager als isolatie zijn).
Voor houten gevelelementen is Beoordelingsrichtlijn BRL 0801 beschikbaar. Deze richtlijn bevat o.m. het gevelelement als industrieel product.
Kunststof
Kunststof gevelelementen zijn meestal kleinere panelen en zonder gevelopeningen.
Voor kunststof gevelelementen is Beoordelingsrichtlijn BRL 0703 beschikbaar.
Metaal
Metalen gevelelementen hebben vaak te maken met de buitenste schil en de afwerking van de gevel.
gevelelement; grote prefab geveldelen van beton/baksteen met gevelopeningen, kozijnen en isolatie; renovatie van revolutiebouwwoning (ca. 1960) naar nom-woning (nul-op-de-meter); door prefab kan elke dag een woning worden gerenoveerd:
gevelelement; prefab betonnen geveldeel zonder kozijn, zonder isolatie; overigens heeft westo ook bijvoorbeeld dragende sandwichpanelen waarbij de elementen in de fabriek worden gestort met binnenblad, isolatie en buitenblad (westo prefab beton): 
gevelelement; renovatie-gevel en een ander voorbeeld van het eindresultaat (plegt-vos):
gevelelement; prefab staalframe-wanden, af te werken met bijvoorbeeld steenstrips (stamhuis prefabbouw):
Documentatie
- BRL 0801 voor houten gevelelementen
- BRL 0703 voor kunststof gevelelementen
- BRL 2701 voor metalen gevelelementen (Komo-site)
Zie eventueel sandwichelement, prefab, industrieel bouwen, houtbouw.
