1.
Wanneer kalksteen en
klei tot ca. 1450 graden C verhit worden, ontstaan korrels met een aantal
calciumverbindingen (de zgn. klinker).
De fijngemalen korrels worden vermengd met gips en bijproducten uit het
hoogovenproces. Het eindresultaat is cement, de kleur is meestal
lichtgrijs; bij wit cement is wit krijt het belangrijkste element (er
zitten nauwelijks of geen ijzeroxiden in).
Cement is een bindmiddel: het heeft het vermogen om, gemengd met
toeslagmaterialen als zand en grind,
onder
invloed van water (hydratering) die materialen aan elkaar te laten
"plakken". Cement is als een soort lijm te beschouwen.
Ook onder water hardt cement uit en behoudt het uitgeharde mengsel zijn
sterkte en stabiliteit (in de vorm van beton).
Portlandcement is een cementsoort die de naam ontleent aan de
grijze kleur waardoor het lijkt op de kalksteen uit de groeven bij Portland.
Portlandcement is een sterk hydraulisch
bindmiddel dat vrij snel uithardt. Het heeft een hoge eindsterkte (na 4 weken)
maar belangrijker is dat de aanvangssterkte hoog is. Daarom kan
portlandcement worden toegepast als snel ontkisten of voorspannen noodzakelijk is.
Portlandcement bestaat uit meer dan 90% portlandklinker,
5% gips en verder anhydriet,
ijzeroer en/of ander stoffen. Het gips regelt de bindtijd waarmee gevarieerd kan
worden. Productinformatie
van portlandcement CEM I 52,5 N (HCM Cement).
Hoogovencement is een cementsoort die de naam ontleent aan een
belangrijk bestanddeel. "Hoogovencement wordt gemaakt door het mengen van gemalen gegranuleerde hoogovenslak en portlandcementklinker, waaraan gips en/of anhydriet worden toegevoegd als bindtijdregelaar.
Hoogovenslak is een bijproduct dat vrijkomt bij de productie van ijzer in hoogovens. Daarbij worden ijzererts, schroot en smeltmiddelen, tezamen met cokes als brandstof in een hoogoven gebracht. De cokes worden verbrand voor de productie van koolmonoxide, dat het ijzererts reduceert tot gesmolten ijzer. Op dit ijzer drijft de slak, die hiermee gelijktijdig wordt afgetapt. Nadat slak en ijzer van elkaar zijn gescheiden, wordt de slak door het inspuiten van een grote hoeveelheid water snel afgekoeld, waardoor de slak in zandachtige korreltjes met een glasachtige structuur uiteengeslagen wordt (er treedt geen of slechts een geringe mate van kristallisatie op). Dit proces wordt granuleren genoemd.
Hoogovencement CEM III/B 42,5 N LH (NEN 3550: HS) heeft een normale
aanvangssterkte en eindsterkte en kan daardoor worden toegepast als er geen bijzondere eisen aan de aanvangsterkte worden gesteld. Door zijn samenstelling is deze cement zeer geschikt ter voorkoming van een alkali-silica-reactie of aantasting door sulfaten." Productinformatie
van hoogovencement III/B 42,5 N LH (HCM Cement).
Met dank aan HCM Cement.
Aluminiumcement is
een cementsoort met een hoog Al2O3-gehalte die wordt toegepast voor vuurvast
beton (voor ovens e.d.).
Ivm. het milieu is bv. ASCEM ontwikkeld, een alkali slakkencement (alkali
slag cement ASC) dat wat beter is voor het milieu omdat de
productie volgens de fabrikant minder energie vergt. Verder is het beton met ASC compacter
dan beton met hoogoven- of portlandcement en heeft daardoor mogelijk
een nog langere levensduur. En er komt bij de uitharding van ASC minder
warmte vrij, wat mogelijkheden biedt voor dikkere betonpakketten (waar
anders tijdens de verharding teveel warmte bij zou vrijkomen).
Metselcement is een cementsoort die met een juiste verhouding zand en water
toegepast wordt om metselmortel (specie) te maken. Aan metselcement hoeft alleen
maar leidingwater en zand te worden toegevoegd. De verhouding is afhankelijk van
de soort metselsteen (baksteen). Vaak is
aan metselcent een luchtbelvormer toegevoegd voor een betere verwerkbaarheid,
maar niet altijd is dat gewenst (restauratiewerk).
Metselcement is ongeschikt als bindmiddel voor voegmortel of voor betonmortel
(in Duitsland heet metselcement PM Binder, Putz und Mauerbinder;
soms wordt hier kalk toegevoegd). Productdocumentatie
van metselcement ENCI.
