home

discl. / , lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


voorlopig ontwerp, voorontwerp

 

voorlopig ontwerp, voorontwerp

Ook: VO. Een voorlopig ontwerp of voorontwerp is bij een architect, na bestudering van de ontwerpopgave, een neerslag van zijn denkbeelden over die opgave. Ook kan een prijsvraag het beginpunt zijn van een ontwerp. De denkbeelden van de architect, met in het achterhoofd het programma van eisen (pve) van de opdrachtgever, vertaalt zich ruimtelijk en functioneel in de vorm aan van een serie tekeningen
- schetsen (ontwerp, bouwvolume, hoofdindeling)
- situatieschetsen (locatie)
- referentiebeelden
- aanzichten
- plattegronden
- doorsneden
- "artist impressions" (of "artist's impressions")
- bij een groter project een maquette (al of niet in 3D geprint uitgaande van het ontwerp).

Het voorlopig ontwerp moet uiteraard voldoen aan het programma van eisen van de opdrachtgever (de ontwerpopgave). Daarnaast kunnen, afhankelijk van de soort opdracht, een aantal sleutelwoorden of het motto van belang zijn, bijvoorbeeld optoppen, inbreiden, passen in de omgeving, contrasteren, beeldvormend zijn (een icoon, een "landmark"), duurzaamheid, maatschappelijk verantwoord ondernemen, het uur voor de natuur, waterstaat wat er staat.

Dit voorlopig ontwerp wordt met alle relevante partijen besproken. Soms, vooral in de stedelijke omgeving, wordt een voorlopig ontwerp al voor commentaar naar de welstandscommissie of de monumentencommissie gestuurd. 
Op basis van de besprekingen, de wollige discussies die regelmatig ontstaan en het commentaar van de overheidsinstanties wordt het voorlopig ontwerp aangepast en een voorlopige begroting gemaakt. Discussie is bijna een noodzaak om zowel bij opdrachtgever als architect de bouwopdracht te overwegen, goed weer te geven en te laten bezinken. 
In het stadium van het voorlopig ontwerp kan de architect, zonder nadrukkelijke toestemming van de opdrachtgever, nog geen onderzoeken laten verrichten door derden, bijvoorbeeld omtrent de geschiktheid van bouwgronden e.d. Dat komt na goedkeuring van het voorlopig ontwerp door de opdrachtgever pas ter sprake.

In veel gevallen zal de architect een haalbaarheidsonderzoek (laten) doen: dit onderzoek gaat bijvoorbeeld na wat binnen het budget van de opdrachtgever mogelijk is of hoe de gemeente tegenover nieuwbouw staat op een bepaalde locatie.

Een voorlopig ontwerp wordt soms voorafgegaan door een structuurontwerp met de keuze voor situering en omvang van het bouwvolume (de bouwmassa) op het terrein.
Het onderdeel schetsen kan ook in een vr-fase van het voorlopig ontwerp plaatsvinden: het schetsontwerp.
Mogelijk wordt het voorlopig ontwerp vervolgd door een definitief ontwerp, dat door voortschrijdend inzicht veel kan afwijken van het voorlopige ontwerp.

Voor veel architecten is deze fase in het ontwerpproces het interessantst omdat hier het eigene, de vrijheid en de creativiteit van de architect tot uitdrukking komt.

De afbeeldingen geven een aantal tekeningen die karakteristiek zijn voor de fase van het voorontwerp.


klik op de afbeeldingen voor groter

voorlopig ontwerp,
bouwproces, jellema bouwkunde, deel 10 ontwerpen; klik voor groter! (jellema-online):


voorlopig ontwerp,
(ontwerp)schets, boerhaave (duwo studentenhuisvesting):


voorlopig ontwerp,
situatieschets locatie zwembad, architecten alynia architecten harlingen (delfzijl):


voorlopig ontwerp,
schets en doorsnede, nieuwleyden: 


voorlopig ontwerp,
schets gemeentehuis beverwijk


voorlopig ontwerp,
maquette, dreefcomplex (noord-holland):


voorlopig ontwerp,
artist impression, architect alynia architecten harlingen (delfzijl):


voorbeelden van de uitgebreide tekeningen uit het het voorlopig ontwerp van het muziekpaleis in utrecht:

voorlopig ontwerp,
artist impression, muziekpaleis utrecht:


voorlopig ontwerp,
doorsnede, muziekpaleis utrecht (noordzijde):


voorlopig ontwerp,
maquette, muziekpaleis utrecht (noordzijde):


voorlopig ontwerp,
plattegrond, opengewerkt, muziekpaleis utrecht:


voorlopig ontwerp,
opbouw, muziekpaleis utrecht:


Met dank aan prof. dr. Nico Nelissen (het boek Hart voor Architectuur in Europa).

Zie ook ontwerpen, architectuur.

Eng. voorontwerp is preliminary draft, preliminary design; voorontwerpfase is preliminary design stage/phase