home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


hout

 

hout

1. Hout is het hardere binnengedeelte van bomen en struiken.


2. Hout is ook de term voor het op enige manier behandeld hout, d.w.z. gezaagd, geschaafd e.d.
Hout is een duurzaam materiaal dat geschikt is voor legio toepassingen. Onder meer in de houtskeletbouw wordt uiteraard veel hout en houtachtig materiaal toegepast. 

Hout is een van de weinige bouwmaterialen die in de natuur groeien. Omdat het hout van biologische oorsprong is, kan het onder bepaalde condities worden aangetast door biologische organismen zoals schimmels, insecten en bacteriŽn. Niet elke houtsoort is even gevoelig voor deze aantasters. Bepaalde stoffen in het hout kunnen zowel een positieve als een negatieve bijdrage leveren aan de aantasting. Hout is in het algemeen goed bestand tegen chemicaliŽn.
Hout is daarom ingedeeld in duurzaamheidsklassen van 1 tot 5, waarbij 1 zeer duurzaam is en 5 niet duurzaam. Deze indeling naar klassen geldt voor kernhout; het spinthout van alle houtsoorten valt meestal in duurzaamheidsklasse 5 (het is vaak van mindere kwaliteit, ook gevoelig voor bv. bacteriŽn).
Hoewel hout brandbaar is, heeft het juist een aantal gunstige eigenschappen bij brand: bijvoorbeeld stalen liggers en staanders worden met hout bekleed om bij brand de constructie voor een bepaalde tijd stabiel te houden.

Mogelijke problemen bij het toepassen van hout in de bouw, kunnen vermeden worden door (met dank aan o.m. Maarten Nuyten):
- het hout niet permanent in contact laten komen met vochtige grond (maaiveld)
- te zorgen voor voldoende ventilatie
- extra maatregelen nemen tegen vocht e.d. daar waar het hout aan bevestigd is (of aan elkaar bevestigd is)
- conservering met bijvoorbeeld menie (indien mogelijk, namelijk alleen het niet-zichtbare hout; het beste is die balk geheel te meniŽn en de menielaag niet te beschadigen)
- rekening te houden met toleranties (krimpen, uitzetten; in het algemeen: werken van hout)
- hout toe te pasen in prefab bouwelementen (voordelen: de omstandigheden in "de fabriek" zijn altijd constant, er kan doorgewerkt worden en de productie gaat omhoog).

Verder geldt natuurlijk: gebruik duurzaam geproduceerd hout, gecertificeerd (hard)hout of gemodificeerd hout (zie bijvoorbeeld FSC).

De belangrijkste tweedeling bij hout is loofhout (als bouwmateriaal vaak eiken) en naaldhout (grenen, dennen, vuren).

Naaldhout is te herkennen aan:
- grove structuur
- brede jaarringen (groeiringen)
- zacht hout
- licht van kleur
- veel noesten.
Voor loofhout gelden de tegenwaarden. Daarbij geldt voor loofhout dat de mergstralen (houtstralen, vanuit de kern naar de bast) na zagen of schaven spiegels vormen.

"Verwarrend zijn  sommige benamingen. Daarom:
- vuren komt van sparren (picea)
- grenen komt van pijnbomen (pinus)
- dennenhout komt van dennen (abies).
Een misleidende naam is "grove den"; dat is geen den, maar een pinus (Pinus sylvestris) of pijnboom (en geeft dus grenenhout)." En onze "dennenboom" (kerstboom) is geen den, maar een spar.

Ook Frank Lloyd Wright hield van hout: "Hout is in algemene zin heel mooi voor de mens. De mens houdt van de nauwe band met hout, bv. door er met de hand langs te strijken. Het is aangenaam om aan te raken en aangenaam voor het oog."

Vaak wordt als gevelbekleding Western Red Cedar toegepast dat na verloop van tijd een vaalgrijze kleur krijgt. Over schoonheid valt niet te twisten, maar wanneer niet de goedkope vaalgrijze kleur van Red Cedar wordt gewenst, kan Oregon Pine worden toegepast dat veroudert tot een oranjeachtig geel. 

Houdbaarheid van hout

Documentatie
- hout-allerlei

- Houtdatabase

- Meer dan 120 hotsoorten in gegevens en foto's, van de Arnhemse Fijnhouthandel

- Sterktegegevens (sterkteklassen) van hout van Centrum Hout

- Houtverbindingen van de site Onderwijs maak je samen

- Piet Schellekens' Boomdoorsneden (Natuurwerken)

- Houtinfo met vele onderwerpen (verdeeld in Bossen, Hout, Plaatmaterialen en Toepassingen)

- Houtdomein met vele bomen, duurzaamheidsklasse e.d.

- Aardig is ook de Engelstalige Woodlibrary


Al in de vroegste Middelnederlandse teksten (13e eeuw) heeft hout niet alleen de huidige collectieve betekenis als materiaalnaam, maar ook de telbare en nu minder gangbare betekenissen "tak, stok, houten balk" (nu nog wel: een houtje), "boom" en "bos". Bron Etymologiebank.

Met dank aan Houtinfo voor de neutrale informatie, Paul Schrama Tuinontwerp, Frank Lloyd Wright (Taschen, Librero), Sido voor de foto's, ing. Verver (de eerste tekening hieronder),
Jellema bouwtechniek, Kees Wonink en Jerry van de Wijngaard via Doelbeelden

Zie ook
bamboe, het werken van hout, houtsoorten, hardheid van Janka, (ingegroeide) schors, Hout'creator Manfred van der Voort, FSC, duurzaam Kastanjehout, parketvloeren en voor allerlei zaken Startpagina Hout.
Voor het behandelen van hout (beitsen, verven e.d.), neem bijvoorbeeld contact op met Leegwater Houtbereiding.


klik op de afbeeldingen voor groter!

doorsnede, met spinthout, kernhout, hart, straal, cambium, bast en schors:


zaagrichtingen met vezelrichting, tangentiale richting en radiale richting (jellema bouwtechniek):


hout voelt warm aan (
klik op de afbeelding voor opname van veraf; foto joostdevree):


een oude houten paal (foto jerry van de wijngaard, via doelbeelden):