home

discl. / , lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


zeefkromme, zeefdiagram

 

zeefkromme, zeefdiagram

De zeefkromme (het zeefdiagram) geeft in een grafiek de verdeling van de verschillende korrelafmetingen van een monster van een materiaal, in de bouwtechniek vaak zand of grind. De hoeveelheden van de verschillende korrelafmetingen worden zeeffracties genoemd. De zeefkromme, en in ruimere zin de zeefanalyse, geeft ons informatie over de korrel(grootte)verdeling van het monster.

Aan de hand van de zeefkromme worden o.m. bepaald:
- bepaling van de verhouding tussen fijn en grof zand (of grind), van groot belang bij het samenstellen van een betonmengsel; de zeefkromme van een betonmengsel moet corresponderen met de ideale zeefkromme van een bepaald betonmengsel; er zijn verschillende ideale zeefkrommen, van o.a. Fuller, Labo Zrich, Bolomey en een speciale
begrenzing voor pompbeton
- bepaling van de grondsoort op basis van klei-leem-zand-driehoek.

De zeefkromme is het resultaat van metingen die verricht worden met een aantal zeven (zie bij zeeffractie). Grofweg is de werkwijze als volgt:
- het grondmonster wordt gedroogd zodat er geen aanhangend water is
- de totale droge massa van het monster wordt gewogen, m(totaal)
- voor elke zeeffractie: het materiaal dat op de zeef blijft liggen, wordt gewogen, m(zeef 1-n)
- voor elke zeeffractie: de massa van de zeeffractie wordt gedeeld door de totale droge massa van het monster, en met 100 vermenigvuldigd om het massa-percentage te verkrijgen
- voor elke zeeffractie: het percentage wordt, opgeteld bij het percentage van de voorgaande fracties, in het diagram genoteerd (het laatste percentage zal 100 zijn)
- een lijn verbindt de toppen van de gecumuleerde percentages.

In het laboratorium kunnen diverse extra activiteiten plaatsvinden, zoals het verwijderen van het carbonaat en organische stof (het grondmonster wordt resp. gekookt in zoutzuur en gespoeld in peroxide, waarna het gedroogd wordt). Voor fracties kleiner dan 63 m zijn zeven niet zo geschikt; daarom wordt voor deze fracties vaak een andere meetmethode gehanteerd: met de sedigraaf vindt de korrelverdeling plaats met behulp van rntgenstraling.

De term discontinue korrelverdeling wordt gebruikt als van het toeslagmateriaal n of meer fracties ontbreken. De zeefkromme van zo'n monster wordt een discontinue zeefkromme genoemd.

Een theoretisch voorbeeld van de korrelgrootteverdeling van een grondmonster zand, beginnend met de grootste korrelafmeting omdat die op de hoogste zeef te vinden is. De totale droge massa is 1000 gram; het voorbeeld van de zeefkromme in de diagram hieronder is als uitgangspunt genomen:

       
zeef-
opening
(in m)
zeefrest 
(in gram)
zeefrest in % van totale massa
(per zeef)
zeefrest in %
(gecumul.)
2000 m
(2 mm)
0 0 100
1000 m
(1 mm)
20 2 100
500 m 140 14 98
250 m 600 60 85
125 m 140 14 25
63 m 10 1 9
50 m 10 1 8
32 m 20 2 7
16 m 20 2 5
2 m 30 3 3


De zeefkromme toont op de x-as de verschillende korrelafmetingen, die corresponderen met de toegepaste zeven en op de y-as het cumulatieve massa-percentage van de gevonden massa's, beginnend bij de kleinste korrelafmeting. (In grafieken zie je ook de y-as wel eens lopen van 100 naar 0% om de volgorde van de zeven, van boven naar beneden van groot naar klein, te behouden.)


een voorbeeld van een zeefkromme;
klik voor groter!:


discontinue korrelverdeling (n of meer fracties ontbreken; mroos, hogeschool rotterdam):


voorbeeld van een zeefkromme van drie monsters van een asfaltmengsel;
klik voor groter (eur-lex):


de zeefkrommen van filterzand, fijn grind en grof grind dienen binnen de aangegeven gebieden te liggen
; klik voor groter (officile bekendmakingen):


zeefkromme met korrelverdeling en vermelding silt, zand, grind; klik op de afbeelding voor groter
; klik voor groter (sbrcurnet):


Verg. fijnheidsmodulus.

Eng. grading curve; zeefanalyse is sieve analysis