home

discl. / ę, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

advertenties:


pv, pv-paneel, zonnecellen, zonnepaneel, zonnestroom, fotovolta´sche cellen, pvt-paneel

 

pv-paneel, zonnecellen, zonnepaneel, zonnestroom, fotovolta´sche cellen, fotovolta´sche paneel

PV staat voor photo voltaic (fotovolta´sch). Een PV-paneel bestaat uit een groot aantal zonnecellen en kan door het fotovolta´sche principe van deze cellen uit (zon)licht elektriciteit genereren. Doel van pv-panelen is zelf energie op te wekken, mede om een energiezuinig gebouw te verkrijgen.

Even wat benamingen:
- PV-Paneel is een ander woordt voor zonnepaneel (in de niet-bouwwereld wordt een pv-paneel meestal een zonnepaneel genoemd). 
- Zonnecollector genereert warmte uit zonne-energie (en dus nier elektriciteit).
- PVT-paneel is een twinpaneel dat zowel elektriciteit als warmte levert (verg. energiedak / zonthermisch dak waarmee alleen warmte wordt opgewekt).
- PV-systeem bestaat weer uit een aantal PV-panelen. 

PV-panelen zijn er in verschillende uitvoeringen, bijvoorbeeld in paneelvorm, als onderdeel van de zonwering, als deel van een glazen dak of gevel, als film over dakpannen of dakpanelen. 
Wanneer er teveel elektriciteit wordt geproduceerd wordt dit meestal naar het openbare net gevoerd.

De twee belangrijkste onderdelen die alle PV-systemen gemeen hebben, zijn: 
- de modulen die zonlicht in elektriciteit omzetten (de cellen, zonnecellen; uitvoer is gelijkstroom
- de omvormers (inverters) die de gelijkstroom (DC) van de PV-panelen in wisselstroom (AC) omzetten *).


het vereenvoudigd principe van een zonnecel (wouterlood):


vereenvoudigd principe van een pv-paneel;
klik voor groter:


architectonisch en esthetisch meer verantwoord pv-paneeldak; pv-panelen kunnen het volledige dakvlak bestrijken (bij ontbreken van dakpannen e.d. vormen de pv-panelen de dakbedekking), waarbij de dakramen dezelfde ruime afmetingen hebben als de pv-panelen; soms zijn pv-panelen in  verschillende vormen en kleuren verkrijgbaar; afbeeldingen van resp. solartoday, greeny bros en issol architectonische pv-panelen;
klik voor groter:



Hellingshoek en montage
Om het zonlicht optimaal te benutten moeten PV-panelen in een bepaalde richting naar de zon worden gericht. Voor vaste panelen is een optimale stand bepaald: de hoek (hellingshoek) die het paneel maakt heet de tilthoek en geeft gemiddeld in Nederland bij 36 graden de meeste instraling van het zonlicht. Omdat de optimale hoek verschillend is voor de tijd van het jaar, is een hoek van 36 graden optimaal voor maximale instraling bij vast gemonteerde panelen; de optimale hoek ligt tussen de uitersten van 22 graden in de winter en 65 graden in de zomer. 
Bij een plat dak komt het regelmatig voor dat de hellingshoek 12 tot 15 graden is i.p.v. de ideale 36 graden. Er zijn verschillende overwegingen die bij pv-panelen op een plat tot een kleinere hellingshoek leiden:
- frames van pv-panelen werpen bij een grotere hellingshoek een grotere schaduw, met als gevolg dat er bij een grotere hoek minder pv-panelen op een dakvlak passen; bij een hoek van ca. 15 graden is er dus meer kWh per m2 dakvlak te oogsten (het verlies in opbrengst bij 15 graden ten opzichte van 36 graden is slechts ca. 5%, maar er kunnen meer pv-panelen geplaatst worden)
- frames met een kleinere hellingshoek zijn minder windgevoelig, waardoor er minder ballast nodig is (minder massa op het dak, minder risico van dakbeschadiging)
- frames met een kleinere hellingshoek zijn vaak vanaf de weg niet of nauwelijks te zien, wat het toepassen van pv-panelen architectonisch interessanter maakt (ze steken niet zo lelijk boven het dakvlak uit).

