home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


sar, stichting architecten research

 

SAR, Stichting Architecten Research

Informatie van het Nederlands Architectuurinstituut NAi. Onderstaande gegevens zijn helaas niet meer beschikbaar bij de vervanger van het NAi, Het Nieuwe Instituut, zoals veel architectuurgegevens, en onduidelijk is hoe lang de site van NAi blijft bestaan.

"John Habraken (1928) publiceert in 1961 het boek 'De dragers en de mensen'. Hierin breekt hij een lans voor een nieuw woonconcept, dat het individu de gelegenheid biedt om een woondomein naar eigen inzicht te creëren in een massaal vervaardigde woning
De periode van wederopbouw heeft weliswaar veel woningen opgeleverd, maar ook geleid tot standaardisatie van bouwmaterialen en woningtypen. Habraken is ervan overtuigd dat inspraak van bewoners en industrialisatie in de woningbouw goed samen kunnen gaan, mits de productieprocessen van de dragers, de bouwskeletten, en de inbouwpakketten, de individuele keuzes van de bewoners, op elkaar afgestemd kunnen worden. 
Habraken neemt in 1964 samen met de tien grootste Nederlandse architectenbureaus en de Bond van Nederlandse Architecten (BNA) het initiatief tot de Stichting Architecten Research, de SAR. De stichting gaat onderzoek doen naar de mogelijkheden van dit alternatieve idee voor massabouw. Als directeur geeft Habraken de aanzet tot een maatsysteem (het SAR-raster van eenheden van 30 cm), waardoor drager en inbouw optimaal te combineren zijn (de SAR-methode). Dit systeem stuit echter op bezwaren bij het Ministerie van Volkshuisvesting, dat is ingesteld op woningen als één geheel. Wijziging heeft zowel juridische, organisatorische als economische consequenties. De SAR-methode roept grote weerstand op in de bouwwereld, waardoor een proefproject in de Rotterdamse wijk Ommoord, gepland voor de periode 1969-1972, niet doorgaat. 
De SAR besluit hierop tot reorganisatie en stelt zich voortaan open voor andere partijen in het bouwproces, zoals projectontwikkelaars, woningbouwverenigingen en de overheid. Naast onderzoek komt de nadruk voor de stichting steeds meer te liggen op besluitvormingsprocessen in de woningbouw, met nadruk op het ontwerpen van nieuwe juridische en organisatorische kaders die inspraak op alle niveaus mogelijk maken.Tot de gerealiseerde ontwerpen behoort de wijk Bloemendaal-Oost in Gouda (1971-1974). Hier passen De Jong, Van Olphen en Bax, voormalige medewerkers van de SAR, de SAR-methode toe. De architecten kijken hierbij niet alleen naar de woningen zelf, maar ook naar de bestaande woonomgeving, het weefsel. Dit cruciale begrip wordt in 1973 door de SAR geïntroduceerd, waarmee de samenhang tussen woningen en woonomgeving tot speerpunt wordt. Jos Mol en Henk Reijenga hanteren dit weefsel, de bestaande verkaveling, als uitgangspunt bij het ontwerp van de nieuwbouwwijk Beverwaard in Rotterdam (1974-1977). Habraken krijgt in 1967 een benoeming als hoogleraar bij de faculteit Bouwkunde van de Technische Hogeschool Eindhoven. Hij vervult deze functie tot 1975, wanneer hij naar de Verenigde Staten verhuist om les te gaan geven aan het Massachusetts Institute of Technology. Hij wordt bij de SAR opgevolgd door John Carp. De stichting blijft tot 1990 bestaan."

SAR-leden (/adepten?)
John Habraken (N.J., 1928)

Fokke de Jong (F.M., 1937)

Hans van Olphen (1938)

Thijs Bax (M.F.Th., 1935)

Frans van der Werf (F.J.M., 1937)

Jos Mol (1933-1959)

Henk Reijenga (1936)

John Carp (J.C., 1939-2014)

Sjoerd Soeters (1947), Soeters Van Eldonk architecten


Zie ook open bouwen.

Eng. Foundational for Architectural Research