Aan de hand van het Bouwbesluit 2003 vaststellen hoe de loopafstand tussen
een punt in een verblijfsgebied c.q. verblijfsruimte en de toegang van een
rookcompartiment van een nieuw te bouwen niet tot bewoning bestemd gebouw wordt
bepaald. Ter oplossing van dit probleem dienen zes stappen te worden gezet, die
kunnen worden onderverdeeld in twee fasen.
Achtergrond informatie De doelstellingen van de voorschriften (Bouwbesluit 2003) inzake de
maximale loopafstanden staan omschreven in de desbetreffende functionele eisen.
Deze hebben betrekking op het:
snel en veilig kunnen vluchten
op een veilige wijze het aansluitende terrein bereiken
een rookcompartiment en sub-brandcompartiment voldoende snel en veilig
kunnen verlaten en
personen kunnen redden en brand bestrijden binnen redelijke tijd.
De eisen aan de maximale loopafstanden beogen met name te voorkomen dat bij
het uitbreken van brand in een rookcompartiment de aanwezige personen een lange
weg door de rook moeten afleggen. Daarbij zouden ze het risico lopen de uitgang
niet tijdig te kunnen vinden.
De maximale loopafstand tussen een punt in een verblijfsgebied en de toegang van
een rookcompartiment is een bepalende factor voor de indeling van het gebouw in
rookcompartimenten. Wordt deze loopafstand overschreden, dan moet worden gezocht
naar een andere indeling, die wel voldoet.
Een andere bepalende factor voor de indeling in rookcompartimenten is de
loopafstand tussen een punt in een verblijfsruimte en de toegang van een
rookcompartiment. Ook de maximaal toegestane oppervlakte van een
rookcompartiment met slechts één toegang is van belang. Dit Informatieblad
gaat alleen in op de eisen inzake de maximale loopafstand tussen een punt in een
verblijfsgebied c.q. verblijfsruimte en de toegang van een rookcompartiment
volgens afdeling 2.16 van Bouwbesluit 2003.
Aandachtspunten Bij het toepassen van de loopafstanden die afhankelijk zijn van de
bezettingsgraad dient er rekening mee gehouden te worden dat bij sommige
gebruiksfuncties niet alle bezettingsgraadklassen zijn toegestaan. Voorbeeld:
bij een normale bijeenkomstfunctie mag alleen worden uitgegaan van B1, B2 of B3.
Overige informatie
- Nota van toelichting bij Bouwbesluit 2003
- Praktijkboek Bouwbesluit 2003
Fase A. Opzoeken van de toepasselijke voorschriften (stap 1 t/m 3)
1. De relevante afdeling(en) (van het Bouwbesluit) opzoeken De voorschriften inzake maximale loopafstanden zijn gegeven in de
volgende afdelingen van het Bouwbesluit:
Afdeling 2.16: 'beperking van verspreiding van rook';
Afdeling 2.17: 'vluchten binnen een rookcompartiment en een sub-brandcompartiment';
Afdeling 2.19: 'inrichting van rookvrije vluchtroutes';
Afdeling 2.20: 'voorkoming en beperking van ongevallen bij brand';
Afdeling 2.21: 'bestrijding van brand'.
In dit Infoblad wordt de bepaling van de maximale loopafstand beperkt tot het
principe van het bepalen van de loopafstand tussen een punt in een
verblijfsgebied c.q. verblijfsruimte en de toegang van een rookcompartiment.
Hierbij wordt uitgegaan van afdeling 2.16 'beperking van verspreiding van rook'.
Er wordt verder niet ingegaan op de vraag welke loopafstanden in genoemde
afdelingen maatgevend zijn voor de beoordeling van een bouwplan. Dit voert te
ver met het oog op de doelstelling van dit Infoblad.
2. De relevante paragraaf (van de afdeling) selecteren Beantwoord de vraag of het gaat om nieuwbouw dan wel bestaande bouw. In
het hierna behandelde geval wordt uitgegaan van de nieuwbouwvoorschriften. Op
nieuwbouw is afdeling 2.16 paragraaf 1 van toepassing.
NB: De maximaal toelaatbare loopafstand in een bestaand bouwwerk kan op
een vergelijkbare manier worden vastgesteld. De desbetreffende voorschriften in
afdeling 2.16 staan in paragraaf 2.16.2 (art. 2. 142 lid 2).
3. Aan de hand van de tabel en voorschriften in de paragraaf de
relevante artikelen selecteren Uit de tabellen en voorschriften in de onder stap 2 bepaalde paragraaf
blijkt dat artikel 2.136 lid 2, 3 en 5 handelen over maximale loopafstanden.
Artikel 2.136 lid 2 gaat specifiek over de loopafstand tussen een punt in een
verblijfsgebied en de toegang van een rookcompartiment; artikel 2.136 lid 3 gaat
specifiek over de loopafstand tussen een punt in een verblijfsruimte en de
toegang van een rookcompartiment.
Fase B. Toepassing van de voorschriften (stap 4 t/m 6)
Nu de van toepassing zijnde voorschriften in drie stappen zijn gevonden,
moeten zij worden toegepast. Als volgt:
4. Aan de hand van stap 3 vaststellen wat de maximale loopafstand mag
zijn
In artikel 2.136 lid 2 en 3 is de maximale loopafstand tussen een punt in een
verblijfsgebied respectievelik verblijfsruimte en de toegang van een
rookcompartiment afhankelijk gesteld van de bezettingsgraadklasse (zie voor de
bepaling daarvan het SBR
infoblad 100)
Volgens artikel 2.136 lid 2 (verblijfsgebied) en 3 (verblijfsruimte) gelden
de volgende maximale loopafstanden:
Bij bezettingsgraadklasse B1 t/m B3: 30 m;
Bij bezettingsgraadklasse B4: 45 m;
Bij bezettingsgraadklasse B5: 60 m.
Bij de bepaling van de loopafstand op verblijfsgebiedniveau (art. 2.136 lid
2) wordt:
een constructie-onderdeel, niet zijnde een bouwconstructie in het
verblijfsgebied, buiten beschouwing gelaten;
de loopafstand binnen het verblijfsgebied met 1,5 vermenigvuldigd.
5. Toelichting van de wijze waarop de loopafstand moet worden bepaald De in stap 4 gevonden maximale loopafstanden worden bepaald aan de hand
van figuur 1 met toelichting.
Figuur 1 - Loopafstanden
Toelichting figuur 1
De figuur toont een rookcompartiment met in het midden een verkeersruimte. Aan
beide zijden van deze verkeersruimte is een verblijfsgebied gelegen. Het
verblijfsgebied aan de linkerzijde is niet onderverdeeld in verblijfsruimten;
het rechter gedeelte wel. De toegang van het rookcompartiment is in de figuur
aan de onderzijde gelegen.
Punten waartussen de loopafstand moet worden bepaald
Bij de beoordeling van de brandveiligheid moet zowel de ingedeelde situatie
(rechter gedeelte: verblijfsruimteniveau) als de niet-ingedeelde situatie
(linker gedeelte: verblijfsgebiedniveau) worden bekeken.
Linkerzijde: artikel 2.136 lid 2 Volgens artikel 2.136 lid 2 gaat het om de loopafstand tussen een punt in
het niet-ingedeelde verblijfsgebied en de toegang van het rookcompartiment
waarin dat verblijfsgebied is gelegen. In figuur 1 betreft dit de loopafstand
tussen de hoek links onderin het verblijfsgebied tot de toegang van het
rookcompartiment (midden onder). De loopafstand binnen het verblijfsgebied
(grijs gearceerd) moet met 1,5 worden vermenigvuldigd. De binnenwanden (zoals in
het rechter gedeelte aangegeven) mogen buiten beschouwing worden gelaten.
Rechterzijde: artikel 2.136 lid 3
Volgens artikel 2.136 lid 3 gaat het om de loopafstand tussen een punt in een
verblijfsruimte en de toegang van het rookcompartiment waarin die
verblijfsruimte is gelegen. In figuur 1 [pop-up-link] is de maatgevende
loopafstand gesitueerd tussen de rechter onderhoek in verblijfsruimte 2 en de
toegang van het rookcompartiment (midden onder). De loopafstand binnen de
verblijfsruimte behoeft niet met 1,5 te worden vermenigvuldigd, doch er dient
bij de bepaling wel rekening gehouden te worden met de binnenwanden.
6. Randvoorwaarde voor deze bepalingsmethode
Bij de bepaling van de loopafstanden moet een aantal randvoorwaarden in acht
worden genomen, zoals:
Definitie loopafstand De loopafstand is de afstand, gemeten langs een denkbeeldige, kortst
realiseerbare vloeiend verlopende lijn tussen twee punten, waarover op een
afstand van ten minste 0,3 m van
constructie-onderdelen kan worden gelopen (zie figuur 2).
Figuur 2
Wat met 'twee punten' wordt bedoeld is aangegeven in stap 4 en 5. Met 'constructie-onderdelen'
worden bijvoorbeeld de deurkozijnen, een wand of de zijkant van een trap
bedoeld.Met de in figuur 1 getekende werkwijze is in feite voor een benadering
gekozen.
Bezettingsgraadklasse
In artikel 2.136 lid 2 en 3 is de maximale loopafstand afhankelijk gesteld van
de bezettingsgraadklasse. Hoe hoger de bezettingsgraadklasse, des te korter de
toegestane loopafstand. Hoe lager de bezettingsgraadklasse, des te lager de
toegestane bezettingsgraadklasse (zie voor de
bepaling daarvan SBR
infoblad 100).