Bij de montage van de panelen moet bij platte daken o.m. gelet worden op de volgende aspecten:
- het systeem mag de dakhuid niet beschadigen (tenzij hier specifiek rekening mee wordt gehouden)
- de afvoer van hemelwater moet zo min mogelijk belemmerd worden
- er mogen meestal geen grote puntlasten op het dak optreden.
In het algemeen geldt voor montage:
- volg de aanwijzingen van de leverancier van de panelen voor het betreffende type dak (plat, hellend), type dakbedekking (bitumen, dakpannen e.d.), windgebied e.d.
- de windbelasting op het dak (de windweerstand van het systeem van pv-panelen) wordt bepaald door toepassen van NEN 7250 "Zonne-energiesystemen - Integratie in daken en gevels - Bouwkundige aspecten"
- plaats de panelen niet te dicht bij de nok of de dakrand (in verband met windturbulentie)
- de bevestigingsmiddelen mogen geen koudebrug vormen
- let op de veiligheid van de installateur, maar ook op die van bewoners en omwonenden ("kijkers").

OriŰntatie
De richting van een vast zonnepaneel (de oriŰntatie) is bij voorkeur het zuiden. Het schijnt dat oriŰntatie op het zuidoosten of zuidwesten slechts ca. 10% minder opbrengst geeft.

Buisvormige zonnepanelen
Er bestaan ook zonnepanelen, bijvoorbeeld Solyndra van Toes Solar, waarbij de zonnecellen niet in een plat vlak zijn ondergebracht maar in de vorm van een aantal buizen. Bij deze methode wordt de zon altijd onder een meer of minder ideale hoek door de buis gevangen. Voordelen van dit systeem, toegepast op een plat dak, waarbij het paneel horizontaal wordt toegepast:
- meer panelen per oppervlakte kunnen worden ge´nstalleerd
- het paneel hoeft niet onder een speciale hoek bevestigd te worden
- eenvoudige onderstellen van de platte horizontale panelen volstaat om de panelen vrij te houden van hindernissen op het dak
- de buisconstructie laat de wind vrij door de panelen waaien
- het feit dat er minder windvang is dan bij zonnepanelen die onder een hoek op het dak zijn bevestigd zorgen ervoor dat er niet geboord hoeft te worden in het dak
- zonlicht dat tussen de buizen door schijnt kan door een lichte dakbedekking naar de onderzijde van de buizen stralen voor meer opvang van zonlicht.

Wanneer het zonlicht gebundeld wordt in een lange buis, wordt dat een zonnetrog genoemd. De geconcentreerde warmte in de lange buis kan (a) worden doorgegeven aan een vloeistof (thermische olie) in de lange buis of (b) dienen voor directe omzetting van water in waterdamp. Bij de omzetting in waterdamp kan de damp rechtstreeks naar de turbine die elektriciteit produceert (situatie b) wat efficiŰnter werkt (een aantal tussenstappen ontbreekt) en een goedkoper proces is; de stoom is bv. 330 graden C en heeft een druk van 30 bar. In een experimentele zonnecentrale in AlmerÝa (Spanje) is een temperatuur van 500 graden C en een druk van 110 bar bereikt (situatie 2012). Voordeel van de directe omzetting in stoom is dat er geen warmtewisselaars benodigd zijn (bij de overdracht van de warmte van olie naar water). Nadeel is dat het lastig is deze benodigde temperatuur en druk te handhaven. Zie ook bij groene stroom (zon).

