home

discl. / , lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


op vlucht, op de vlucht, voorgevel

 

op vlucht

Ook wel: op de vlucht. In de betekenis van "op vlucht bouwen" of "op vlucht staan": een voorgevel staat op vlucht als hij sterk naar voren helt, dus als de top uitsteekt vr de rooilijn, zonder dat van zakkingen van de fundering sprake is. Een normale helling is ca. 2,5 cm per opgaande meter. 

"Vooral van 1600 tot ca. 1750 werd op vlucht gebouwd. Vervanging van de houten geveldelen door stenen geveldelen op de overkragingspunten was door het gewicht van de stenen niet goed mogelijk. Slechts p de zware puibalk van de begane grond zou een 1/2-steens gevel van hooguit en dan in doorgaande lijn twee verdiepingen geplaatst kunnen worden. Deze gevels treft men nog steeds aan in de oude binnensteden. De begane grondpui staat dan "te lood" en boven de puibalk het stenen geveldeel "op vlucht". "Op vlucht bouwen" komt dus voort uit de nog middeleeuwse overkragende houtskeletconstructie. Het zouden tevens drie meegenomen voordelen kunnen opleveren: geen aanpassing van houtskelet/vloer, minder hemelwaterbelasting van de gevel en minder ruimteverlies op de verdiepingen.
Later werden ook gevels op vlucht gebouwd vanaf de fundering bij nieuw te bouwen huizen tot wel eind 18e eeuw. Hierbij ging het louter om een architectonisch en optisch effect. Voor iemand die zich bevindt voor een naar voren hellende gevel komen gevelvlak en gevelmassa groter en indrukwekkender over dan een verticale gevel." De tweede foto links geeft nieuwbouw op de vlucht weer in Nijmegen.




Met dank aan Frans Kwaad (eerste twee foto's), Ruud Versnel (foto onder), Henk Overbeek (tekst) van de Vereniging Oud Hoorn.