home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

advertenties:


blower door test, luchtdichtheidstest, luchtdichtheidmeting, luchtdicht bouwen, blow door meting

 

blower door test, blow door meting, luchtdichtheid

Ook: blowerdoor test, luchtdichtheidstest, luchtdichtheidsmeting. Een blower door test is een meting van de luchtdichtheid van gebouwen. De blower door test vindt plaats door het te onderzoeken gedeelte van het gebouw een overdruk en eventueel een onderdruk van 50 Pascal geven en te meten wat de druk is in het gebouw.

Doel van de luchtdichtheidstest is luchtlekken in het gebouw te ontdekken omdat door luchtlekken:
- bij verwarmen en koelen energie verloren gaat
- eerder condensatie ontstaat wat ook nadelig is voor het binnenklimaat (comfort, gezondheid)
- de geluidsisolatie sterk kan verminderen
- de brandveiligheid in het geding kan komen.

De volgorde van de blower door test is:
- luchtdrukmetingen verrichten
- lekken zoeken (!)
- lekken dichten
- eventueel weer een luchtdichtheidsmeting verrichten.

De meting
De volgende stappen worden globaal genomen om tot een goede meting in het te onderzoeken gebied te komen:
- bepaal het te onderzoeken gedeelte van het gebouw (bijvoorbeeld niet: de zolder, kelder, berging en toilet); dit gedeelte  wordt het "beschermd volume" genoemd
- sluit alle ramen en deuren
- schakel alle elektrisch aangedreven luchtverplaatsers uit (mechanische ventilatie, airco, luchtverwarming, afzuigkappen, wasdrogers e.d.)
- sluit alle openingen (ventilatieroosters, open haarden e.d.)
- open alle deuren in het te onderzoeken gedeelte van het gebouw, zodat het te onderzoeken gebied als het ware één grote ruimte wordt.

De meting zelf vindt plaats door een deuropening te voorzien van een frame met zeildoek en een grote ventilator. De ventilator wordt aangesloten op een speciale luchtdrukmeter die naast de luchtdruk van de ventilator ook de luchtdruk meet van de ruimte zelf meet, waardoor (meestal via een computerprogramma) bepaald kan worden welk "luchtverlies" er is. Het grootste drukverschil moet minimaal 50 Pa zijn. De meetmethode is vastgelegd in NEN-EN 13829 / NBN-EN 13829. De apparatuur dient gekalibreerd te zijn.
Het resultaat van de meting is: V50, in m3/uur
Eigenlijk is het het gemiddelde van twee metingen: V50 = V50 (overdruk) + V50 (onderdruk) / 2.
Uit V50 kan de specifieke luchtlek bepaald worden door V50 te delen door de oppervlakte (A) van het te onderzoeken gebied:
luchtlekdebiet = V50/A [m3/h,m2]

Een andere manier om de luchtdichtheid weer te geven is het aantal luchtvervangingen van de ruimte per uur. Wanneer in 1 uur alle lucht in de ruimte ververst is, is sprake van een waarde van 1. Een waarde van "luchtvervanging" van 0,6 of hoger wordt soms als criterium gehanteerd om naar lekken te gaan zoeken.

Naar Qv10 en Qv10kar
In het Bouwbesluit staat dat de luchtdoorlatendheid de luchtvolumestroom is die ontstaat via de kieren en naden tussen de verschillende bouwdelen in de omhulling van een gebouw bij een drukverschil van 10 Pascal, de zogenoemde Qv10-waarde. 
Voor een gebouw van 500 m3 is die waarde: 
klasse 1, basis: een maximale Qv10 van 200 dm3/s (d.i. 0,2 m3/s) d.w.z. een Qv10/m2 van 1 m/s (Qv10/m2 is geschapen t.b.v. de EPC-berekening)
klasse 2, goed: een maximale Qv10 van 80 dm3/s (vanaf 250 m3 gebouwinhoud), d.w.z een Qv10/m2 van 0,6 m/s
klasse 3, uitstekend en passiefbouw: een maximale Qv10 van 30 dm3/s (vanaf 250 m3 gebouwinhoud), d.w.z. een Qv10/m2 van 0,15 m/2.
Wanneer gesproken wordt over de "Qv,10,kar" is dit de tot een gebouw van 500 m3 herleide Qv10-waarde; de Qv10,kar wordt gebruikt bij grote gebouwen.
In plaats van de waarde van V50 wordt niet bij een overdruk van 50 Pa maar van 10 Pa gemeten. Omzetten gaat als volgt:
Qv10-waarde in dm3/s = 1000/3600 * (V10-waarde), omdat de V10-waarde in m3/h wordt uitgedrukt (d.w.z. 1000 dm3 / 3600 sec).
De Qv10/m2-waarde = 10/3600 * (V10/A-waarde), omdat de V10/A-waarde in m/h wordt uitgedrukt (d.w.z. 10 dm / 3600 sec).


kenmerkende locatie van de blower door test; hier bij een test met overdruk (blowerdoor):


kenmerkende opstelling van de blower door test (bsria instrument solutions):


luchtdichtheidsklassen (nen 2687), woningvolume, maximale qv,10 en qv,10/m2 (pdf bouwen aan een goede schil):