PV-panelen en kosten en baten (verg. alinea salderen e.d. verderop)
Een zonnepanelensysteem van bijvoorbeeld 3,0 kWp (3000 Wattpiek, een piekvermogen van 3000 Watt, dat wordt echter nooit bereikt). Het rendement is ca. 10% (gemiddeld, gegevens van ECN). Bij 3000 Wp wordt dan gemiddeld 300 W geleverd (per uur). Bij 8760 uren per jaar is dat 300 W * 8760 h, ofwel ca.  2600 kWh/jaar. Een eenvoudige vuistregel is: 100 Wp levert ca. 85 kWh/jaar (voor een systeem met in totaal 3000 Wp is dat ca. 2550 kWh/jaar). Als opgewekte stroom geleverd mag worden aan het elektriciteitsnet tegen dezelfde prijs als de afnameprijs, komt dat overeen met ca. 2600 kWh * ca. 0,25 euro/kWh geeft ca. 650 euro/jaar. Bij een investering van ca. 5.500 euro (zonder subsidies) is dat helaas niet veel. Als het investeringsbedrag wordt meegenomen in de hypotheek, kost dat 5.500 euro * 5% rente is 275 euro/jaar. De "winst" is dan grofweg 400 euro voor het eerste jaar; die "winst" kan elk jaar gebruikt worden om de lening af te lossen. De verwachte terugverdientijd is sterk afhankelijk van de situatie (zie het Excel-sheet waar een aantal variabelen aangepast kan worden):
- bij teruggave van de BTW door de Belastingdienst en wanneer geen lening hoeft te worden afgesloten kan na een jaar of 7 echt winst worden gemaakt; bij de aanvraag voor de btw-teruggave 
- wanneer geen teruggave van de BTW mogelijk is en wel een lening met rente moet worden afgesloten, kan het zijn dat pas na 18 jaar winst wordt gemaakt
- situaties daar tussenin (wel BTW teruggave maar kleinere lening e.d.) hebben uiteraard invloed op de terugverdientijd.
Er is onderhoud nodig aan pv-panelen (ca 0,5% van de aanschafkosten per jaar) en het vermogen van de zonnepanelen neemt in de tijd af (0,5% per jaar; bron van de gegevens is Toes). Verder is het zeer belangrijk dat de temperatuur van de panelen niet te hoog wordt; boven de 25 graden Celsius komt.
Let op: omdat zeker niet alle opgewekte energie zelf gebruikt kan worden, is het zeer belangrijk dat geleverde energie dezelfde vergoeding moet hebben als de prijs van de elektriciteit die wel van het net is betrokken! Wanneer de leveringsprijs veel verschilt van de afnameprijs, zal de terugverdientijd extra nadelig worden be´nvloed. De leveringsvergoeding zal voorlopig zeker lager zijn dan de afnameprijs; het is soms zelfs de vraag ˇf het energiebedrijf de opgewekte energie wil afnemen.**)
Een ander probleem is dat er nauwelijks controle van pv-panelen plaatsvindt: 
-
teveel schaduw (bomen, een hogere muur) kan ervoor zorgen dat een hele rij panelen niet optimaal werkt
- je kunt ook moeilijk aan de opbrengst van de pv-panelen nagaan of er een draad los zit of iets defect is, omdat het weer elk jaar steeds anders is (daar bestaat wel controleapparatuur voor)
- ook vervuiling is een oorzaak van het minder presteren van pv-panelen; vervuiling kan meestal vrij eenvoudig verholpen worden.
Periodiek onderhoud op pv-panelen lijkt wellicht overbodig, maar is i.v.m. eventuele defecten toch aan te bevelen. 

Zonnepanelen hebben volgens de leveranciers een levensduur van ca. 25 jaar; bedenk wel dat de dure omvormers (gelijkstroom naar wisselstroom) veel minder lang meegaan! Vraag garanties over de levensduur aan de leverancier want er bestaan veel slechte pv-panelen, bijvoorbeeld met haarscheurtjes waardoor de efficiŰntie na verloop van tijd met de helft vermindert! 
Kijk voor eventuele subsidies op de Energiesubsidiewijzer.

Zonnecellen met een hogere efficiŰntie
Zonnecellen met veel meer efficiŰntie zijn de zogenoemde 3D-zonnecellen die nog in een experimenteel stadium verkeren (2012), maar uit zonnestralen ongeveer 1,5 maal zoveel energie halen als normale (2D, platte) zonnecellen (klik op de linker afbeelding hieronder).
Het bedrijf V3Solar bouwt kegelvormige zonnepanelen, de V3Solar's Spin Cells, die volgens de fabrikant een zonlichtconcentratie bereiken van een factor 20, zonder dat de zonnecellen oververhit raken; ze worden niet warmer dan 35 graden C. En koelere zonnecellen betekent meer efficiŰnte zonnecellen (hoewel voor het draaien toch ook energie nodig is).


werking 3d-zonnecel (solar3d):


v3solar
's spin cell:


