home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


gips

 

gips

Ook: calciumsulfaat, zwavelzure kalksteen. Gips is de benaming voor o.m. gipssteen (gipsgesteente) en gips als poeder (stukadoorsgips). Gips is, naast cement en kalk, één van de drie voornaamste bindmiddelen in de bouw, maar het is geen hydraulische stof want het kan na verharden weer in water oplossen.
Al in de oudheid werden gips en kalk gemengd en gebruikt om te metselen. 
Gips is ook een bindtijdregelaar (BTR) die de snelheid van de binding van cement met water verlaagt zodat de verharding niet te snel verloopt (zie het klinkermineraal C3A bij portlandcement).

Gipssteen is de opstapeling van lagen calciumsulfaatkristallen en de zich erin bevindende watermoleculen, het kristalwater. De chemische formule van gips is CaSO4.2H2O, CaSO4.H2O of CaSO4, afhankelijk van de mate van dehydratatie (de mate waarin het water uit het kristalrooster is verdwenen). 
Gips wordt uiteindelijk in de bouw o.m. gebruikt als bindmiddel, als onderdeel van pleistermateriaal, als ingrediënt van bv. gipsblokken en gipskartonplaten, ornamenten e.d. Buiten de bouw bv. voor gipsen beelden, in de tandtechnische praktijk, modelbouw, bij gebroken benen.

Het basismateriaal van poedergips is het natuurlijke gipssteen of het gips verkregen als nevenproduct van de industrie (chemiegips). Gipssteen wordt in bijvoorbeeld Duitsland gewonnen en bevat dan nog veel kristalwater. Na drogen van gipssteen wordt het vergruisd of verpulverd; de beste kwaliteit is zo fijn mogelijk. Na het verpulveren wordt het materiaal in een autoclaaf verhit tot 120 à 180 graden Celsius, het zgn. calcineren (een autoclaaf is een oven waarbij niet alleen de temperatuur maar ook de druk is in te stellen). Het zo ontstane materiaal is het gipspoeder.
Gips moet droog bewaard worden omdat het bij contact met water zeer snel uithardt.

Estrichgips is een gipssoort die wordt verkregen door gipssteen te calcineren bij ca. 1000 graden Celsius. Door toevoegen van water wordt dit gipspoeder zeer hard, weerbestendig en vertoont nauwelijks krimp.


gips, afgraving (zwolsman gips):


gips laat ronde vormen toe (lafarge gips):


steengaas als drager voor een gips plafond (pleisterdrager) (ceves vergeer bouwproducten):


gips, gipskarton, schaduwvormen, shadowline van lafarge gips:


gips, gipsen muntvorm portugal (ecb):


gipsen afgietsel (geschiedenis voor kinderen):


Zie ook Gips, dormante periode, hulpstof.

Eng. gypsum; gebrande gips: plaster