home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

advertenties:


circulaire economie

 

circulaire economie

"Circulaire Economie is een economisch systeem dat de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen en het behoud van natuurlijke hulpbronnen als uitgangspunt neemt en waardecreatie in iedere schakel van het systeem nastreeft."

Circulaire economie is de veralgemenisering van het principe cradle-to-cradle. Bij cradle-to-cradle wordt afval gezien als grondstof voor hetzelfde of een ander proces.
Bij cradle-to-cradle wordt meestal van het producerende bedrijf uitgegaan: afval van het bedrijf wordt weer gebruikt in het bedrijf zelf en na het leven van het product wordt het weer ingezameld om, meestal na een behandeling, opnieuw te gebruiken.
De term circulaire economie bouwt dit cradle-to-cradle-principe uit naar de "volledige" productie-economie. Simpel gesteld wordt een technisch proces afgebeeld als lineair proces en een biologisch proces als circulair. In de natuur bestaat eigenlijk geen afval: alle afval wordt op een of andere manier weer nuttig gebruikt. In de ideale technische economie vormen alle ingezamelde, gebruikte/verbruikte materialen de grondstof voor nieuwe producten.


Het streven van circulaire economie is (uit het Programma "Van Afval Naar Grondstof"):
- duurzaam omgaan met natuurlijke bronnen (sustainable sourcing)
- zuinig omgaan met grondstoffen (resource efficiency)
- slim ontwerpen van producten (eco-design en substitutie van niet duurzame materialen)
- materialen en voorwerpen langer en meerdere keren gebruiken (hergebruik en reparatie) 
- optimaal benutten van reststromen (zo hoogwaardig mogelijk hergebruik).

De overgang van een lineaire naar een circulaire economie is niet gemakkelijk. Langere tijd al er een tussenfase zijn, waarbij een deel van de producten en materialen goed herbruikbaar is en een ander deel nog niet.

Hergebruik
De manier waarop hergebruik plaatsvindt, is afhankelijk van de technische en financiŽle mogelijkheden (je moet wel realistisch blijven). Doel is zo hoogwaardig mogelijk te hergebruiken, dus om zo lang mogelijk het moment uit te stellen waarop een product onbruikbaar "afval" wordt en verbrand of gestort moet worden: 
- re-use, re-sale: opnieuw gebruiken of verkopen, indien het product nog niet defect of verouderd is
- repair: repareren, indien het product defect is, maar nog te goed genoeg is om weg te doen
- refurbish: renoveren, indien het product nog goed is maar verouderd (niet voldoet aan de actuele eisen)
- remanufacture: herfabriceren, wanneer onderdelen hergebruikt kunnen worden
- recycle: herwinnen, waarbij uit oude producten de grondstoffen worden teruggewonnen die weer worden gebruikt bij het fabriceren van nieuwe producten (secundaire grondstoffen)
- verbranden of storten: als recyclen niet mogelijk is (technisch of financieel), kan mogelijk het materiaal verbrand worden en zo energie opleveren.

Aspecten
Mogelijkheden en soms voorwaarden voor economisch hergebruik zijn o.m.:
- De producent neemt het product terug als het (om welke reden dan ook) niet meer gebruikt wordt. Eventueel blijft de producent eigenaar van het product.
- De inzameling van de producten moet effectief en efficiŽnt zijn. De hoeveelheid van een product moet voldoende massa hebben om inzameling nuttig te maken. Inzameling via de vuilniswagen zou het handigst zijn, want gemeentelijke inzamelpunten zijn vaak te ver weg en inzamelpunten bij de leveranciers werken niet helemaal (vaak wordt via internet besteld en geleverd, en men levert het product daarom niet in bij de naburige leverancier).
- Wanneer producten modulair zijn opgebouwd, kan hergebruik via reparatie gemakkelijker plaatsvinden.
- De materialen moeten identificeerbaar zijn. Op veel kunststof onderdelen staat duidelijk welk soort kunststof het betreft (PE voor polyethyleen e.d.), zodat demontage van de onderdelen naar materiaal zinvol wordt.
- Wanneer een product niet-herbruikbare materialen bevat, moeten hiervoor eigenlijk vervangende materialen worden gezocht.
- Wanneer niet onmiddellijk hergebruik mogelijk lijkt, kan een "circulaire marktplaats" de mogelijkheid geven om producten, onderdelen en materialen aan te bieden voor hergebruik.

Bedrijven die zich richten naar de circulaire economie zijn zich meestal bewust van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO).


lineaire economie (lineaire keten); primaire grondstoffen worden verbruikt en en blijft afval over ("take-make-waste"); klik voor groter:


circulaire economie (circulaire keten); ideale situatie; afval wordt ingezameld en vormt secundaire grondstoffen:


soorten hergebruik afhankelijk van de technische en financiŽle mogelijkheden (inzamelen, opnieuw gebruiken, repareren, demonteren, renoveren, herfabriceren, herwinnen);

klik voor groter
(roofs, op basis van prof. dr. jacqueline m. bloemhof the future of logistics in a circular economy):



biobased economie en circulaire economie vullen elkaar aan:


Met dank aan Hendrik Jan Kaal.

Zie ook o.m. cradle-to-cradle, industrieel flexibel en demontabel bouwen (IFD), Ellen MacArthur Foundation, TNO en Green Deal Circulaire Gebouwen.

Eng. circular economy