home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


gelijkstroom

 

gelijkstroom

Ook,soms: gelijkspanning. Gelijkstroom is elektrische stroom waarbij de elektronen in één richting door de koperdraad bewegen. De elektronen stromen van de min-pool naar de plus-pool; onhandig is dat afgesproken is dat de elektrische stroom zich beweegt van + naar -, dus in tegengestelde richting. 
Bij wisselstroom bewegen de elektronen niet allemaal in één richting en wisselend met een frequentie van 50 Hz.
Elektriciteit als gelijkstroom transporteren is efficiënter bij een afstand van meer dan 100 km.

Voordelen gelijkstroom ten opzichte van wisselstroom: 
- In conventionele wisseltroomkabels gaat energie verloren door de warmteontwikkeling die door de elektronen veroorzaakt wordt. Hierdoor gaat bij transport via wisselstroom per 1000 km 10-15% van de energie verloren; bij gelijkstroom is dat slechts ca. 4%. (Bij gelijkstroom is het energieverlies in de kabel ca. 1% en bij de omzetting van/naar wisselstroom is dat ca. 3%.)
- Bij gelijkstroom kan meer stroom door de kabel (bij eenzelfde diameter), ca. 5 keer zoveel als bij wisselstroom. ("More power per tower" noemt Alstom dat.) Er zijn bij gelijkstroom daarom ook minder elektriciteitsmasten nodig om de kabels te dragen. Zeker wanneer elektriciteit over grote afstanden moet wordt vervoerd, is gelijkstroom aan te bevelen; zo is de NorNed kabel tussen Nederland en Zweden een gelijkstroomkabel. Deze kabel is een voorbeeld van High Voltage Direct Current (HVDC). 
- Veel elektrische apparaten werken op gelijkstroom; denk aan keukenapparatuur, computers, audio/video-appartuur, led-verlichting; vrijwel alle elektrische apparaten gebruiken intern gelijkstroom. 
- Omdat we overal wisselstroom hebben, hebben we steeds omvormers (convertors) nodig. Onder meer pv-panelen (zonnepanelen) en windmolens leveren gelijkstroom (die bijna altijd omgezet wordt naar wisselstroom). 

Nadelen gelijkstroom ten opzichte van wisselstroom:
- De infrastructuur is vrijwel volledig gebaseerd op wisselstroom, zowel wat betreft het openbare elektriciteitsnet als het netwerk in gebouwen.
- Gelijkstroom was niet zo gemakkelijk te verlagen naar een lagere spanning. Oorspronkelijk werd alle transport van hoge voltages met wisselstroom uitgevoerd, omdat die gemakkelijk bij de gebruikers naar een lagere spanning (120V, 230V e.d.) was om te zetten. Al langere tijd zijn er goede mogelijkheden om ook infrastructureel met gelijkstroom om te gaan. En de AC/DC-converters worden goedkoper. (AC staat voor alternating current, wisselstroom, en DC voor direct current, gelijkstroom.)

Zie ook DirectCurrent.

Eng. direct current (DC)