home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


verdieping

 

verdieping

1. Ook: etage en (Vlaams) verdiep. Een verdieping is meestal een bouwlaag (vereenvoudigde bepaling: de ruimte tussen twee vloeren).

Waarom wordt dat een "verdieping" genoemd en geen "verhoging"? 
- Volgens het Etymologisch Woordenboek van Van Dale ontstond het woord verdieping door een wijziging in de bouw van het koopmanshuis; om ruimte te winnen kwam de neerkamer beneden het grondniveau, de entresol. Oorspronkelijk was een verdieping dus ook letterlijk een "verdieping".
- De Etymologiebank geeft een andere herkomst. "De oorsprong van de vreemde benaming voor een juist hoger gelegen vloer moet gezocht worden in de houten constructie van de zolder. Om deze lage ruimte direct onder de kap bruikbaarder te maken werd de houten vloer vanaf de late Middeleeuwen lager aangebracht, oftewel 'verdiept', zodat men er kon staan: dit werd een 'zolder met verdiep' genoemd. Door nogmaals een verdiepte vloer aan te leggen ontstond een zelfstandige etage (Hoekstra 2009)." En: "In de 16e eeuw kon de combinatie eerste verdieping nog zowel de 'begane grond' als de 'eerste etage' aanduiden. In het huidige Nederlands wordt vooral het laatste bedoeld. De begane grond telt echter wel mee als verdieping bij het tellen van alle lagen van een huis. Vergelijk Brits-Engels first floor (eerste etage) en Amerikaans-Engels first floor (begane grond). Lit.: Hoekstra 2009, 71-72."


de "groei" van het stadshuis door de eeuwen heen: houten rookhuis, houten huis met stenen schoorsteen, houten huis met
"verdiep", houten huis met verdieping, houten huis met harde dakbedekking en stenen fundament en met kelder, stenen huis met kelder en "verdiep", stenen huis met kelder en verdieping; klik voor groter (cultureel erfgoed):


De term etage is afkomstig van het Franse étage (etage), van het Oudfranse estage (verblijf), een afleiding van het werkwoord ester (zich staande houden, zich bevinden), dat afgeleid is van het Latijnse stare (staan); bron Etymologiebank.

Met dank aan o.m. Onze Taal. Foto links Anita van Dijk, afbeeldingen stadshuizen uit het boek "Kijken naar monumenten  in Nederland" (Bosch & Keuning, 1979, samengesteld uit vouwbladen die zijn uitgegeven door de toenmalige Rijksdienst voor de Monumentenzorg).

Verg. bel-etage, mezzanino.

Eng. floor, storey, story (Am.)


2. Een verdieping is een uitholling of verlaging in een overigens betrekkelijk plat vlak. Denk aan de verdiepingen bij bas-reliëf.

Eng. hollow, recess


3. De verdieping is het uitdiepen van iets, vooral overdrachtelijk gebruikt: het bestuderen, uitzoeken of nader beschrijven van een verschijnsel.
Bij de uitdrukking "verdiept zijn in een boek" is men zo bezet met het lezen, dat men zich afsluit van de rest van de wereld. 

Eng. verdiepen is to go into, to lose oneself in