hallergetal

Ook: initiŽle wateropzuiging, zuigvermogen. Het hallergetal is een maat voor de wateropzuiging van baksteen. De mate waarin water door baksteen wordt opgenomen is belangrijk omdat bijvoorbeeld bij een te hoog opnemend vermogen bakstenen muren na een regenbui lang nat blijven. Dit kan, vooral bij geÔsoleerde buitenspouwbladen, zoutuitslag en vorstschade vergroten. Verder is de mate van wateropname belangrijk bij het metselen bij de hechting van de mortel aan de baksteen. 

De mate van wateropname is o.m. afhankelijk van de porositeit en de afmetingen en structuur van de capillairen (haarvaten). 

Het hallergetal is het gewicht aan water dat de steen in 1 minuut opneemt per dm2 oppervlak. Het is dus een maat voor de zuigkracht (absorptie) en de snelheid van wateropname van een steen. 


hallergetal, proefopstelling (koninklijke nederlandse bouwkeramiek):


hallergetal, proefopstelling (koninklijke nederlandse bouwkeramiek):


Het hallergetal wordt als volgt bepaald:
- neem een steen van de tas (stapel)
- weeg de steen: dit is het gewicht A in grammen
- plaats de steen gedurende 1 minuut met het legvlak 1 cm diep in een bakje water; het oppervlak is 20 x 10 cm (is 2 dm2)
- na 1 minuut weegt men de steen, na afdeppen, opnieuw; dit is het gewicht B in grammen.
Het hallergetal is (B - A) : 2 [gram/dm2/min].

Hallergetal in g/dm2/min en InitiŽle Wateropzuiging in kg/m2/min
De InitiŽle Wateropzuiging (IW) wordt gegeven in [kg/m2/min] en is daarmee 1/10e van de waarde van het hallergetal (bijvoorbeeld normaal zuigend baksteen van 3,0 kg/m2 per minuut = 3000 gram/100 dm2 per minuut = 30 g/dm2 per minuut, dus het hallergetal is 10x de waarde van de IW).
 
De classificatie van steentypen met betrekking tot de wateropname is als volgt (zie voor meer gegevens Infoblad 46 Het nut van het Hallergetal!):

     

InitiŽle Wateropzuiging (IW) [kg/m2/min];
Hallergetal [gram/dm2/min]

mate van wateropzuigen

vermetselen *)

IW1 < 0,5 kg/m2/min 
Hallergetal < 50 g/dm2/min

zeer weinig zuigende steen

"droog" vermetselen

IW2 tussen 0,5 en 1,5 kg/m2/min
Hallergetal tussen 5 en 15 g/dm2/min 

matig zuigende steen

24 uur voor verwerking voorbevochtigen

IW3 tussen 1,5 en 4,0 kg/m2/min
Hallergetal tussen 15 en 40 g/dm2/min

normaal zuigende steen

24 uur voor verwerking voorbevochtigen

IW4 > 4,0 kg/m2/min
Hallergetal > 40 g/dm2/min

sterk zuigende steen (o.m. betonstenen)

24 uur voor verwerking voorbevochtigen


*) Voorbevochtigen is nodig om verbranden van de mortel te voorkomen. KNB vermeldt in Infoblad 46 Het nut van het Hallergetal o.m.: "Voor metselbaksteen in de categorieŽn IW2, IW3 en IW4 zijn mortels beschikbaar voor een min of meer traditionele verwerking. Bakstenen in de categorie IW1 (zeer weinig zuigend) meteen lage wateropname moeten in alle gevallen droog worden verwerkt en vragen vaak om een aangepaste wijze van verwerken. Hierbij moet rekening worden gehouden met een beperkte stapelhoogte in de uitvoering en zeer goede afscherming van vers metselwerk."

Documentatie
- Het nut van het Hallergetal (Infoblad 46 van Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek KNB)

Met dank aan Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek KNB, Beamix en Remix Droge Mortel.