Ook:
groengevel, vegetatiegevel, geveltuin, levende muur (living wall), soms
groene muur, begroeide gevel. Een verticale tuin is een muur die bedekt is
met verschillende soorten planten die, vaak in speciale houders, tegen
de muur in leven blijven. Soms is sprake van een substantieel deel van een muur
dat bedekt is met vegetatie.
Waarschijnlijk
in navolging van het groendak
ontstond vrij plotseling belangstelling voor de verticale tuin. Omdat
de groene muur en groengevel met klimop al zeer lang bekend was en het om veel meer
gaat dan bv. de klimmer hedra, is de term verticale tuin in
gebruik gekomen. De term geveltuin lijkt ook al gebruikt te worden
voor "een gelichte stoeptegel met een stokroos of een zonnebloem".
Verticale tuinen hebben meestal meer omvang en komen zowel buitenshuis als
binnenshuis voor.
Net
als bij een normale tuin is ook bij de verticale tuin het traject
ontwerp, keuze, realisatie, beheer en onderhoud. De beplanting is mede
afhankelijk van de kompas richting waarop de muur staat (N-O-Z-W). Irrigatie
is vaak noodzakelijk omdat de dikte van de
"grond" slechts 10 tot 15 cm is, bv. door automatische
bevloeiing of bedruiping. De ondergrond met speciale houders voor de
planten wordt een groeiwand genoemd. Het onderhoud kan worden
uitgevoerd door speciale tuinbedrijven, ook op abonnementsbasis.
Voordelen van de verticale tuin, vooral voor de geveltuin buitenshuis:
- in stedelijke gebieden is steeds minder ruimte voor groen; een verticale tuin
is een realistische oplossing (groene long)
- bij goed onderhoud en een goede afweging en omvang van planten geeft
de verticale tuin duidelijk een esthetische meerwaarde (zichtgroen)
- faunavoorziening, vooral van de meer weelderige groengevels
(voeding voor vogels en insecten; nestgelegenheid voor vogels als de groengevel
niet op het zuiden is gericht); bewoning van vogels bemoeilijkt wel het
onderhoud aan de groengevel
- filteren van fijnstof (fijnstof hecht zich aan de beplanting
en wordt bij regenval weggespoeld)
- afschermen van zonlicht (de gevels hebben daardoor een lagere temperatuur)
- opvangen van een deel van het hemelwater (een kleine, natuurlijke vorm van
waterberging)
- er zijn systemen waarbij de planten al op een eerder moment in de panelen zijn
ingebracht waardoor bij aanbrengen van de panelen aan het gebouw onmiddellijk
een groene gevel ontstaat (anders dan bij panelen waarin het zaad van de
planten in het substraat is ingebracht of waarbij de beplanting pas op locatie
wordt aangebracht)
- akoestisch zorgt de verticale tuin voor
demping van het geluid
- bij gevels van niet-spouwmuren kunnen panelen
van foamglas voor isolatie zorgen (niet
alleen thermische isolatie: ook mbt. het vocht dat bij een verticale tuin een
rol speelt en niet door de muur mag treden; bij volledige bedekking met foamglas
kan de muur veel minder "ademen", maar het is de vraag of dat nog
nodig is na aanbrengen van dat isolatiemateriaal)
- grotere groengevel-panelen worden ook toegepast als geluidsscherm.
Mogelijke nadelen van de verticale tuin:
- de opbouw van de verticale tuin, in het bijzonder van de dragers, moet ervoor
zorgen dat de gebouwgevel zelf niet permanent vochtig is en dat er geen
ongedierte naar binnen kan
- in tegenstelling met een groendak is bij een verticale tuin meestal
kunstmatige irrigatie noodzakelijk; die kan computergestuurd werken, bv.
afhankelijk van de vochtigheid van het substraat
(aan kunstmatige irrigatie zijn uiteraard kosten verbonden)
- wildgroei van planten (vooral klimopsoorten) dient soms te worden vermeden,
afhankelijk van de klantwens; bedenk dat een verticale tuin een tuin is, die
toch af en toe onderhouden moet worden
- bij verwaarlozing van de verticale tuin kunnen plantendelen (verdord of
losgelaten door een storm) naar beneden vallen.
musée
quai branly,
parijs
binnenshuis
Patrick Blanc ontwikkelde in Parijs de mur végétal, bv. de
verticale muur van het Musée du quai Branly (eerste foto's linksboven).