Opslag van zonne-energie (2013)
Wanneer veel elektriciteit wordt opgewekt door pv-panelen, dient het teveel aan elektriciteit op de een of andere manier opgeslagen te worden. Een aantal mogelijkheden voor opslag van elektriciteit in een bepaalde vorm:
- opslag in batterijen/accu's is te beperkt en te duur (het opslagvermogen is gering: de innovaties op dat gebied gaan niet snel genoeg om grote hoeveelheden elektriciteit op te slaan)
- opslag van elektriciteit in de accu's van elektrische auto's geeft geen bedrijfszekerheid (hoeveel auto's kunnen op enig moment welke hoeveelheid aan elektrische energie opnemen en, belangrijker, wie wil die energie afstaan?)
- opslag van energie in een verhoging van het waterpeil in een stuwmeer is voor Nederland een optie: het Plan Lievense om het Markermeer hiervoor te benutten, een briljant pan uit 1981 van Luc Lievense (1924-2015) (zie LievenseCSO); steeds als te duur bestempeld i.v.m. de kosten van aanleg (kunstmatig stuwmeer) of dijkverhoging (Markermeer o.d.) maar het geeft wel een enorme opslagcapaciteit
- opslag van elektriciteit door uit water waterstof te bereiden, waarna de waterstof onder hoge druk vloeibaar wordt gemaakt en bij zeer lage temperatuur wordt opgeslagen (opslag is relatief duur hoewel steeds meer waterstof wordt opgeslagen; een enorme hoeveelheid opslagtanks is nodig)
- opslag van elektriciteit door uit water waterstof te bereiden, waarna de waterstof omgezet wordt in koolwaterstoffen, de zogenoemde solar fuels (het proces is waarschijnlijk nog te complex om een reŰle optie te zijn)
- opslag van elektriciteit in de vorm van warmte in een faseovergangsmateriaal, ook genoemd phase change material, pcm (wellicht een optie op lokaal niveau; op nationaal niveau zijn grote ge´soleerde tanks nodig voor de opslag; het vrijkomen van de energie is wellicht niet goed te regelen).

Wat kosten zonnepanelen en wat leveren ze op?(verg. alinea kosten en baten hierboven)
In onderstaand spreadsheet staat een voorbeeld van de kosten en opbrengsten van zonnepanelen. De vergoeding voor (terug)levering van groene stroom aan het elektriciteitsnet wordt terugleververgoeding, teruglevertarief of feed-in genoemd; deze tarieven verschillen nog wel eens.
Let op: er wordt vanuit gegaan dat er gesaldeerd kan worden, d.w.z. dat de eigenaar zijn eigen verbruik mag wegstrepen tegen de eigen productie van elektriciteit! Bij niet alle leveranciers mag gesaldeerd worden en de overheid kan er ook een stokje voor steken, omdat zij de belastingen op die "ingewisselde" energie mist. Verder kan de limiet van salderen gesteld worden op het eigen verbruik (aantal kWh) of kan voor het meerdere een speciaal tarief zijn bepaald (voor meer informatie over salderen zie Energiewijzer, wat is de terugleververgoeding per energieleverancier).
Eigenlijk kan alleen op de saldeer-methode de energieproductie tot een (veel) lagere energierekening leiden; overdag wordt immers door de pv-panelen de meeste elektriciteit geproduceerd, terwijl die vaak niet overdag wordt afgenomen.
Zeer aannemelijk is dat er niet volledig gesaldeerd wordt: de eigenaren van zonnepanelen maken gebruik van het elektriciteitsnetwerk om hun stroom terug te leveren. Degenen die zelf geen stroom opwekken, draaien dus extra op voor het netwerk. In ieder geval zal het onderdeel "netwerkkosten" op de energienota blijven staan. Omdat door het sterke decentrale karakter van "zonnepanelenstroom" het netwerk fors aangepast dient te worden, is het ook wel aannemelijk dat de kleine leveranciers van elektriciteit aan het smart grid meebetalen; het zijn immers deze leveranciers waardoor het smart grid noodzakelijk is geworden.
Ook zal de overheid ooit op de decentraal geproduceerde "groene" elektriciteit belasting willen heffen; de overheid mist immers hiervoor de energieheffingen uit de normale energienota.
Energievastgoed meldt in het Dossier Salderen Zonnepanelen o.m.: "De particulier die jaarlijks meer verbruikt dan zelf opwekt, heet een nettoverbruiker. Op jaarbasis gezien wordt geen stroom aan het net geleverd (maar wel op bepaalde momenten). Het totale eigen verbruik is tevens de salderingsgrens. Wordt jaarlijks mÚÚr energie opgewekt dan het eigen verbruik en dus teruggeleverd, dan is de particulier nettoproducent. Dit 'overschot', de elektriciteit die aan het net wordt geleverd, kan niet gesaldeerd worden. Wel kan de elektriciteitsleverancier hiervoor een vergoeding aanbieden, maar dat zal een deel van het kale leveringstarief zijn, dus zonder de belastingen." (In deze laatste definitie wordt dus een duidelijk onderscheid gemaakt in "zelf gebruiken" en "leveren aan het net".)

