Ook: VO. Een voorlopig ontwerp is bij een architect,
na bestudering van de ontwerpopgave, een neerslag van zijn
denkbeelden over die opgave. Ook kan een prijsvraag het beginpunt zijn
van een ontwerp. De denkbeelden van de architect, met in het
achterhoofd het programma van eisen (pve)
van de opdrachtgever, vertaalt zich ruimtelijk en functioneel in de vorm
aan van een serie tekeningen:
-
schetsen (ontwerp, bouwvolume, hoofdindeling)
- situatieschetsen (locatie)
- referentiebeelden
- aanzichten
- plattegronden
- doorsneden
- "artist impressions"
- bij een groter project een maquette.
Het
voorlopig ontwerp moet uiteraard voldoen aan het programma van
eisen van de opdrachtgever (de ontwerpopgave).Daarnaast
kunnen, afhankelijk van de soort opdracht, een aantal sleutelwoorden
of het motto van belang zijn, bv. optoppen, inbreiden, passen in
de omgeving, contrasteren, beeldvormend zijn, het uur voor de natuur,
waterstaat wat er staat. Dit voorlopig ontwerp wordt met alle relevante partijen
besproken. Soms, vooral in de stedelijke omgeving, wordt een voorlopig
ontwerp al voor commentaar naar de welstandscommissie of de
monumentencommissie gestuurd.
Op basis van de besprekingen, de wollige discussies die regelmatig
ontstaan en het commentaar van de overheidsinstanties wordt het
voorlopig ontwerp aangepast en een voorlopige begroting gemaakt.
Discussie is bijna een noodzaak om zowel bij opdrachtgever als
architect de bouwopdracht te overwegen, goed weer te geven en te laten
bezinken.
In het stadium van het voorlopig ontwerp kan de architect, zonder
nadrukkelijke toestemming van de opdrachtgever, nog geen onderzoeken
laten verrichten door derden, bv. omtrent de geschiktheid van
bouwgronden e.d. Dat komt na goedkeuring van het voorlopig ontwerp
door de opdrachtgever pas ter sprake.
In veel gevallen zal de architect een haalbaarheidsonderzoek
(laten) doen: dit onderzoek gaat bv. na wat binnen het budget van de
opdrachtgever mogelijk is of hoe de gemeente tegenover nieuwbouw staat
op een bepaalde locatie.
Voorbeelden van de uitgebreide tekeningen uit het het voorlopig
ontwerp van het Muziekpaleis in Utrecht:
