Ook:
warmteweerstand. De R-waarde geeft het warmte-isolerend
vermogen van een materiaallaag aan, vaak gebruikt
als isolerende waarde van dubbelglas, muren, vloeren, daken. De
R is de warmteweerstand van een
materiaallaag.
Met Rc wordt de totale R-waarde aangegeven van een constructie
(spouwmuur, combinatievloer, dubbelglas
e.d.; denk bij de R aan
Resistance (weerstand, verzet) en bij de c van Rc
aan het woord combinatie of constructie).
Berekening van de R-waarde is afhankelijk van de materialen waaruit de
te onderzoeken constructie bestaat.
De materiaalsoort wordt aangegeven door de λ-waarde (de warmtegeleidingscoëfficiënt).
Hoe hoger de warmtegeleidingscoëfficiënt hoe slechter de isolatie
(de warmte wordt immers beter geleid).
Om de warmteweerstand te bepalen wordt de materiaaldikte, in meter, gedeeld door de λ-waarde.
Hoe hoger de materiaaldikte, hoe beter de isolatie, een dubbel zo dikke laag
heeft proportioneel ook een dubbel zo goede warmteweerstand.
De
formule is R = d / λ waarbij:
R = warmteweerstand in m2 K / W
d = dikte van het materiaal in m λ = warmtegeleidingscoëfficiënt in W
/ m K; vaak wordt λreken genomen, dwz. de λ-waarde waarmee gerekend moet worden.
klik op de afbeeldingen hieronder voor meer info:
Notaties van warmteweerstand zijn onder meer:
Rm = R materiaal (bij een pakket van materialen, bv. een spouwmuur,
zijn er verschillende Rm's)
Rc = R constructie (het pakket aan "materialen" dat de
warmte passeert, exclusief overgangsweerstanden aan buiten- en
binnenzijde van de constructie), dwz.
Rm1 + Rm2 + Rm3 maar excl. Ri en Re
Rsi = Ri = R surface interior (de overgangsweerstand
van binnenlucht naar materiaal, jaargemiddelde 0,04 m2K/W)
Rse = Re = R surface exterior (de overgangsweerstand van materiaal
naar buitenlucht, jaargemiddelde 0,13 m2K/W)
Rluchtspouw = meestal gesteld op 0,15 m2K/W
Rd = R declared (de warmteweerstand volgens de leverancier van het
materiaal).
Er
is sprake van een correctiefactor 0,05 omdat er altijd onvolkomenheden in de
constructie zijn.
In Nederland wordt in documentatie meestal de warmteweerstand R-waarde
gegeven (hoe hoger hoe meer isolerend), in België vaak de
warmtegeleidingscoëfficiënt λ (hoe lager hoe
meer isolerend). Terwijl een tijdje geleden voor buitenmuren een Rc-waarde van
2,5 normaal was, komt de Rc-waarde van zeer energiezuinige woningen zelfs boven
de 10 m2 K / W uit.
In het voorbeeld van de warmteweerstand Rc (R constructie) van een spouwmuur van
Jellema
Bouwtechniek, deel 4A Omhulling, zijn de berekeningen als volgt:
(a) metselwerk, dikte 0,10 m met λ = 1, geeft een R =
0,10 / 1 = 0,1 m2K/W
(b) lucht, standaardwaarde R = 0,15 m2K/W (c) isolatiemateriaal minerale wol, dikte 0,08 m met λ
= 0,04 geeft een R = 0,08 / 0,04 = 2,0 m2K/W
(d)
metselwerk, zie (a), R = 0,1
m2K/W
Samen met een Ri van 0,04 en een Re van 0,13 wordt dit: 0,04 + 0,1 + 0,15 +2,0 +
0,1 + 0,13 = 2,52 m2K/W, een waarde die enige tijd geleden goed was te noemen.
De temperatuur van 20 graden Celsius is hier slechts een voorbeeld, de bedoeling
is het temperatuurverloop in de constructie zichtbaar te maken (de blauwe lijn).
een berekening van de r-waarde (de oude r-waarde van ca. 2,5 die vaak ver
wordt verbeterd):
Om energie te besparen komt de Rc-waarde van de bouwschil (vloeren, muren, dak)
soms al op 10 m2K/W.
Vaak wordt de term U-waarde
gebruikt, de warmtedoorgangscoëfficiënt, vooral bij isolatie door dubbelglas.
De U-waarde is de omgekeerde van de totale R-waarde:
U = 1/Rtotaal.
In het voorbeeld is de U-waarde dus 1/2,52 = 0,40 W/m2K.
Het begrip warmteverlies of warmtestroom is het afhankelijk is
van het het temperatuursverschil (delta T), de grootte van het oppervlak, de
tijdsduur dat er warmte stroomt en uiteraard de R-waarde van de constructie. In
formule wordt dit : Q = A * h * ΔT / R.
