home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


duimstok

 

duimstok

Een duimstok is een houten, kunststoffen of metalen meetlat met op de platte zijde een centimeter- en millimeterverdeling. "Dit werktuig  is een maatstok, die bestaat uit vier delen van gelijke lengte die met koperen scharnieren aan elkaar verbonden zijn."

Op de wat oudere duimstokken staat op de smalle zijde vaak een verdeling in Engelse duimen. De duimstok is meestal compact in stukjes van 25 cm op te vouwen. 
De timmermansduimstok is een duimstok met één horizontaal scharnier in het midden en twee verticale scharnieren op de kwarten (meestal 1 meter lang). Bij het andere type duimstok liggen alle delen in (vrijwel) hetzelfde vlak.

In vroeger tijden was de onderverdeling aan de ene zijde in centimeters en aan de andere zijde in duimen, afhankelijk van het gebruik werd soms aangegeven om welke duim het ging.
  
"De Amsterdamse houtzaagmolens en hun houthandel hebben deze eigen maatvoering ooit ingevoerd in strijd met de concurrerende houthandel uit de Zaan.  
Wat aan hout geleverd werd, was nooit de duimmaat maar de gevraagde maat minus een zaagsnede. De handelsgeesten verkochten daardoor ook het zaagseldeel van het hout en hadden zo nooit zaagverlies. De timmerman had hier dus rekening mee te houden."

Typerende situatie zie foto rechtsboven van Gwendolen. 


timmermansduimstok, hier 1 m lang (de bouwmarktshop):


"loodgietersduimstok", andere opvouwmanier, hier 2 m lang (gruno breda):


duimstok met amsterdamse duimen (jos van schooten):


deelverzameling van de 366 duimstokken van piet veling;
klik voor groter (p.j. veling):


duimstok voor blinden, met een puntindicatie bij elke cm en braille-cijfers op elke 5 cm (worldwide vision ): 


relatiegeschenk (diamatic relatiegeschenken):


De term duimstok is waarschijnlijk afkomstig van het feit dat deze meetlat de maat in duimen aangaf.

Verg. afstandmeter, schuifmaat.

Eng. folding rule, folding ruler, carpenter's rule, carpenter's ruler