Grid
is Engels
voor raster, rooster. Het woord grid is afkomstig van het
Latijnse cratis (vlechtwerk).
1. De term grid wordt voor veel, meestal rechthoekige, lijnenstelsels
gebruikt, bv. als de rasterlijnen bij een tekenpakket of om
coördinaten terug te vinden op een topografische kaart. Zie ook bv. geogrid, smart
grid.
2. Een
grid is een schaakbordachtige opzet van horizontale en
verticale lijnen voor een stadsplan. De lijnen zijn te beschouwen als
de wegen, de tussenruimten als de gebouwen.
De Grieken kenden al een stadsplattegrond met een grid (eerste
foto onder, Priene, aan de westkust van het huidige Turkije). De
Romeinen kenden ook het zgn. cardo-decumanus patroon ("via
decumana"): twee haaks op
elkaar staande hoofdassen (hoofdstraten), waardoor vier kwartieren (wijken) ontstaan, en met een
forum in het midden (cardo maximus is de noord-zuid-hoofdstraat en
decumanus maximus oost-west).
Van groot belang is het stadsplan van het Amerikaanse Savannah geweest
uit 1733, waarbij onderscheid werd gemaakt tussen woonblokken en
andere gebouwen. Veel Amerikaanse steden, zoals New York, zijn
ontworpen volgens een grid. (Manhattan via Google
Earth.)
stukje New York in 1807
een deel daarvan in het heden
Ook andere grids dan het schaakbord zijn natuurlijk mogelijk:
- een dieptegrid is een net van vierkanten in een coördinatensysteem waarop per vierkant de diepte wordt
aangegeven
- een soort combinatie van twee- en driedimensionale rastervormen, bv. bij het islamitische gewelf met muqarna's
(stalactietgewelf).
