Een
spouwmuur is een muur bestaande uit een binnenblad
en buitenblad, de spouwbladen, die door een luchtlaag
(de spouw) gescheiden zijn. De
luchtlaag bevat meestal extra isolatiemateriaal in de vorm van steenwol o.d.
Voor het nut van de spouwmuur zie bij spouw.
Het binnen- en buitenblad hoeven niet van hetzelfde materiaal
te zijn, zoals bij houtskeletbouw waar het buitenblad in West-Europa meestal wel
van baksteen is, maar het binnenblad van gipsplaten gevormd kan zijn. Het binnenblad
kan ook van
een andere baksteensoort (bv. porisosteen),
beton of van een houtachtig plaatmateriaal gemaakt zijn.
Het
buitenblad wordt soms in plaats van baksteen voorzien van (gepotdekselde)
planken, tegenwoordig ook van kunststof.
Binnen- en buitenblad worden via spouwankers
aan elkaar verbonden; het spouwanker wordt bij een binnenblad van metselwerk in
de voeg van het binnenblad gestoken, bij andere soorten binnenblad kan het
spouwanker al "fabrieksklaar" zijn aangebracht. Spouwankers hebben
vaak een afstandhouder waardoor het isolatiemateriaal tegen het
binnenblad wordt gedrukt en geen vochtbrug/koudebrug
kan vormen (na een aantal jaren kunnen sommige isolatiematerialen uitzakken
waardoor ander gemakkelijk een ongewenste verbinding tussen binnen- en
buitenblad ontstaat). Op de eerste foto zijn de afstandhouders te zien als rode
stippen op het gele isolatiemateriaal.
Het nadeel van spouwankers in woningscheidende muren is dat de ankers geluid
overbrengen. Vandaar dat deze muren als ankerloze spouwmuren worden
uitgevoerd. Ankerloze spouwmuren moeten wel dikker zijn dan die met spouwankers
om de benodigde stabiliteit te garanderen (extra voordeel is dat dikkere muren
het geluid nog beter isoleren).
Goede ventilatie van de spouw is noodzakelijk om te vermijden dat het
buitenblad nat blijft door de vochtige lucht in de spouw; openstootvoegen
nemen deze taak op zich. Door de open stoorvoegen aan de onderzijde van
het buitenspouwblad kan ook het in de spouw binnengedrongen water weglopen. Om
binnendringen van veel hemelwater te vermijden wordt de stootvoeg soms voorzien
van een naar de spouw omhooglopend beetje voegspecie. Om binnendringen van
ongedierte te vermijden kan de open stootvoeg voorzien worden van een stootvoegroostertje.
Voorbeelden van de dikte van een spouwmuur (Rc
= 3,0-4,0, zie ook een afbeelding hieronder):
baksteen 100 mm, spouw 40 mm, isolatie 100-150 mm, baksteen 100 mm = 340-390 mm.