Centraalbouw
is het
verschijnsel dat een bouwwerk in zijn geheel gericht is op een centraal
middelpunt. Rond dit punt kan het gebouw in een cirkel of veelhoek
gebouwd zijn, maar ook bv. in de vorm van een Grieks kruis (een kruis waarvan de
vier leden even lang zijn). De bouwelementen vinden hun plaats
rond het centrale bouwdeel.
De Romeinen maakten veel gebruik van centraalbouw en de
Renaissance volgde deze lijn, bijvoorbeeld in de kerk van de Sint-Pieter in het Vaticaan,
hoewel dit een overgang is van de laat-Renaissance naar de Barok
(de
omgeving van de onderste foto kan ook via Google
Earth bekeken worden).
Het plein van de Sint Pieter heeft echter een duidelijke axiale
aanleg, d.w.z. met een duidelijke middenas.
