De
jumplift is een zelfklimmende lift die
toegepast wordt bij in aanbouw zijnde hoogbouw: de lift groeit in de liftschacht
in de kern van het gebouw mee tijdens het bouwen, met o.m. de machinekamer en de
liftkooi, en vervoert aanzienlijk sneller en veiliger dan bouwliften.
Methode Wanneer de bouw van de kern het gebouw met de liftschacht vordert, wordt de
beschermende "deksel" van de liftschacht een paar verdiepingen omhoog
geplaatst, evenals het werkeiland om al het noodzakelijke in de liftkoker te
installeren. Daarna takelt de liftkooi van de jumplift zichzelf omhoog tot het
gewenste niveau waarna de jumplift ook beschikbaar is voor vervoer van en naar
de hogere verdiepingen.
Wanneer de bouw van de kern van het gebouw (met de liftschachten) gereed is,
hoeft alleen maar de definitieve machinekamer geïnstalleerd te worden en de
kunnen liftkooi, deuren e.d. worden afgewerkt.
Kone heeft op basis van die
gegevens de jumplift gebouwd.
De leverancier meldt als voordelen van de jumplift:
- verhoging van de veiligheid op de bouwplaats ("echte" lift,
liftkooi en automatische deuren)
- vervoer in de lift gaat sneller (2,5 m/s; tot driemaal ten opzichte van een
bouwlift)
- de gesloten kooien en schachten hebben geen hinder van slecht weer
(lift binnenin het gebouw)
- aan het eind van de bouwfase kost het minder tijd de lift als normale lift
te laten werken
- de jumplift werkt uiteindelijk goedkoper (vanaf een zeker aantal
verdiepingen, bv. twintig)
- versnelt de bouw.
Daarbij komt dat er regelmatig weinig ruimte is voor een bouwlift aan de
buitenzijde van hoogbouw in aanbouw.
Uit een artikel van het Financieele
Dagblad van 25 maart 2009:
"'Stap maar in, dan gaan we naar boven', zegt Noud Veeger, die binnen de raad van bestuur van het Finse liften- en roltrappenconcern
Kone verantwoordelijk is voor Noord- en West-Europa. Aan de wand hangt provisorisch een bedieningspaneel met knoppen en verdiepingen. Onverwacht maakt de lift een stop op de vijftiende verdieping om een bouwvakker binnen te laten. Hij stapt er op de achttiende weer uit. Het is een ongeplande illustratie van de voordelen van de zogeheten jumplift, die Kone ontwikkelde.
Bouwplaatsen zijn namelijk dichtbevolkte arbeidsplaatsen. Bij de Maastoren zijn dat er dezer dagen circa 200 en tijdens topdagen wel 300. Met zoveel mensen kan de reistijd naar de hooggelegen werkplek aardig oplopen, zeker bij bouwliften met ijzeren kooien aan de buitenzijde van het gebouw. Die gaan namelijk op z'n best half zo snel als een gewone
lift.
Gewapend met dat logistieke probleem gingen de ingenieurs van Kone aan de slag. Dat gebeurde in Nederland waar Jos van de Heuvel en Gert van der Meijden, beginnend in de Amsterdamse Rembrandttoren, jaren aan dit concept sleutelden.
De uitkomst is een lift in de daarvoor bedoelde schacht die met het gebouw meegroeit. Gaande de bouw zijn steeds meer verdiepingen voor bouwvakkers per snelle lift bereikbaar.
Op de bovenste verdiepingen van het gebouw in aanbouw bevindt zich vervolgens een
werkeiland, dat vastgezet moet kunnen worden aan met het gebouw meegroeiende metalen leiders van de lift. Het werkeiland zal het omhoog takelen van de machinekamer naar volgende verdiepingen voor zijn rekening nemen. Op die manier maakt de lift iedere keer een 'jump' naar hogere verdiepingen. Terwijl de machinekamer daar blijft steken, werkt het werkeiland zich weer een weg omhoog door het plaatsen van stalen leiders langs de schachtwand om na een aantal verdiepingen de machinekamer opnieuw naar grotere hoogte te takelen."
Tbv. zoeken: klimlift, climbing lift, climbing elevator.
Eng. jumplift; onderdelen ervan: deksel is deflection crash deck;
werkeiland is installation platform; liftkooi is lift car, elevator
car (Am.)
