Een
theodoliet is een meetinstrument waarmee men o.a. zeer nauwkeurig hoeken e.d. uit kan
zetten.
Dit instrument wordt gebruikt voor het uitzetten van bouwwerken en bij
het landmeten.
De
theodoliet bestaat tegenwoordig uit een meetapparaat dat een infrarood puls wegstuurt. Op de plek van opgraving staat dan een soort stok
(vergelijk jalon) met daarop het prisma
(foto rechts in de handen van de landmeter, de theodoliet is een
loodzwaar apparaat uit 1991), die de puls weer terugstuurt naar het meetapparaat. De afstand tussen beide apparaten wordt bepaald door de tijd tussen het wegsturen en weer ontvangen van het
infraroodsignaal. Het weerkaatsen van de infrarode straal gebeurt door
een prisma (reflector). De exacte coördinaten kun je bepalen in relatie tot vaste meetpunten, die je bijvoorbeeld in een kadaster op kunt vragen.
Een theodoliet met veel ingebouwde techniek wordt een totalstation
genoemd.
De term theodoliet (hoekkijker), voor het eerst gebruikt in 1824, is afkomstig
van het modern Latijnse theodelitus, dat in de 16e eeuw gevormd is door Leonard of zijn zoon Thomas Digges, Engelse
wiskundigen en astronomen, uit helaas onbekende bestanddelen; bron Etymologiebank. Eng. theodolite