Bepaling van de opbrengsten e.d. van zonnepanelen in een Excel-sheet (variabelen zijn gewenst piekvermogen, rendement, afname vermogen installatie, stijging elektriciteitsprijs,  investeringsbedrag, onderhoudskosten, rente van een eventuele lening, subsidie)
:


een voorbeeldberekening wanneer wel btw-teruggave mogelijk is en voor de aanschaf van het pv-paneel geen lening afgesloten moet worden (juli 2014, klik op de tekst hierboven of de afbeelding voor het excel-sheet); 
let op: 
wanneer er geen btw-teruggave is en wel een lening afgesloten moet worden, is de terugverdientijd veel langer (kan bijvoorbeeld ca. 15 jaar zijn)...
(speel met de variabele velden die in rood zijn aangegeven op het excel-sheet):



Zonnecellen in een dunne film (op folie)
Zonnecellen kunnen ook in de vorm van folie worden gefabriceerd. Dat maakt het mogelijk lange, brede banen met zonnecellen te maken. De efficiency is echter nog maar ca. 10% (2014), maar de voordelen maken het gebruik wel flexibeler, ook wat betreft kleur (zwart ook mogelijk).
Perovskiet is een veelbelovend materiaal voor zonnefolie, waarbij in het laboratorium meer dan 20% efficiency is verkregen (normale siliciumzonnecellen bereiken ca. 15%). Voordelen van perovskiet met PET als drager: absorbeert veel zonlicht, de elektronen worden goed geleid door het materiaal, elektronen hebben veel bewegingsvrijheid (het gat dat het elektron achterlaat, wordt niet snel gevuld), de bestanddelen van perovskiet zijn goedkoop, zeer dunne folie mogelijk.
Zonnecellen in een dunne film zijn (nog) minder efficiŰnt dan de zonnecellen van kristallijn silicium, maar hebben een aantal voordelen (Technisch Weekblad 2013-11):


cigs dunnefilm-zonnecellen (koper-indium / gallium-diselenide / sulfide):

voordelen:
- gemakkelijker te produceren (roll-to-roll)
- zijn op bijna elke ondergrond aan te brengen
- werken beter onder hoge temperaturen
- betere opbrengst bij minder gunstige lichtomstandigheden (zoals in Nederland)


organische zonnecellen:

voordelen:
- kunnen in elke kleur worden gedrukt
- semi-transparante zonnecellen laten licht door en leveren elektriciteit
- bepaalde golflengten zijn door te laten (bijvoorbeeld gunstig voor de tuinbouw)
- kunststof en metaal kunnen ermee gecoat worden


dunnefilm silicium zonnecellen:

voordelen:
- gemakkelijker te produceren (roll-to-roll)
- werken beter onder hoge temperaturen
- goedkoper dan normale silicium zonnecellen


een flexibel "pv-paneel" (solar constructions):


Organische zonnecellen
Organic photovoltaics
(OPV) of organic photovoltaic cells (OPVC) zijn zonnecellen met een organische tussenlaag tussen twee metalen geleiders (elektroden): in de foto-actieve laag ontstaan door het zonlicht "ladingdragers" (excitons), waardoor elektronen naar de positieve elektrode gaan. Het nadeel van organische zonnecellen is dat ze veel minder efficiŰnt zijn dan de gangbare met kristallijn silicium (ca. 5% tegenover ca. 15%). De voordelen van organische pv-panelen zijn: een grotere vormvrijheid en de vrije kleurkeuze, dus wellicht interessant in de architectuur.

