home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


schenkelspant

 

schenkelspant, philibertspant

Een schenkelspant of philibertspant is een dakspant gemaakt van gebogen spanten. Het schenkelspant of philibertspant heeft ten opzichte van het "normale" dakspant het voordeel dat gemakkelijker grote ruimten te overbruggen zijn: door de gebogen vorm is er meer nuttige ruimte onder de kap, vooral als er geen makelaar en spantbalk is.

Er zijn verschillende vormen schenkelspanten, onder meer:
- een spant van één halve cirkel (de eenvoudigste vorm)
- twee boogdelen die bovenaan op enige afstand van de nok in elkaar grijpen
- twee boogdelen die bovenaan elkaar raken (en zo een soort spitsboog vormen; met het oog op de druk van het dak werd deze vorm aanbevolen)
- met of zonder makelaar en spantbalk.

Met dit type spant kan eigenlijk elk kapvorm worden gemaakt; soms is het een gebogen kap of een mansardekap.
Het spant werd meestal samengesteld uit een aaneenschakeling van schenkels.

De naam philibertspant komt van de Franse bouwmeester Philibert de l'Orme (ook: Philibert Delorme; 16e eeuw; het spant is gepubliceerd in 1561). In de tweede helft van de 19e eeuw was er een opleving met philibertspanten.


schenkelspant of philibertspant, in de vorm van een halve cirkel (boek houten kappen in nederland 1000-1940, herman janse, 1989):


schenkelspant of philibertspant, elkaar snijdende schenkels (boek houten kappen in nederland 1000-1940, herman janse, 1989):


schenkelspant of philibertspant, elkaar snijdende schenkels, hoek brink en assenstraat, deventer


schenkelspant of philiberspant, schenkels raken elkaar bovenaan via de makelaar;
klik voor groter (handboek voor timmerlieden, h.j. de groot, 1914; pdf vanaf p. 252):


schenkelspant of philiberspant, schenkels raken elkaar bovenaan via de makelaar;
klik voor groter (foto bert willemsen):


verstevigde variant waarbij het spant uit drie delen bestaat waarvan het middelste van nok tot muurplaat loopt (dus aaneengeschroefd schenkelspant, recht spant, schenkelspant);
klik voor groter (handboek voor timmerlieden, h.j. de groot, 1914):


mogelijke opbouw van een deel van een schenkelspant of philibertspant (boek houten kappen in nederland 1000-1940 van herman janse, 1989):


philibertspant uit het boek nouvelles inventions pour bien bastir etc., philbert de l'orme, 1561;
klik voor groter:


een dak dat inwendig met schenkelspanten is geconstrueerd, molenstraat 110, oss (organon):


Een kapconstructie op deze manier wordt ook wel een schPhilibertkap genoemd.

Eng. Philibert truss