home joostdevree.nl
bouwencyclopedie
nieuws

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

          

adverteren via Google
 disclaimer / ©
lid NVJ

toilet, 

toiletpot

Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee typen wc-potten: de vlakspoeler en de diepspoeler (resp. eerste en tweede foto links). 
Over het algemeen werd in ons land de vlakspoeler het meest toegepast: de fecaliën komen terecht op een plateau, een soort schotel, ook "spiegel" genoemd. Dit is de reden, waarom dit type ook wel "plateaumodel" of "schotelmodel" wordt genoemd. Eventuele controle van de ontlasting is dan mogelijk, wat vooral bij kinderen en zieken van belang kan zijn. Het wegspoelen gebeurt niet altijd smetteloos en ook de geurontwikkeling is een nadeel. Bij de diepspoeler, ook wel trechtermodel genoemd, verdwijnen de fecaliën meteen uit het zicht en is geen controle mogelijk. Nadeel is het hinderlijk opspatten van het water. De geurontwikkeling is minder. 

Wat betreft de plaatsing van de toiletpot zijn er ook twee typen potten: het  wandcloset ("zwevend" toilet) en het staande model.
Ook de methode van afvoeren kan verschillen: vrijwel alleen de typen naar achteren (type PK, eerste foto rechts) of naar onderen (type AO, tweede foto rechts) zijn nog verkrijgbaar.
De wandclosetten hebben uiteraard altijd een achteruitgang. Ook zijn wandclosetten meestal diepspoelers, wellicht omdat het in eerste instantie meestal buitenlandse modellen waren (en dus geen vlakspoelers) of men vermoedt dat de kracht van het water uit de stortbak niet groot genoeg is om de ontlasting goed weg te spoelen.

wandclosetten		wandcloset duoblok	spoelbak in muur

Het waterreservoir is meestal een gesloten bak die rechtstreeks aan of via een pijpje net boven de toiletpot wordt bevestigd. Bij de rechtstreekse bevestiging aan het toilet spreken we van een duoblok (eerste foto links). Vroeger werd een hoog opgehangen stortbak gebruikt waar door een trekkoord het spoelmechanisme in werking werd gezet. Al lange tijd zijn er laaghangende reservoirs (tweede en derde foto links). Nadeel van het duoblok is dat deze bijna uitsluitend in de variant diepspoeler bestaat, voordeel is dat het wat aardiger oogt dan een gewoon wandcloset.
Steeds vaker treffen we het systeem aan waarbij de spoelbak in de muur is ingebouwd, met uiteraard een veel strakker uiterlijk (foto's van Grohe en Geberit).

vermalers

Normaal gesproken wordt met een buis van ca. 12 cm diameter afgevoerd op het riool. Een uitzonderlijk model is de Sanibroyeur (foto rechtsboven), een vermaler die  wordt toegepast op plekken waar geen rioleringsbuis voor een toilet aanwezig is maar wel een toilet gewenst is: hij maalt bij het doorspoelen de fecaliën klein zodat de uitvoer door een smallere slang kan, een soort wasmachineafvoer. Ook een vermaler is het vacuum toilet system van BioCompact werkt met een afvoer die veel smaller is dan de gebruikelijke; door het vacuümsysteem kan zelfs de bron lager staan dan het centrale vacuümapparaat. 
De Romeinse variant van de toiletpot is te zien op de foto rechts.
Een niet eens zo heel oude vorm van wc is het houten gebouwtje waar de "toiletpot" gevormd werd door een forse houten platte zitting en een rond gat. Dat huisje stond om begrijpelijke reden vaak buiten en werd dan een latrine genoemd. Als er geen sloot o.d. onder de toiletruimte was, werd op gezette tijden (eens per week?) de grote ton eronder, de beerput, opgehaald door de reinigingsdienst en een schone neergezet. Soms werd de toegangsdeur voorzien van een uitgezaagd hartje, voor iets licht in de duisternis. De foto links toont nog een variant binnenshuis.
Een geheel ander model is het zgn. Franse toilet, ook te bewonderen in China: een gat, met afvoer, in de grond en eilandjes voor de voeten (foto rechts). Deze vorm van wc's komt niet zo vaak meer voor. 

In zeer oude huizen kwam men nog wel een wc tegen als een grote stoel met een fors gat erin, waarbij de ontlasting direct in een sloot viel of (later, bij oude arbeidershuisjes) in een ton die regelmatig door de Gemeente werd geleegd.
Voor de echte klusser: installatie van de toiletpot (Brico).
Mede met dank aan o.a. Hans Slim van het Instituut voor Binnenhuisarchitectuur.
Zie ook bidet.