PV-panelen en architectuur, BIPV

Gelukkig worden pv-panelen wat meer in de architectuur van gebouwen meegenomen zodat ze een ge´ntegreerd onderdeel worden van het gebouw, want de wildgroei van die losse series willekeurig geplaatste gevallen zou, onder normale omstandigheden, door geen enkele welstandscommissie geaccepteerd worden. Als het maar enigszins naar "milieu" ruikt, mag je er blijkbaar niet afkeurend over zijn.
Er zijn gelukkig systemen pv-panelen op de markt die het gehele dakvlak beslaan of in de vorm van een dakpan (of een aantal dakpannen), de zogenoemde solar-pan, waardoor het zonnepaneel niet meer zo pregnant aanwezig is en veel minder verstoring geeft van het dakbeeld. Soms is echter sprake van een groot pv-paneel dat een breedte heeft van diverse dakpannen waardoor het geheel toch weer onevenwichtig kan zijn. Afbeeldingen van architectonisch en esthetisch verantwoorde voorbeelden die het gehele dakvlak vullen
Het Waalse Issol maakt het de architect een stuk gemakkelijker de pv-panelen in het ontwerp in te passen, zowel wat betreft vorm als kleur.
Wanneer we het dak van de woning niet architectonisch willen belasten met zonnepanelen, kan wellicht het dak van de carport van panelen voorzien worden (vooral bij nieuwbouw handig omdat de zonnepanelen het dak vormen, zie afbeelding en pdf verderop).
De zogenoemde BIPV-systemen zijn vaak visueel wat aantrekkelijker. BIPV staat voor Building Integrated PhotoVoltaics, in "goed" Nederlands "in dak zonnepanelen", dat wil bijvoorbeeld zeggen dat de pv-panelen niet op de dakbedekking liggen maar er als het ware in: op de plaats van bijvoorbeeld een aantal dakpannen liggen pv-panelen, zodat het dakbeeld rustiger wordt, zeker als de kleur van de dakpannen en de pv-panelen vrijwel overeenstemt. Ook kan, in plaats van dakpannen of een glazen dak, een geheel "dak" van pv-panelen zijn voorzien.


klik op de meeste afbeeldingen voor groter

verschillende vormen en kleuren zijn mogelijk (issol architectonische pv-panelen):


architectonisch aardige inpassing in het ontwerp:


solar-pan, netjes van dezelfde maat als de dakpan (bipv-systeem,
"in dak" systeem):


redelijk fraaie oplossing bij een landhuis (foto joostdevree):


ook een duidelijke verbetering (solar tiles, bolar roofing):


een ander voorbeeld van zonnepannen (soltech system):


kan wellicht ook; solar shingles (dow powerhouse):


hoe het eigenlijk
niet moet (foeilelijk):


PV-panelen en zonnecollectoren
Zonnecollectoren worden geplaatst om warmte te leveren. Nadeel daarvan is dat je in de zomermaanden meestal niet veel hebt aan de grote hoeveelheid energie die geproduceerd wordt, tenzij je de energie kunt opslaan, bijvoorbeeld in de bodem via warmte-koude-opslag. In plaats van zonnecollectoren kan een particulier vaak beter simpelweg (mÚÚr) pv-panelen plaatsen; die leveren elektriciteit (niet direct warmte) die je altijd zelf kunt benutten of naar het openbare elektriciteitsnet kunt leiden. In dit geval is de keuze wellicht wel voor "volledig elektrisch" (elektrische boiler, verwarming via wtw, koken op elektriciteit e.d.).

