home

discl. / , lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Help a.u.b. vogel/wildopvang Delft...!


kwel

 

kwel

"Kwel is grondwater dat door natuurlijke of kunstmatige hoogteverschillen in grondwaterspiegels door dijken of doorlatende ondergrond in polders terecht komt. Kan plaatselijk aan de oppervlakte treden. Wanneer de dijk teveel water doorlaat ontstaat kwel. Deze situatie heet onderloopsheid
Zout grondwater komt door kwel aan de landzijde van de dijk aan de oppervlakte. Kwel is ongewenst, want door de druk van het water kan de kleilaag van de dijk aangetast worden. De dijk kan hierdoor bezwijken." 

Kwelwater
is water dat door bijvoorbeeld een dijk heen sijpelt, maar het kan ook vanuit zee kilometers onder waterdichte lagen door stromen.
Kwel van zout water is een gevaar voor de landbouw omdat zout water fataal is voor de meeste gewassen. 

De kwelweg is de route die het water van de kwel volgt door de dijk, van intreepunt tot uittreepunt.

De kwelkade is "een achter de bandijk gelegen ongeveer een halve meter hoge kade die het kwelwater opvangt".

De kwellengte is "de afstand, die het water door de grond moet afleggen om aan de binnenkant van een waterkering uit de grond te kunnen stromen".

De kwelsloot is de sloot aan de voet van de dijk om kwelwater op te vangen en af te voeren.

Kwelschermen
zijn schermen die worden toegepast bij het watertechnisch afdichten van dijken, dammen en verdiepte snelwegen, maar ook voor het isoleren van bijvoorbeeld vuilstortplaatsen. Meestal is een kwelscherm dus een ondoorlatende, verticale constructie voor het stoppen of verlengen van de kwelweg.
Een kleikist is ook te beschouwen als een kwelscherm.

Als de kwelstroom gepaard gaat met het meevoeren van gronddeeltjes van de ondergrond van de dijk (vaak zand), dan wordt dit piping genoemd. Kwel is een vrij normaal verschijnsel, piping echter kan een bedreiging zijn voor de dijk.

Een kwelder is iets anders: een buitendijks land langs de zeekust dat begroeid is met zoutminnende flora en dat alleen bij zeer hoge vloed (springvloed, springtij) overstroomt; een kwelder is een benaming uit het waddengebied; in Zeeland wordt het een schor genoemd en in Zuid-Holland een gors.


kwel, dijkopbouw en kwel;
klik voor groter (natuurinformatie): 


kwelscherm geolock (tekening en foto); nr 4 geeft een zwelkoord aan om waterdichtheid te garanderen (geotechnics en cofra):


kwelscherm bij een leidingdoorvoer door een damwand (het scherm voorkomt dat het kwelwater een buis of leiding volgt, waardoor er een lekkage ontstaat):


Het woord kwel (het doordringen van water) komt van het werkwoord kwellen (doorsijpelen, uit de grond opwellen), ontstaan uit het Middelnederlandse quellen (opwellen, opborrelen; in het Middelnederduits opzwellen, opspringen van vreugde (van het hart)). Het woord kwelder is waarschijnlijk een afleiding van kwellen; de betekenis is dan "grond waar veel water opwelt of doorsijpelt, moerassig land". Bron Etymologiebank.

Aangehaalde teksten van Kennisbank Waterbouw TU Delft.

Met dank aan Natuurinformatie, Cofra, Manners Magazine en TU Delft.

Zie ook permeabiliteit (doorlatendheid), geolock, folieconstructie.
Verg. kwelm, wiel.

Eng. kwel is seepage, exfiltration; kwelder is saltmarsh