Het zoeken van de lekken
Wanneer uit de metingen blijkt dat er teveel lucht ontsnapt (of bij de onderdrukmeting: wordt aangezogen) dan is het zaak de plaatsen te vinden waar gelekt wordt.
Daar zijn een paar methoden voor:
- via thermografie door middel van infraroodfotografie of infraroodmeting (wanneer het verschil tussen de temperatuur buitenshuis en binnenshuis minimaal ongeveer 10 graden C is, anders is er te weinig verschil meetbaar); met de camera of het meetapparaat worden alle mogelijke lekplaatsen opgenomen; bij een groter temperatuurverschil is er waarschijnlijk een lek
-
via een luchtdrukmeter (vaak dezelfde die bij de luchtdrukmeting zelf wordt gebruikt); bij een lekplaats is er een andere druk dan in de ruimte
- via rook uit een rookpen (rookstift) of rookgenerator; wanneer de rook bij overdruk op een bepaalde plaats de ruimte verlaat, weet je dat daar een lek is.

Mogelijke lekplaatsen zijn bijvoorbeeld de aansluitingen van kozijnen van ramen en deuren, vloerkieren en kabeldoorvoeren.
De gevonden lekken moeten worden gedicht.

In het ontwerp kan in het kader van luchtdichtheid gedacht worden aan: "maximaal toelaatbare vervormingen van luchtdichtende materialen, het aanbrengen van manchetten bij doorvoeren, het afplakken van de overlappen van dampremmende folies, geen doorbrekingen in dampremmende folies, controleer bij oplevering de details die gericht zijn op luchtdichtheid" (Harry Nieman in Roofs, juli 2012).


principe blower door test en mogelijke lekplaatsen;
klik voor groter (blowerdoor):


met de rookpen op zoek naar lekken (thermodicht):


Het moment van de meting
Het tijdstip waarop de meting het beste kan worden verricht is niet vastgelegd. Wel lijken de momenten vlak voor de afbouw of vlak voor de oplevering van een nieuwe gebouw de beste omdat dan nog allerlei (herstel)werk kan worden verricht door de aannemer, zeker als er vooraf afspraken zijn gemaakt over de luchtdichtheid van het gebouw.

Hoeveel m3 gas kosten de "luchtstroom-lekken"
Op dit Excel-blad staat een eenvoudig voorbeeld met het warmteverlies bij Qv10 met een in te vullen luchtstroom in dm3/s (de "groene" numerieke velden zijn invulbaar).

Aandachtspunten
- De prijzen van luchtdichtheidstests verschillen nogal; ga ook na welke activiteiten er voor de geoffreerde prijs worden uitgevoerd.
- Omdat voor de blower door test vaak de voordeur van een woning wordt gebruikt, valt deze zelf buiten de test; denk bij luchtdichtheid ook aan een goed sluitende voordeur, de brievenbus, sleutelgaten e.d.
- "Luchtdicht bouwen begint bij goed ontworpen details" (Roofs juli 2012).
-
Of een woning zo luchtdicht mogelijk moet zijn, is aan iedereen zelf te bepalen. Een luchtdichte ("potdichte") woning is uiteraard energiezuiniger. Een luchtdichte woning waarbij de ventilatieroosters altijd open staan (om wat voor reden dan ook) of waarbij de balansventilatie altijd actief is, is natuurlijk toch minder energiezuinig.

Documentatie
- Hoe realiseer je goede kierdichting? (factsheet van Bouw Transparant)

- Rapport van een controle op luchtdichtheid (van Emad Consultancies: Buildingdoctor)

- The Minneapolis Blower Door Standard (van Blowerdoor)

- Specificaties van de luchtdrukmeter DG-700 Pressure and Flow Gauge (van BSRIA Instrument Solutions)

- Bijkomende specificaties voor de meting van de luchtdichtheid van gebouwen in het kader van de EPB-regelgeving (van de Vlaamse overheid)

- Luchtdicht bouwen (van SBRCURnet)

- Bepaling invoerwaarde luchtdoorlatendheid voor EPC-berekening (Infoblad 012 SBRCURnet)

- Hoeveel m3 gas kost de luchtstroom? (Excel-sheet, te bepalen bij een Qv10 van 200 e.d.) 

- Luchtdicht Bouwen = Werken aan kwaliteit! (Peter Kuindersma)

- Bouwen aan een goede schil (situatie 2015)


Zie ook bijvoorbeeld de sites van:
- Blowerdoor.nu (dealer van Minneapolis blower door; ook voor workshops)

- Duza energie (luchtdichtheidsmeting en thermografie)

- Isovast (luchtdichtheidsmeting en thermografie)

- Warmtebeeldcontrole Jogó Services (luchtdichtheidsmeting en thermografie)

- Nieman Raadgevende ingenieurs (o.m. thermografie)

- Raak Energie (o.m. luchtdichtheidsmeting en thermografie)

- Thermodicht (luchtdichtheidsmeting en thermografie)

- Egeon (België; luchtdichtheidsmeting en thermografie)

- Dichthaus (Duitsland; luchtdichtheidsmeting en thermografie)

Eng. luchtdichtheid is air tightness