Aandachtspunten
- Het vermogen van een pv-paneel is mede afhankelijk van het materiaal en de techniek. Sommige panelen presteren bij vol zonlicht beter dan andere panelen, andere juist beter bij diffuus licht (wolkendek). Gegevens hierover zijn moeilijk te achterhalen.
- Het bevestigen van pv-panelen vraagt de nodige zorg. Op hellende daken dient horizontaal transport uitsluitend mechanisch plaats te vinden, dus niet "gedragen" door degene die het pv-paneel plaats. Bij het horizontaal aanbrengen van meer panelen dient altijd een verreiker o.d. toegepast te worden.
- Bij verhoging van de temperatuur leveren pv-panelen meestal minder stroom: bij verhoging van de temperatuur boven een bepaalde waarde, wordt het voltage lager en daarmee de uitvoer. De temperatuur van de cellen van het pv-paneel hangt af van:
. omgevingstemperatuur
. windsnelheid
. manier van bevestigen (is er veel ruimte onder het paneel om de wind te laten koelen)
. het type paneel (o.m. isolatieniveau van de module, terugkaatsing licht, uitstraling licht/warmte, mogelijkheden tot koeling onder het paneel zoals aluminium vinnen).
Om het vergelijken van pv-panelen enigszins te vergemakkelijken, wordt de Nominal Operating Cell Temperature (NOCT) gehanteerd. De NOCT is een soort standaardsituatie met als bestralingssterkte (zonkracht) van 800 W/m2, buitentemperatuur 20 graden C, windsnelheid 1 m/s en plaatsing van het paneel in een open rek. De "werking" van het pv-paneel kan bij NOCT worden vermeld, bijvoorbeeld het nominaal vermogen en de nominale spanning, en daarmee de nominale stroom.
- Omdat zonnepanelen overdag ook bij een brand in een huis elektriciteit blijven leveren, kan het voor brandweermannen (theoretisch) gevaarlijk zijn om te blussen ivm. het gevaar voor elektrocutie. Hiervoor moeten bij brand van gebouwen met zonnepanelen speciale regels in acht worden genomen. Onder meer het spuiten van schuim op de panelen kan helpen om de elektriciteitsproductie aanzienlijk te verminderen.
- Zonnepanelen zijn over het algemeen niet zeer zwaar, maar door de opstelling van de panelen kan de windbelasting voor het dak teveel worden. In twijfelgevallen, zeker als het om grotere dakvlakken gaat en er na oplevering nog andere extra zaken op het dak ge´nstalleerd zijn (waardoor het gewicht gaat meespelen), kan een constructeur een berekening uitvoeren om te bepalen of de panelen wat betreft windbelasting en gewicht een risico voor het dak opleveren.
- Uit onderzoeken blijkt dat de (zeer) goedkope zonnepanelen een kortere levensduur hebben en/of minder energie leveren dan vermeld is: er zijn voorbeelden waarbij na een paar jaar de coating al loslaat en soms vliegt het zonnepaneel in brand. Soms worden (goedkope) minderwaardige materialen toegepast, wat uiteraard niet zonder gevolgen is.
- Bedenk dat bijvoorbeeld India en Zuid-Afrika eisen dat een deel van de productie van de Chinese zonnepanelen in eigen land worden gefabriceerd; als dat niet in Europa gebeurt, dan is een importheffing van te goedkope zonnepanelen begrijpelijk.
- In Duitsland is na de kernenergieramp in Japan geregeld dat men een minimumtarief ontvangt bij levering van elektriciteit aan het openbare net.  
- In Spanje werd in 2004 door de regering een bepaald minimumtarief verstrekt bij levering van elektriciteit via zonnepanelen, als onderdeel van de groene-energiepolitiek; die regeling zou tot 2033 gelden. Na de kredietcrisis moest Spanje bezuinigen en werd de regeling aangepast; in 2011 is nog drastischer ingegrepen op die regeling. Mensen die een lening hebben afgesloten in de veronderstelling dat de minimumprijs door de regering voor lange tijd gegarandeerd was, kwamen daardoor in moeilijkheden (soms werden enorme velden met zonnepanelen geplaatst). In Spanje schijnen ook de grote energiebedrijven te hebben aangedrongen op een veel soberder regeling, omdat zij minder winsten maakten door de afname van energie als gevolg van verslechtering van de economie en als gevolg van meer particuliere zonnepanelen. Er komt in Spanje ook een belasting de zelf opgewekte "gratis" energie (situatie september 2013).
- De normen NEN1010 en NEN3140 zijn ook van toepassing op pv-panelen en de elektrotechnische onderdelen daarvan.

Voor de werking van zonnecellen zie bij fotovolta´sche principe.


klik op de afbeeldingen voor groter

pv-panelen in een glazen dak, met veel doorzicht! (aldus bouwinnovatie):


pv-panelen als parkeerdak, weka daksystemen, met dank aan nbd bouwdocumentatie): 


bij een plat dak: pv-panelen met een kleinere hellingshoek; door
minder schaduw van de panelen kunnen er meer op het dak geplaatst worden: 


pv-panelen bij een carport, model aton (
klik op de afbeelding voor de pdf; mijnenergiefabriek):


pv-panelen hoeven niet per se op het dak (finale24):


Documentatie
- Marktinventarisatie zonnestroomsystemen (in de pdf worden vanaf p.22 merken, max. Wp e.d. genoemd; december 2012, Stichting Monitoring Zonnestroom)

- Energiewijzer: Hoe kan ik zelf energie opwekken?

