Mergel
is een natuursteen die in de laatste
periode van het Krijt (bv. het Maastrichtien) in een ondiepe zeer werd afgezet
als een laag kalksteen. Mergel is een sedimentair
gesteente (afzettingsgesteente). Afhankelijk van de locatie bevat de mergel
een andere verhouding van kalk met klei, leem
of zand.
Mergel is een vettige, zeer vruchtbare grond. De bekendste mergel bevat de zachte
fijnkorrelige geelwitte kalksteen, die geschikt is voor de bouw en toegepast
wordt voor decoratieve elementen. Deze mergel bevat ca. 98% kalk en ca. 2% zand.
Mergel wordt nog wel gebruikt bij de productie van cement,
maar daarvoor zoekt men vervangers.
Wanneer het bestanddeel klei onderdeel uitmaakt van mergel, en door het poreuze
karakter van deze mergel, is deze gevoelig voor erosie.
mergel van maastricht:
fossielen in mergel:
bladafdruk in mergel van dewalquea gelindenensis:
Eerdmergel is kalkhoudende löss. Keimergel
is kalkrijke keileem.
Bekend zijn de Zuid-Limburgse en Belgische mergelgroeven (abusief "mergelgrotten"
genoemd), met omvangrijke gangenstelsels.
De term mergel is ontleend aan het middeleeuws Latijnse margila
(mergel), dat moet teruggaan op een Keltisch woord, bv. het Gallisch margila. Plinius de Oudere zegt
in zijn Naturalis historia (17, 42) van het Latijnse marga
(mergel) uitdrukkelijk dat het een Gallisch woord is. De Kelten waren de eersten die bemesting met mergel toepasten. Zoals uit het citaat van 1280 blijkt, werd dit ook in Nederland gedaan.
Bron Etymologiebank.
