home

discl. / , lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


floatland, drijvende eilandjes

 

floatland, drijvend eilandje

Ook, meer of minder gelijke betekenis: drijftuin, drijftil, wilgenscheepje, aqua-flora float, drijvend eilandje, watertuin.
Een floatland is een drijvend eilandje met semi-natuurlijke begroeiing. Floatlands zijn kunstmatige drijftillen. Floatlands worden bijvoorbeeld gebruikt voor kleinschalige natuurontwikkeling in singels e.d. en in wateren waar geen natuurlijke oevers mogelijk zijn, bijvoorbeeld in grachten in Amsterdam en Leiden. Floatlands bieden hier een goede oplossing als rustplaats en nestgelegenheid voor o.m. watervogels.
De algemene conclusie uit onderzoek naar floatlands is dat deze een positief effect hebben op macrofauna en de visstand. Effect op de waterkwaliteit is er nauwelijks maar dat is meestal niet het doel van de floats.


floatland; klik voor groter (foto hogeschool vhl):


Constructie van de float
Er zijn verschillende manieren om een floatland te maken. Belangrijk voor de constructie van een float is o.m.:
- de planten moeten wortelen in het water, dus de bodem moeten een open structuur hebben
- stevigheid (zodat eventuele golfslag de float niet aantast; de waterdynamiek van de locatie speelt hier een rol)
- het drijfvermogen moet in staat zijn de toenemende biomassa te kunnen dragen
- er moeten voldoende aanhechtingspunten zijn voor gewassen
- de float moet toegankelijk zijn voor dieren (geen hek eromheen)
- er is (nog) geen verbinding met de bodem van het water.

Let in ieder geval ook op het volgende:
- leg de floatland met een soort anker aan de bodem vast (maar houd wel rekening met stijgen/dalen van de waterspiegel anders wordt het een onderwatereiland, dus een touw/kabel langer dan de hoogste afstand bodem-waterspiegel)
- laat de floatland niet aan wal komen (bij zeer lage waterstand of geen gebruik makne van een anker)
- gebruik voor het "gezicht" allerlei soorten planten, dus niet alleen planten die in de zomer groen zijn, maar ook in de winter (anders is soms alleen het karkas van de floatland te zien en dat staat al snel heel kaal en knullig).

Een float kan gemaakt zijn van o.m.:
- een sandwich van gaas die gevuld is met al of niet dood plantenmateriaal, met kokosmatten of met kunstmatige substraten zoals steenwol
- drijfmatten van wilgentenen
- kunststof modules.

"Het is gebleken dat de frames van de floats die een betere ondersteuning hadden (drijvers aan zowel de voor- als achterkant) hoger in het water lagen, en dit kwam de vegetatiegroei ten goede."
Ook kunnen er onderlinge verbindingen tussen de eilandjes gemaakt worden. Dieren kunnen zo stapsgewijs naar de diverse floatlands en de oever, hoewel ook dieren waarschijnlijk graag "een micro-eilandje voor zichzelf" hebben.


floatland, boerenwetering amsterdam (foto martin soesbergen):


Soorten planten
Planten die zich goed hebben gehandhaafd in/op een floatland zijn:
- gele lis, hoge cyperzegge, rietgras, kattenstaart, kalmoes en grote waterweegbree (deze lijken bestand tegen een plaats met meer waterbeweging of dynamiek)
- riet, grote lisdodde en liesgras zijn meer geschikt voor rustiger water (die waarschijnlijk minder bestand zijn tegen dynamiek). 
- ook worden genoemd: wolfspoot, echte valeriaan, engelwortel, watermunt, moerasandoorn, koninginnekruid, harig wilgenroosje, waterscheerling, waterzuring, kattenstaart, dotterbloem en bitterzoet.

Onderhoud
"Bij de beplanting moet rekening gehouden worden met het beheer, soorten die minder vaak of helemaal niet gemaaid hoeven te worden verdienen de voorkeur omdat het maaien op locaties verder van de oever vandaan vaak een kostbare zaak is. Wellicht is het mogelijk, het maaien volledig achterwege te laten." 
"Voor de stedelijke woonomgeving is een goed beheer van floatlands essentieel: slecht beheerde floatlands zien er niet uit door zwerfvuil en kapotte of half gezonken constructies."
Onderhoud van floatlands vindt meestal plaats door de eigenaar van het water. Er kunnen afspraken gemaakt worden met buurtbewoners maar wanneer de actieve bewoners verhuizen, is het met het onderhoud gedaan. En bedenk dat de floatlands er in de winter altijd kaler uitzien.


floatland, hoe het eigenlijk niet moet (foto werner toonk):


Dieren
Dieren schuilen tussen het groen, zoeken hun voedsel en broeden er. Watervogels als eenden, meerkoeten, waterhoentjes, futen enz. moeten er kunnen er nestelen. (Voor futen moet het een fors en stevig eilandje zijn omdat zij een eenvoudig nest bouwen en de eieren in het water kunnen verdwijnen.) 
Voor de vissen is onder de float in zomerse dagen verkoeling te vinden en kikkerdril kan onder de floats een plaatsje vinden.
Afhankelijk van de plantensoorten doen insecten zich tegoed aan necrtar e.d., nestelen zich of verschuilen zich in het groen.


floatlands als nesten (foto verkademeisje):


floatland in leiden (foto leidsch dagblad):


floatlands van wilgentenen, de wilgenscheepjes (foto dick hogewoning, leidsch dagblad):


Andere benamingen
Andere namen voor de kunstmatige eilandjes zijn drijftuinen, drijftillen, wilgenscheepjes, aqua-flora floats, drijvende eilandjes. (Overigens, een til is een plank, plank over de sloot, houten bruggetje).
Een watertuin is vooral een Amsterdams begrip, niet bedoeld als eilandje maar als bruikbare tuin op het water, voornamelijk bij woonboten."
De term floatland is geen Engelse benaming voor een dergelijk stukje losgeraakt land dan wel een kunstmatige variant daarvan. Waarschijnlijk is de term door een Nederlander verzonnen om wat meer "body" aan een vlotland te geven. De term vlotland zou op een goede manier weergeven dat het een natuurlijk stuk land is (vlotgekomen of losgekomen van het hoofdland), maar dat het ook een kunstmatig eilandje kan zijn (op basis van een vlot, een eenvoudig plat vaartuigje). 
Floatlands in stedelijke omgeving behoren tot wat wel eens urban green wordt genoemd. 

Documentatie
- Floatlands in het Noordzeekanaal (Floatlands als ondersteuning van de Ecologische Hoofd Structuur).
- Drijvende tuinen.

Met dank aan o.m. Hogeschool VHL (Van Hall Larenstein), Ministerie van I en M, Gem. Zoetermeer, Werner Toonk, Verkademeisje, Leidsch Dagblad