- Energiewijzer: Wat is de terugleververgoeding per energieleverancier?

- Zonatlas: van steeds meer steden kan eenvoudig op adres nagegaan worden welk nut zonnepanelen hebben

- Berekening van de optimale hoek van een zonnepaneel (G. Tombeur)
- Pv-panelen: wanneer vergunningvrij (zie ook Besluit Omgevingsrecht m.b.t. vergunningvrij bouwen uitbouw, dakkapel e.d.)

- Pv-panelen in verschillende vormen en kleuren (Issol architectonische panelen)

- Pv-panelen: Solyndra Solar fotovolta´sch systeem voor vlakke daken (Weka Daksystemen)

- Pv-panelen in (meer of minder) doorzichtig glazen dak

- Bepaling van de opbrengsten e.d. van zonnepanelen in een Excel-sheet (variabelen zijn gewenst piekvermogen, rendement, afname vermogen installatie, stijging elektriciteitsprijs,  investeringsbedrag, onderhoudskosten, rente van een eventuele lening, subsidie)

- Brochure pv-paneel Suntech Stp250

- Brochure omvormers SMA Sunny Boy

- Voorbeelden van meerwerk en minderwerk rond de installatie van pv-panelen (excl. aanschaf en installatie zelf; bron 123zonne-energie 2012)

- Carport met zonnepanelen (Aton zonnecarport via Mijn energiefabriek)

- PV-Magazine (Duits)


De term fotovolta´sch paneel bestaat uit:
- foto, dat afkomstig is van het Griekse phos, genitief photos (licht)
- volta´sch als afleiding van volt (eenheid van spanning) genoemd naar de Italiaanse natuurkundige Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio graaf Volta (1745-1827)
- paneel dat ontleend is aan het Franse panel (zadelkussen), ook peniau (stuk stof, vak van een wand), dat een ontlening is van middeleeuws Latijn pannellus (zadelkussen, paneel), een variant van het Latijnse pannulus (lapje), verkleinwoord van pannus (lap).
Bron Etymologiebank.

Met dank aan o.m. Orga Architect, Energievergelijk, Energie Zuinig, Organische voor Duurzame Energie Vlaanderen (pdf), Vereniging Eigen Huis en vooral Delta.
Een fabrikant van zonnepanelen is o.m.Toes Solar.
Zellux lichtgewicht zonnepanelen voor het platte dak.
 
Zie ook groene stroom (ook voor bijvoorbeeld Concentrated Solar Power CSP
en de ecologische bouwmarkt Eco-logisch.

Eng. photovoltaic panel

*) Helaas werken heel veel apparaten nog op wisselstroom, terwijl veel duurzame bronnen gelijkstroom produceren. Er zit wel enige beweging in de vervanging van apparaten op wisselstroom naar die op gelijkstroom. Hoogspanningsleidingen over grote afstanden "vervoeren" soms gelijkstroom omdat daar minder energieverlies bij optreedt. Ook zijn er grote datacenters die apparatuur op gelijkstroom hebben (goedkoper, minder elektriciteitsverbruik, minder ruimte blijkbaar ook). Meer gegevens bij Stichting Gelijkspanning.
**) Een artikeltje met de veelzeggende titel "Te veel zonnepanelen = geen stroom" over het niet meer mogen leveren van elektriciteit aan het "openbare net" in BelgiŰ (maar dat schijnt in Nederland ook voor te komen):
"Als veel huizen in een straat zonnepanelen hebben dan kan het lokale stroomnet overbelast raken door alle erin gebrachte stroom, waardoor ÚÚn of meer installaties afgeschakeld worden. Dat ervoer een paar in een straat in Le Roux (Fosses-la-Ville, prov. Namur). Na 6 maanden hield hun installatie er mee op. De netbeheerder OrŔs kwam 23 dagen na de klacht langs en constateerde dat het lokale netgedeelte vol was. En in zo'n geval is doorgaans de eerst geplaatste installatie de klos." (Bron Waals Weekblad, uit L'Avenir 10 mei 2012.)