home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


tumulus, grafheuvel

 

tumulus

Een tumulus is een grafheuvel. Tumuli zijn al bekend in het oude China, bij de Egyptenaren, Nubiërs, Romeinen, in heel West-Europa maar vooral in Bretagne. De grafheuvel is een ruimte bedekt met een aarden heuvel en een ingang, waardoor de "begraafplaats" voor meer overledenen en in verschillende tijden gebruikt kon worden. Af en toe werd de grafheuvel verhoogd. Soms waren er meer ingangen. Vaak kregen de overledenen grafgiften mee voor het hiernamaals. Sommige tumuli zijn zeer groot met hoge gangen, andere zijn klein en meer voor lokale overledenen bestemd. 

Ook piramiden en hunebedden zijn tumuli hoewel meestal de meer of minder ronde grafheuvels als tumuli worden aangeduid.
In de Late Steentijd, Vroege Bronstijd en IJzertijd werden er heuvels opgeworpen die als randstructuur meestal één of meer kransen van houten palen door de voet van de heuvel hadden liggen, en worden een paalkransgrafheuvel of palissadegrafheuvel genoemd. De grafheuvels uit de Midden- en Late Bronstijd zijn anders opgebouwd en worden ringwalgrafheuvels genoemd. Dit type grafheuvel kenmerkt zich met een heuvel in het midden, er omheen een greppel en daar omheen weer een wal van aarde.

De manier van teraardebestelling verschilde ook per periode. 
- Late Steentijd: begraven in kuil, hierover heen de heuvel (grafheuvel).
- Vroege Bronstijd: crematie, urnen met erin asresten in heuvel geplaatst (wordt ook grafheuvel genoemd; urnenveld? urnenheuvel?).
- Midden Bronstijd: dode in uitgeholde boom in heuvel geplaatst (boomkist).
- Late Bronstijd: crematie, urnen met erin asresten in heuvel geplaatst (wordt ook grafheuvel genoemd; urnenveld? urnenheuvel?).
- IJzertijd: persoon werd verbrand, heuvel over deze plek gelegd (brandheuvel).

Niet alleen de menselijke resten werden in de tumuli begraven, ook crematieresten vonder er een plaats, in een urn of een leren zak.


tumulus, dissignac;
klik voor groter (vélo bretagne): 


tumulus, dissignac (vélo bretagne): 


tumulus, barnenez, bretagne:


eenvoudige grafheuvel, nubisch (nubien): 


tumulus met keltische motieven, gavrinis, bretagne;
klik voor groter


De term tumulus is Latijn en afkomstig van tumere (gezwollen zijn); denk aan tumor, tumult; bron Etymologiebank.
De term tumulus niet verwarren met mutulus.

Met dank aan o.m. Leylijnen & Wichelroede.

Verg. cromlech, dolmen, hunebed, megaliet, mausoleum, crypte en wellicht zwervend erf (celtic field) en  terp.

Eng. tumulus, barrow